Reklama

Patrząc w niebo

Baran

Niedziela Ogólnopolska 50/2004

12 grudnia godz. 19.00

12 grudnia godz. 19.00

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Wysoko na południowym niebie możemy podziwiać piękny gwiazdozbiór Andromedy jadącej na skrzydlatym Pegazie, którego trzy najjaśniejsze gwiazdy tworzą z jasnymi gwiazdami Andromedy figurę podobną do Wielkiego Wozu. Pod Andromedą i Pegazem rozpoznajemy opisaną ostatnio konstelację Ryb, w której znajduje się teraz tzw. punkt Barana, najważniejsze chyba miejsce na naszym nieboskłonie. Ale to właśnie pobliski niewielki gwiazdozbiór Barana został nazwany przez rzymskiego poetę Maniliusa „Księciem wszystkich znaków”, bowiem punkt równonocy wiosennej leżał niegdyś na jego obszarze. Punkt Barana przesuwa się z powodu zjawiska precesji, średnio co 2000 lat o jeden gwiazdozbiór dalej. Dlatego kiedyś punkt Barana znajdzie się w gwiazdozbiorze Wodnika, kończąc w ten sposób „Wiek Ryb” i rozpoczynając nowy „Wiek Wodnika”. Baran zajmował więc zawsze najważniejszą pozycję w greckiej nauce o niebie. Asyryjczycy w dniu równonocy wiosennej składali w ofierze barana i nazywali ten gwiazdozbiór „ofiarą”. Poza tym Baran jest pierwszym gwiazdozbiorem zodiakalnym i słyszeli o nim chyba wszyscy.
Najwyraźniejsza grupa gwiazd tej konstelacji wyznacza położenie głowy mitologicznego Barana. Pozostała część gwiazdozbioru jest już słabiej widoczna. Gwiazdozbiór związany jest ze znaną grecką legendą, w której baran o złotym runie unosi na swoim grzbiecie Frykosa i Helle, ratując tego pierwszego od złożenia bogom w ofierze. Podczas lotu nad cieśniną morską wydarzył się nieszczęśliwy wypadek. Helle spadła i utonęła w morskiej głębinie, a dla uczczenia jej pamięci wody pobliskiej cieśniny nazwano Hellespont, co oznacza „morze Helle” (dziś Dardanele).
Najjaśniejsza w konstelacji Barana jest piękna gwiazda Hamal (z arabskiego - głowa barana lub owca). Gwiazda ta jest żółtopomarańczowym olbrzymem odległym od nas o 78 lat świetlnych. Z odległości 52 lat świetlnych wdzięczy się biała gwiazda Sheratan, świecąca już znacznie słabiej niż Hamal. Obydwie charakterystycznie odznaczające się gwiazdy zawsze bardzo łatwo rozpoznać na naszym niebie.
Wielki Wóz świeci nisko nad północnym horyzontem, natomiast Trójkąt Letni wskazuje na zbliżającą się nieuchronnie zimę. Gwiazda Altair, będąca dolnym wierzchołkiem Trójkąta, szybko zachodzi pod horyzont. Wieczorem wielki Krzyż Północy (gwiazdozbiór Łabędzia) ustawiony jest przodem do zachodniego horyzontu. Po przeciwnej stronie wschodzi wspaniała konstelacja Oriona, nad którą rozpoznajemy charakterystyczne gwiazdozbiory Byka oraz Bliźniąt. Wysoko odnajdziemy wijącą się przez cały nieboskłon wstęgę Drogi Mlecznej. Wieczorem wschodzi też jasna planeta Saturn, a dwie godziny po północy Jowisz. Nad ranem pojawia się jeszcze Jutrzenka, która z każdym dniem oddala się od widocznego nieco wyżej czerwonego Marsa. Jeszcze dwa tygodnie temu Jutrzenka znajdowała się na niebie wyżej niż Mars. Za jakiś czas piękna Jutrzenka zniknie w blasku Słońca.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

2004-12-31 00:00

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Znak w Kanie odsłania Jezusa jako dawcę życia

2026-02-14 11:13

[ TEMATY ]

