Oskarżycielem jest osoba, która wnosi do sądu oskarżenie przeciwko sprawcy przestępstwa. Na ogół robi to prokurator, bo jest zobowiązany ścigać przestępstwa z oskarżenia publicznego i dlatego nazywamy go oskarżycielem publicznym. Również pokrzywdzony może oskarżać - popierać oskarżenie obok prokuratora i wtedy mówimy, że oskarża posiłkowo, lub oskarżać samodzielnie jako oskarżyciel prywatny.
Przestępstwa, które wykazują mniejszy ciężar gatunkowy - tzn. jest naruszony lub zagrożony przez nie w większym stopniu interes jednostki, zaś interes społeczny w mniejszym stopniu - zaliczamy do przestępstw ściganych z oskarżenia prywatnego. Należy do nich przestępstwo naruszenia ciała, zniesławienie, oszczerstwo, naruszenie tajemnicy korespondencj i inne.
Pokrzywdzony może wówczas, jako oskarżyciel prywatny, samodzielnie wnieść akt oskarżenia. Jeśli są też inni pokrzywdzeni, ale tym samym czynem, mogą aż do rozpoczęcia przewodu sądowego na rozprawie głównej przyłączyć się do toczącego się postępowania. (Jeśli pokrzywdzonym jest osoba małoletnia lub ubezwłasnowolniona, zrobi to w jego imieniu jego przedstawiciel ustawowy - dla dziecka jest nim najczęściej jego rodzic).
Prokurator może, oczywiście, wstąpić do postępowania wszczętego z oskarżenia prywatnego, jeśli uzna, że wymaga tego interes społeczny. Wówczas postępowanie w sądzie toczy się z urzędu, a pokrzywdzony, który przedtem wniósł oskarżenie prywatne, korzysta z prawa oskarżyciela posiłkowego (pisaliśmy o nim w poprzednim numerze). Jeśli prokurator, który wstąpił do postępowania, odstąpi potem od oskarżania, pokrzywdzonemu przywraca się status oskarżyciela prywatnego.
Pokrzywdzony, który nie wniósł oskarżenia, może, w terminie zawitym 14 dni od daty powiadomienia go o odstąpieniu prokuratora od oskarżenia, podtrzymać to oskarżenie jako prywatne. Jeśli tego nie zrobi, sąd umorzy postępowanie.
W razie śmierci oskarżyciela prywatnego postępowanie zawiesza się, a osoby najbliższe mogą wstąpić w prawa zmarłego. Jeżeli w terminie zawitym 3 miesięcy od dnia śmierci oskarżyciela prywatnego osoba uprawniona nie wstąpi w prawa zmarłego, sąd umarza postępowanie.

Słowniczek:
Termin zawity - jest to termin, którego przekroczenie spowoduje, że dana czynność jest nieskuteczna, np. wniesienie po terminie środka odwoławczego.

Wnioski o świadczenia rodzinne

Od 1 maja br. obowiązują nowe zasady wypłacania zasiłków rodzinnych, a Fundusz Alimentacyjny ulega likwidacji. Osoby, które pobierały zasiłek rodzinny, powinny pomyśleć o złożeniu wniosku wraz z dokumentami o świadczenie według nowych zasad.
Ulega zmianie próg dochodu na członka rodziny: z 548 zł został obniżony na 504 zł, a dla osób samotnie wychowujących dzieci - z 612 zł na 583 zł. Pod uwagę bierze się dochód w rodzinie w 2002 r. Musi być on udokumentowany zaświadczeniem z urzędu skarbowego. Pamiętajmy, że kwota dochodu musi być wyrażona netto.
Jeśli więc spełniamy progi dochodowe i mamy na utrzymaniu dzieci, możemy wystąpić o zasiłek rodzinny, ale nie tylko. Jeśli samotnie wychowujemy dzieci, dostaniemy też 170 zł miesięcznie na dziecko, na niepełnosprawne - 250 zł, z tym że dotyczy to dziecka z orzeczonym znacznym stopniem niepełnosprawności. Pamiętajmy, by załączyć też orzeczenie o rozwodzie lub separacji (separacja musi być stwierdzona sądownie, nie wystarczy do statusu osoby samotnie wychowującej dzieci fakt, że nie mieszka ona z ich ojcem).
Od 1 maja przestają istnieć zasiłki wychowawcze - zastąpi je specjalny dodatek z tytułu korzystania z urlopu wychowawczego w wysokości 400 zł miesięcznie.
Osoby ubiegające się o świadczenia rodzinne muszą złożyć w swoich urzędach gminnych odpowiednie wnioski - formularze będą dostępne tam pod koniec kwietnia.

Nowości w prawie

Za pobyt pensjonariusza w domu opieki społecznej w pierwszej kolejności płaci osoba tam kierowana - wysokość opłaty nie może przekroczyć 70 proc. jej dochodu, w drugiej kolejności małżonek, rodzice bądź dzieci. Jeśli i to nie pokryje kosztu pobytu, dopłaci gmina. Senatorowie podnieśli kryterium dochodowe z 632 zł na członka rodziny na 788 zł. Projekt ustawy trafi z powrotem do Sejmu.

Projekt nowego prawa telekomunikacyjnego przewiduje, że na wniosek złożony przez użytkownika operator będzie miał obowiązek zablokowania skradzionego aparatu, uniemożliwiając posługiwanie się nim w trzech działających sieciach telefonii komórkowej. Użytkownik będzie musiał jednak zawiadomić o kradzieży policję i udokumentować, że jest właścicielem aparatu.

Za ustawowo wolny od pracy dzień 1 Maja, który przypada w tym roku w sobotę, pracodawca będzie musiał wskazać dzień wolny w innym terminie. Również pierwszy dzień świąt Bożego Narodzenia przypada w sobotę, za co będzie się nam należał wolny dzień.