Trzy godziny po zachodzie Słońca możemy podziwiać piękną i jasną planetę Wenus, której szukamy nisko po zachodniej stronie nieba. Jest tak jasna, że trudno pomylić ją z czymkolwiek innym. W tym obszarze widzimy Trójkąt Letni (Altair-Wega-Deneb), który do północy szybko zniży się już do północnego horyzontu. Wysoko znajdziemy gwiazdozbiory Cefeusza, Kasjopei oraz Perseusza. Patrząc dalej w stronę wschodu, szybko odnajdujemy ozdobę tegorocznych jesiennych wieczorów - planetę Jowisz. Nieco wyżej na prawo widzimy drugą piękną planetę Saturn. Obydwie tworzą mały trójkąt wraz z pobliskimi Plejadami, znajdującymi się w gwiazdozbiorze Byka, o którym pisałem tydzień temu.
Czerwone oko byka symbolizuje piękna gwiazda Aldebaran, która rzeczywiście ma bladoczerwony kolor. Ten odległy od nas o 68 lat świetlnych olbrzym posiada średnicę aż 45 razy większą od naszego Słońca. Aldebaran oznacza" postępujący za", ponieważ gwiazda ta podąża na niebie za Plejadami i za Hiadami, dwoma znanymi gromadami otwartymi gwiazd.
Najjaśniejsze Hiady są luźno rozrzuconą wokół Aldebarana gromadką i tworzą na pysku byka wyraźny kształt" V". Plejady zaś powszechnie znane są jako" Siedem Sióstr" lub" Kurczęta". Są bardzo młodym obiektem we Wszechświecie, ponieważ ich wiek szacuje się na" zaledwie" 50 milionów lat. Gołym okiem nie zobaczymy, niestety, słynnej Mgławicy Krab, pozostałości po wybuchu supernowej, którą Chińczycy obserwowali w 1054 r. W jej wnętrzu odkryto pulsar, obracającą się gwiazdę neutronową z silnym polem magnetycznym. Gwiazda taka, podobnie jak latarnia morska, wysyła w przestrzeń silne i regularne impulsy promieniowania.
Ani się obejrzeliśmy, a nadchodzi już kalendarzowa zima. Przypomnijmy więc dzisiaj, skąd się biorą pory roku. Otóż Ziemia wiruje wokół swojej osi i dlatego mamy dzień i noc. W ciągu roku nasza planeta porusza się też po orbicie wokół Słońca. Oś obrotu Ziemi jest nachylona do płaszczyzny jej orbity pod kątem 66,5o i dlatego przez pół roku Słońce przebywa po północnej stronie równika, potem zaś na południe od niego. To zjawisko powoduje zmiany długości dnia i nocy, a więc i występowanie pór roku. Gdyby oś obrotu Ziemi była prostopadła do płaszczyzny jej orbity, to dzień na całej Ziemi byłby równy nocy. Ponieważ Ziemia wędruje wokół Słońca, nasze wieczorne niebo zmienia swój wygląd o każdej porze roku. Zawsze więc po zimie będzie wiosna. Potem lato, jesień, znów zima itd. Widziana z Ziemi roczna droga Słońca wśród gwiazd na naszym niebie nazywana jest ekliptyką. W ciągu dnia Słońce najwyżej wspina się latem, a najniżej świeci zimą. Dlatego latem jest u nas ciepło, a zimą chłodniej. Latem Słońce bardziej nagrzewa półkulę północną, a zimą - południową (wówczas tam jest lato). Gdy Słońce przekracza równik niebieski na północ, ma wówczas miejsce tzw. równonoc wiosenna. Dzień jest wtedy równy nocy i zaczyna się wiosna (ok. 21 marca). W południe na równiku Słońce jest wówczas widoczne dokładnie w zenicie. Potem codziennie w południe przechodzi przez zenit w coraz większej północnej szerokości geograficznej, aż ok. 21 czerwca można je zobaczyć w zenicie na zwrotniku Raka (na szerokości geograficznej 23,5o). I to jest właśnie tzw. przesilenie letnie. Na półkuli północnej dzień jest wtedy najdłuższy, a noc najkrótsza. Po tym dniu Słońce stopniowo powraca ku równikowi, aż ok. 23 września ponownie zaświeci nad nim w zenicie, rozpoczynając jesień. Oczywiście, Słońce przecina w tym dniu równik w stronę południa, aby ok. 22 grudnia znaleźć się najbardziej na południe, kiedy to można zobaczyć je w zenicie na zwrotniku Koziorożca. Wówczas u nas zaczyna się zima.
W tym roku astronomiczna zima zacznie się dokładnie 21 grudnia o godz. 14.37, wykorzystajmy więc ostatnie jesienne wieczory do obserwacji gwiazd.