Ks. Krzysztof Młotek

Glossa Marginalia

Adobe Stock

Wyrocznia należy do końcowej części Izajasza (Iz 56-66), do czasu po powrocie z Babilonu. Odbudowa miasta i świątyni nie usuwała ran, sporów o kult i biedy. Wyrocznia zaczyna się od „Oto Ja” (hinneni), typowej formuły Bożej inicjatywy. Bóg mówi językiem stworzenia: „stwarzam” (bārā’). Ten czasownik w Biblii opisuje działanie właściwe samemu Bogu, znane z Rdz 1. Słowo „stwarzać” pada także przy Jerozolimie, która ma stać się radością dla Boga i dla ludu. Nowość dotyczy całej rzeczywistości, nie tylko murów. „Dawne rzeczy nie pójdą w pamięć” odnosi się do historii klęski, która kształtowała wyobrażenia i lęki. Tekst opisuje życie społeczne. Ustaje płacz, ustaje śmierć niemowląt, wydłuża się życie starców. Wiek stu lat zostaje nazwany młodością, a długie życie nie zasłania winy. To obraz odwrócenia przekleństw wojny i niewoli. W Pwt 28 pojawia się motyw domu budowanego dla obcego i winnicy, z której korzysta najeźdźca. Izajasz ogłasza spokojne zamieszkanie i korzystanie z plonu własnych rąk. Obietnica dotyka zwykłych rzeczy: domu, pracy, owocu ziemi. W tradycji Kościoła te słowa stały się ważne w sporze z pogardą dla ciała. Ireneusz w „Adversus haereses” V,35 cytuje zdanie o domach i winnicach jako świadectwo zmartwychwstania sprawiedliwych i odnowy stworzenia. Augustyn w „De civitate Dei” XXII przywołuje „nowe niebiosa i nową ziemię” jako opis radości, w której nie słychać lamentu. Ten sam zwrot podejmie potem 2 P 3,13 i Ap 21,1, rozwijając nadzieję na ostateczne odnowienie świata. Prorok mówi językiem codzienności, aby otworzyć myślenie na dar Boga, który leczy pamięć i przywraca godność pracy.
CZYTAJ DALEJ

Papież o sytuacji na Bliskim Wschodzie: przerażająca przemoc wojny

2026-03-15 12:56

[ TEMATY ]

Leon XIV

Vatican Media

„Przemoc nigdy nie będzie mogła doprowadzić do sprawiedliwości, stabilności i pokoju, których oczekują narody” - zaapelował Leon XIV w pozdrowieniach po modlitwie Anioł Pański. Wezwał do zawieszenia broni i podjęcia dialogu. Ze szczególnym apelem zwrócił się w sprawie Libanu, gdzie sytuacja w wyniku prowadzonym walk jest „powodem do wielkiego niepokoju”.

Podczas pozdrowień po modlitwie Anioł Pański, Papież wskazał, że od dwóch tygodni na Bliskim Wschodzie trwa „przerażająca przemoc wojny” w wyniku której „tysiące niewinnych osób zostało zabitych, a mnóstwo innych zostało zmuszonych do opuszczenia swoich domów”. Ojciec Święty zapewnił o swej duchowej bliskości z tymi, którzy stracili swoich bliskich wskutek uderzeń wymierzonych w szkoły, szpitale oraz zamieszkałe obszary.
CZYTAJ DALEJ

Znamy program, hasła i loga pielgrzymki Leona XIV do Afryki

2026-03-16 13:07

[ TEMATY ]

podróż apostolska

Podróż Papieża

Vatican Media

Biuro Prasowe Stolicy Apostolskiej opublikowało program kwietniowej pielgrzymki Leona XIV do czterech afrykańskich krajów, a także logotypy i hasła, które będą towarzyszyć poszczególnym etapom tej wizyty.

Leon XIV odwiedzi kontynent afrykański w dniach 13-23 kwietnia. W tym czasie uda się kolejno do Algierii, Kamerunu, Angoli i Gwinei Równikowej - przypomina Vatican News.
CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

REKLAMA

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję