Reklama

50 lat kapłańskiej służby

Z bp. Adamem Lepą rozmawia Anna Skopińska
Edycja łódzka 30/2012

ANNA SKOPIŃSKA: - Rok 2012 to rok złotego jubileuszu kapłaństwa Księdza Biskupa. Jak z perspektywy czasu patrzy Ksiądz Biskup na swoją 50-letnią kapłańską drogę życiową - od wikariusza poprzez wykładowcę aż po biskupa pomocniczego archidiecezji łódzkiej?

BP ADAM LEPA: - 50-lecie kapłaństwa jest okazją, żeby całościowo spojrzeć na miniony czas, na własne życie i spełnioną posługę duszpasterską. Oczywiście w tym celu, aby w podjętej refleksji wyprowadzić najważniejsze wnioski - na dziś i na przyszłość. Istotnie, swoje kapłaństwo najpierw jako prezbiter realizowałem będąc wikariuszem, duszpasterzem akademickim, proboszczem, ale też wykładowcą w Wyższym Seminarium Duchownym w Łodzi. Później jako biskup podjąłem funkcję rektora tego Seminarium i działałem na różnych polach Konferencji Episkopatu Polski. Mimo tej różnorodności, zawsze najważniejszym odniesieniem było dla mnie kapłaństwo i wynikająca z niego posługa duszpasterska. Tak było i jest nadal, gdy w sakrze biskupiej otrzymałem pełnię kapłaństwa. Teraz, przeżywając jubileusz, jeszcze wyraźniej widzę wielkość charyzmatu kapłańskiego i swoją małość, a jednocześnie mam pogłębioną świadomość zaciągniętego długu.

- Kapłaństwo sprawowane było w niezwykle trudnych czasach. Był Ksiądz Biskup świadkiem represji państwa wobec Kościoła, przeszedł przez czas walki o wolność i zmian ustrojowych. Czy z tamtej pracy - tej w czasach gdy władza nie sprzyjała ludziom wiary - utkwiły w pamięci Księdzu Biskupowi jakieś ważne zdarzenia?

- Po 1989 r. zaczęto w Polsce urabiać opinię, że w PRL Kościół nie był prześladowany. Nic bardziej błędnego. Komuniści dysponowali najlepszą na świecie propagandą, dlatego dość szybko zdołali przekonać społeczeństwo, że nowy ustrój oparty jest na tolerancji religijnej, a zatem nie zagraża Kościołowi. Jednocześnie w sposób niezwykle przebiegły poddawali ateizacji dzieci i młodzież, wyprowadzając ze szkół naukę religii i krzyże, organizując spotkania konkurencyjne, które miały torpedować uroczystości religijne. Likwidowali szkoły katolickie i prawie całą prasę wydawaną przez Kościół. Alumnów seminariów duchownych pozbawiano wszelkich świadczeń, które przysługiwały w Polsce studentom, powoływano ich do wojska, stosowano wobec nich naciski, aby doprowadzić do rezygnacji z powołania. Ponadto fingowano oskarżenia polityczne pod adresem biskupów i kapłanów, których sądzono i więziono. Jednym z oskarżonych i uwięzionych stał się kard. Stefan Wyszyński, prymas Polski. Przejawem walki z Kościołem w tamtych czasach były trudności w uzyskiwaniu pozwoleń na utworzenie nowych parafii i budowanie kościołów. Diecezja łódzka tych trudności miała najwięcej w skali kraju.

- Jako pasterz Ksiądz Biskup związany jest z całą archidiecezją, ale czy są parafie z którymi bardziej się utożsamia i do których powraca?

- Jest rzeczą naturalną, że ludzie się wiążą z miejscami pracy. Tak jest niemal w każdym zawodzie. Jednakże w sytuacji kapłana to związanie jest wyjątkowe. Jako ojciec parafii jest bardzo blisko swoich parafian. Dzieli ich troski i radości. Będąc duszpasterzem staje się ich przewodnikiem i powiernikiem najbardziej osobistych spraw. W moim życiu kapłańskim są parafie, które stały mi się bliższe z różnych powodów. I tak parafia św. Wojciecha w Łodzi jest moją parafią rodzinną. W dwóch parafiach pracowałem jako proboszcz: w parafii św. Urszuli w Łodzi i w parafii Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny na Bałutach. Pierwsze kroki, jakie stawiałem jako duszpasterz, miały miejsce w parafii św. Wojciecha w Dobroniu oraz w parafii Przemienienia Pańskiego w Łodzi. Wymienione parafie częściej wspominam w myślach i modlitwach. Cieszę się też, gdy jestem do nich zaproszony.

- Jest Ksiądz Biskup autorytetem w dziedzinie mediów i katolickiego spojrzenia na nie. Świadczy o tym imponująca ilość publikacji w dziedzinie mediów, manipulacji w środkach masowego przekazu. Spotkania, konferencje, wychodzące od Księdza Biskupa inicjatywy. Do tego jeszcze posługa biskupia. Dlaczego koncentracja na tych zagadnieniach, czy są aż tak ważne?

- W mediach jest tak wielka siła, że zdolne są zrobić z człowiekiem co tylko chcą. Mam na myśli nie tylko działania manipulatorskie. Sama natura kultury masowej budzi niepokój. Mówi się coraz powszechniej, że cechują ją dwa równoległe kierunki oddziaływania: kultura masowa roznieca w człowieku namiętności, a jednocześnie nie rozwija intelektu. Kultura masowa bazuje na dominacji obrazu, wskutek tego media ikoniczne wywierają na psychikę człowieka wpływ negatywny, który staje się coraz bardziej skuteczny. Bill Gates, wybitny amerykański programista komputerowy przestrzega, że ci, którzy rządzą obrazami, rządzą umysłami ludzi. A jeżeli do tego dodamy świat mitów, których zadaniem jest zniekształcanie prawdy, oraz fakt, że wobec tego wszystkiego człowiek jest coraz bardziej bezradny, to przychodzi nieodparta myśl, aby spieszyć mu z pomocą. Należy więc jak najwięcej mówić o zagrożeniach płynących z nieprawidłowego korzystania z mediów i o tym, jak się przed nimi bronić. A przede wszystkim powinno się przygotować odpowiednio rodziców, wszak rodzina jest optymalnym środowiskiem wychowania do mediów. W tej sytuacji Kościół nie może być obojętny, dlatego na miarę swoich możliwości służy pomocą.

- W Polsce media katolickie zostały zepchnięte na margines. Z punktu widzenia pedagoga i socjologa mediów, jakie są najważniejsze zadania stojące przed mediami katolickimi i przed nami, dziennikarzami, którzy mają służyć przede wszystkim prawdzie? I czy ta prawda jest w stanie przebić się przez zlaicyzowane i komercyjne media?

- Głównym zadaniem mediów katolickich jest ewangelizacja. Przy czym te media katolickie najskuteczniej ewangelizują, które są przede wszystkim miejscem ewangelizacji, a nie tylko jej środkiem czy narzędziem. Oznacza to, że np. nie mogą się ograniczać do mówienia (choćby najbardziej pozytywnego) na temat dawania świadectwa i do zachęty, ale przede wszystkim ich pracownicy powinni sami dawać to świadectwo - na łamach prasy, w studio radiowym i telewizyjnym. Po wtóre, media katolickie spełniają funkcję uzupełniającą w stosunku do mediów komercyjnych i publicznych, tzn. przekazują treści, których nie ma w pozostałych mediach. Mówimy, że wtedy przyjmują funkcje mediów alternatywnych w stosunku do mediów komercyjnych i publicznych. Funkcja ta jest potrzebna całemu społeczeństwu, ponieważ inne media są w 90 proc. w rękach środowisk lewicowych i liberalnych. Dlatego stały się hermetycznie zamknięte dla pewnych treści. Media katolickie stanowią więc korzystne uzupełnienie w mediosferze państwa.

- Ostatnio przelewa się przez Polskę fala protestów w obronie wolności słowa, wielka batalia katolików o prawo do swoich mediów. Niezauważona przez redakcje komercyjnych stacji, a nawet przez telewizje lokalne. Jaka jest rola mediów katolickich w naszym życiu? I jakie powinno być ich miejsce na tle innych środków masowego przekazu?

- Na przykładzie Telewizji Trwam można sobie wyobrazić wagę mediów katolickich w Polsce. Fala protestów, o której Pani Redaktor mówi, przeszła najśmielsze oczekiwania wszystkich organizatorów, kapłanów, dziennikarzy oraz tych, którzy z niewiadomych przyczyn nie przyznali telewizji Trwam miejsca na multipleksie. Społeczeństwo utwierdziło się w przekonaniu, jak niezbędne są w jego życiu wartości chrześcijańskie i patriotyczne. Wie doskonale, że tylko media katolickie zdolne są mówić o tych wartościach w sposób godny i poważny. Papież Benedykt XVI podczas wizyty ad limina Apostolorum w 2005 r. przypomniał, że laikat powinien zaangażować się w życiu publicznym, dając odważne świadectwo tym wartościom głównie po to, żeby Polacy zachowali swoją tożsamość katolicką i narodową. W tym sensie media katolickie są niezastąpione i dlatego obecnie spełniają wobec narodu i państwa misję historyczną.

- Obchodziliśmy niedawno 25. rocznicę jedynej pielgrzymki Jana Pawła II do Łodzi. Ksiądz Biskup był przy jej organizacji, potem uczestniczył w spotkaniach z Papieżem i tej niezapomnianej Eucharystii. Jak Ksiądz Biskup wspomina dziś tamto wydarzenie - trochę poznaliśmy z przygotowanej publikacji - ale może jakieś osobiste refleksje?

- Mieliśmy świadomość, że choć przygotowania do wizyty Jana Pawła II w Łodzi napotykają na liczne przeszkody, to jednak posuwają się do przodu, a wraz z nimi my sami wewnętrznie przygotowujemy się na spotkanie z Następcą św. Piotra w Łodzi. Byliśmy też przekonani, że nasze prace przygotowawcze, a zwłaszcza łódzkie spotkania z Janem Pawłem II są wielką przygodą naszego życia. Każde ze spotkań - na lotnisku Lublinek, w katedrze i w Uniontexie miało wielką wymowę, urzekało swoją niezwykłością i było katechezą, której się nie zapomina. Byliśmy też przekonani, a czas to potwierdził, że wizyta Papieża w Łodzi była najważniejszym wydarzeniem w dotychczasowej historii miasta i diecezji. Dla nas była to wielka łaska, za którą jeszcze dziś dziękujemy Bożej Opatrzności.

Spowiedź jak to (nie)łatwo powiedzieć

2019-12-04 07:07

Ks. Krzysztof Podstawka
Niedziela Ogólnopolska 49/2019, str. 16-17

„Przynajmniej raz w roku spowiadać się” – przypomina nam jedno z przykazań kościelnych. Zasadniczo nie kwestionuje się potrzeby spowiedzi, czyli, jak precyzuje to Katechizm Kościoła Katolickiego – „poddania się miłosiernemu osądowi Boga” (n. 1470). W praktyce jednak różnie z tym bywa. Zdarza się, że spowiedź przysparza wielu trudności i rodzi liczne kontrowersje. Przyjrzyjmy się niektórym stereotypom myślenia o tym sakramencie

stock.adobe.com

„Nie chodzę do spowiedzi, bo nie mam grzechów. Nikogo nie zabiłem, nie okradłem, nie zdradzam żony/męża i co niedzielę chodzę do kościoła, to czym mam Panu Bogu głowę zawracać”...
Przede wszystkim nie wyobrażam sobie, by Bóg mógł ulec stanowi „zawrotu głowy”. Komu jak komu, ale Bogu na pewno „nic, co ludzkie, nie jest obce”. Przytoczona powyżej wypowiedź, dosyć znamienna zresztą i wyrażająca dość rozpowszechniony pogląd, stanowi – moim zdaniem – bardziej próbę samousprawiedliwienia się niż świadectwo własnej moralności. Przede wszystkim dziękowałbym Bogu za to, że ustrzegł mnie przed popełnieniem rzeczy ohydnej. Z troską pochyliłbym się natomiast nad tym, co mogło umknąć refleksji nad moim własnym życiem. Zakładam, że każdy człowiek jest zdolny do takiej refleksji i z pewnością prowadzi ją ze sobą samym w formie jakiegoś wewnętrznego dialogu. Stanięcie w prawdzie o swoim życiu uświadamia nam, że nie taki święty i nie taki straszny jest człowiek, jakim go malują. „Święty Jan Apostoł przypomina nam: «Jeśli mówimy, że nie mamy grzechu, to samych siebie oszukujemy i nie ma w nas prawdy» (1 J 1, 8). Sam Pan nauczył nas modlić się: «Przebacz nam nasze grzechy» (Łk 11, 4), łącząc wybaczanie sobie nawzajem win z przebaczeniem grzechów, jakiego udzieli nam Bóg” (KKK 1425).

„W czasie Mszy św. jest spowiedź powszechna – po co jeszcze konfesjonał? Dla mnie to trauma, której unikam jak ognia”.
Rzeczywiście, spowiedź nie jest łatwym doświadczeniem. Nieprzygotowana i niedbale przeprowadzona może prowadzić do różnorodnych traum, które rodzą się w konsekwencji nierozwiązanych problemów. Akt pokuty na początku Mszy św., zwany spowiedzią powszechną, nie jest sakramentem pokuty ani spowiedzią w pełnym znaczeniu. Jest stanięciem przed Bogiem w postawie skruchy, żalu z pragnieniem zmiany życia. Oczyszcza nas z grzechów lekkich, zwanych powszednimi, i przysposabia do pełnego uczestnictwa w Uczcie eucharystycznej, czyli do przyjęcia Ciała i Krwi Pańskiej. Zbawcza moc Eucharystii odpuszcza nam grzechy powszednie, ale nie grzechy śmiertelne. Niech nas nie zwodzi przekonanie, że uczestnictwo w Eucharystii zwalnia nas z obowiązku pozbycia się swych grzechów.

„Przez gardło mi nie przejdzie mówienie w konfesjonale o sprawach seksu. Ja nawet z mężem/żoną o tym nie rozmawiam, a co dopiero z księdzem... Jak mam niby o tym mówić: ile razy, z kim...? Czy to takie ważne? Przecież Pan Bóg dobrze wie, że nabroiłem(łam). A ciekawości księdza nie będę zaspokajać. Nie mówię o tym przy spowiedzi”.
Czy życie byłoby łatwiejsze i szczęśliwsze bez szóstego przykazania? Wątpię. Skoro Bóg je ustanowił, to coś w tym jest. Zbyt wiele nieszczęść i ogromnych tragedii wynikło z niegodnego używania i nadużywania ludzkiej płciowości. Wydaje się, że zbyt mało rozmawiamy o seksie z tymi, z którymi powinniśmy o nim rozmawiać. Zwłaszcza z tymi, za których jesteśmy odpowiedzialni (narzeczeni, współmałżonkowie, własne dzieci). Co do ciekawości księdza, proszę wierzyć, że jego ewentualne pytania służą jedynie doprecyzowaniu natury problemu, a nie zaspokajaniu własnej ciekawości. Mają pomóc w dotarciu do przyczyn grzechu, a w konsekwencji – w znalezieniu rozwiązania. Zatajanie grzechów nie tylko czyni spowiedź nieważną, ale również szkodzi temu, kto się spowiada, pozostawia go w sytuacji „wyjściowej”. Stwarza ryzyko bagatelizowania problemu i prowadzi do utrwalenia go, co naraża człowieka (oraz inne osoby) na ogromne niebezpieczeństwo.

„Od dziecka spowiadam się z kłamania/oszukiwania/plotkowania/intrygowania i... stale to robię. Nie wierzę, że uda mi się przestać, bo już próbowałem(łam). Po co ciągle powtarzać to samo, skoro i tak wiadomo, że swojej natury nie zmienię”...
Teologia przypomina, że łaska Boża buduje na naturze. Aby w pełni doświadczyć Bożej obecności i działania Boga w swoim życiu, należy pracować nad własnym charakterem. Tymczasem dość rozpowszechniony jest dziś pogląd wyrażający się w stwierdzeniu: „Jakiego mnie, Panie Boże, stworzyłeś, takiego mnie masz”. Sakrament pokuty pomaga w odkryciu swojej prawdziwej natury, czyli takiej, w jaką wyposażył nas Bóg. Istotną właściwością tej natury jest to, że jako ludzie jesteśmy, z natury właśnie, otwarci na Boga, na nieskończoność, wieczność, tajemnicę. Twierdzenie, że niemożliwe jest dokonanie zmiany w swoim życiu, świadczy o słabości wiary, nie tylko w Boga, ale również w swoje własne siły. Dla własnego dobra warto nad tą wiarą pracować, a spowiedź doskonale w tym pomaga. Każda praca, która ma przynieść spodziewany rezultat, wymaga nieustannej walki, wzlotów i upadków. Jedynie wtedy można się cieszyć z odniesionych sukcesów. To wszystko kształtuje charakter i zmienia krnąbrną ludzką naturę.

„Zadośćuczynienie? Czyli mam iść do szefa i mu powiedzieć, że od lat wynoszę z pracy różne rzeczy? Spalę się ze wstydu i dobrze będzie, jak mnie nie wyrzucą z pracy – więc na co to komu, jaka z tego korzyść? ”.
Faktycznie, zadośćuczynienie Bogu i człowiekowi, zwłaszcza temu, któremu wyrządziło się krzywdę, jest jednym z istotnych warunków sakramentu pokuty. Należy bezwzględnie naprawić to, co się „zepsuło” (względem rzeczy, osób, sytuacji). Sakrament ten nie ogranicza się jedynie do spowiedzi, czyli: ustnego wyznania grzechów uprawnionemu do ich wysłuchania kapłanowi i ewentualnego udzielenia przez niego rozgrzeszenia. Jest natomiast jednym z jego elementów, zwanych warunkami, czyli rachunku sumienia, żalu za grzechy, mocnego postanowienia poprawy oraz zadośćuczynienia właśnie. „Spalenie się ze wstydu” może się stać początkiem zadośćuczynienia, przywrócenia zniszczonej przez zły postępek sprawiedliwości. Wyrzucenie z pracy staje się bardziej ryzykowne w sytuacji, gdy o „recydywnej” kradzieży szef dowie się np. od innej osoby. Przyznanie się do winy może natomiast zostać odebrane jako wyraz uczciwości, nawet jeśli cnota ta niekoniecznie cieszy się w naszych czasach popularnością. Moim zdaniem, ryzyko wyrzucenia z pracy w takim przypadku jest znacząco mniejsze niż w sytuacji przyłapania na gorącym uczynku. Jeśli jednak wskutek popełnionych kradzieży przyszłoby pożegnać się z pracą, to zgodnie z przysłowiem – lepiej zawczasu dmuchać na zimne albo wypić to, co się nawarzyło. Najlepiej zaś dążyć do tego, by w każdej sytuacji być przyzwoitym.

„Mam się przyznać, że naopowiadałam(łem) nieprawdy koledze o jego narzeczonej, a on się tak wkurzył, że ją zostawił? Stracę przyjaciela, a oni i tak już ze sobą nie będą”...
Chciałoby się powiedzieć, że trzeba było pomyśleć wcześniej o ewentualnych konsekwencjach niepotrzebnego użycia języka. Kłamstwo zawsze i w każdej sytuacji jest złe i rodzi kolejne zło. W przytoczonym przypadku mamy do czynienia z niewłaściwie uformowanym sumieniem albo tzw. sumieniem niedojrzałym. Oto ktoś nazywa swoim przyjacielem osobę, której wyrządza krzywdę, przyczyniając się do zniszczenia jej związku. Czy w tej sytuacji można w ogóle mówić o przyjaźni? Co więcej, wypowiadający cytowane słowa występuje w roli wróżki, która dokładnie wie, jak potoczą się dalsze losy wspomnianej pary. Na postawione na początku pytanie odpowiem: Tak, trzeba się przyznać. Trzeba się przyznać nie tylko w konfesjonale, ale i wobec kolegi. Wyrządzona krzywda musi zostać naprawiona stosownie do miary wyrządzonego zła. Przyznanie się jest istotnym warunkiem takiego zadośćuczynienia. Jedynie na prawdzie można budować autentyczną przyjaźń. Przyjaźnie nieautentyczne nie istnieją.

„Proszę księdza, ja się nie chcę spowiadać, ale tam siedzi mój wnuczek i chcę mu pokazać, że też chodzę do spowiedzi. Mogę chwilę posiedzieć? ” (autentyczne zdarzenie).
Nie i jeszcze raz – nie! Tylko autentyzm rodzi naśladownictwo, które zaprowadzi do prawdy. Trzeba się wystrzegać wszelkich form kłamstwa czy udawania, zwłaszcza, a może przede wszystkim w tzw. dobrej wierze. Poza tym nie wolno symulować uczestnictwa w sakramentach. Zatroskanej o wiarę swojego wnuczka babci warto doradzić odbycie rozmowy, w której wyjaśniłaby dziecku, o co tak naprawdę chodzi w spowiedzi i czemu ona służy. Nic nie zastąpi rodzinnej katechezy i nikt nie jest bardziej odpowiedzialny za rozwój wiary dziecka niż jego najbliższe, rodzinne środowisko.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

W Argentynie przybywa ubogich, jest ich już 16 milionów

2019-12-15 18:29

Paweł Pasierbek SJ/vaticannews.va / Buenos Aires (KAI)

W Argentynie przybywa osób ubogich. Według danych zebranych przez tamtejszy uniwersytet katolicki, na dziesięciu mieszkańców kraju, czworo to ludzie biedni. Kościół wzywa do wypracowania paktu społecznego, mającego na celu wsparcie najbardziej potrzebujących.

Margita Kotas

Argentyński Uniwersytet Katolicki ujawnia, że w trzecim kwartale tego roku prawie 40 procent Argentyńczyków, czyli aż 16 milionów ludzi, zostało uznanych za biednych. To najbardziej zatrważające dane w ostatnich 10 latach.

Wśród przyczyn tej sytuacji podaje się kryzys ekonomiczny, który w tym roku jeszcze się pogłębił. Miejscowa waluta, peso argentyńskie, traci na wartości, poziom inflacji wynosi 54 procent. Jednocześnie obniżane są zarobki i wzrasta recesja. Znacząco zwiększa się też poziom ubóstwa wśród klasy średniej.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Rozumiem