Reklama

Jubileuszowe świątynie naszej archidiecezji

Matka kościołów - archikatedra

Katarzyna Woynarowska
Edycja częstochowska 44/2000

Wśród jubileuszowych świątyń archidiecezji częstochowskiej miejsce szczególne zajmuje archikatedra częstochowska pw. Świętej Rodziny - Jezusa, Maryi i Józefa. Jej historia, architektura i rola w Kościele lokalnym warta jest osobnego opracowania.

Dzieje

Archikatedra pw. Świętej Rodziny jest kościołem neogotyckim, zaprojektowanym przez jednego z najlepszych architektów sakralnych Polski XIX w. i przełomu XIX i XX w. - Konstantego Wojciechowskiego. Budowę rozpoczęto w 1900 r. na terenie należącym do parafii pw. św. Zygmunta. Przez następne 27 lat (w 1927 r. oddano kościół do użytku wiernych), świątynię budowano dzięki staraniom proboszczów parafii św. Zygmunta: ks. Konstantego Waberskiego i późniejszego biskupa ks. Mariana Fulmana. W 1907 r. świątynię poświęcono, w 1917 r. bp Stanisław Zdzitowiecki erygował tutaj parafię, od 1925 r. kościół pełnił funkcje katedry dla nowo powstałej diecezji. 29 października 1950 r. bp Teodor Kubina dokonał uroczystego poświęcenia katedry. Wielkie zasługi dla budowy i wystroju kościoła miał bp Zdzisław Goliński, który nawet za oceanem szukał funduszy na dokończenie tego dzieła. On też zabiegał w Watykanie o tytuł bazyliki mniejszej dla częstochowskiej świątyni. Tytuł ten został jej przyznany w 1962 r.

Architektura

Archikatedra pw. Świętej Rodziny jest to monumentalna, okazała budowla, licząca 100 metrów długości, 46 metrów w transepcie i wysoka na 27 metrów. Styl kościoła wzorowany jest na katedrach francuskich. Najpiękniejszym elementem wnętrza jest ołtarz główny, zaprojektowany przez architekta z Krakowa - Zygmunta Gawlika. Ołtarz powstał z fascynacji słynnym ołtarzem Wita Stwosza w krakowskim Kościele Mariackim. Budowano go wiele lat; dzieło rozpoczęte w 1938 r. ukończono dopiero w latach sześćdziesiątych. Drewno do jego budowy sprowadzono aż z Wołynia, gdyż tylko tam rośnie doskonałej twardości dąb. Obok ołtarza głównego warto zwrócić uwagę na ołtarze boczne: Chrystusa Króla i Królowej Korony Polskiej. W tym ostatnim znajduje się podarowana katedrze przez Zakon Ojców Paulinów, uznawana dziś za najlepszą, kopia Cudownego Obrazu Jasnogórskiego. Do szczególnie cennych należą w archikatedrze witraże, zwłaszcza Jerzego Winiarza i Jana Henryka Rosena w prezbiterium, uznawane przez znawców za jedne z najlepszych w dwudziestoleciu międzywojennym.

Warta uwagi jest też monumentalna, z przełomu XIX i XX w. rzeźba Matki Bożej, podarowana archikatedrze przez francuskich przemysłowców (prawy filar przy wejściu). Cennym dziełem jest z pewnością doskonała kopia słynnego dzieła Rubensa Wniebowzięcie Najświętszej Maryi Panny oraz kartony do polichromii Jana Henryka Rosena, zawieszone na ścianach obydwu skrajnych kaplic nawy poprzecznej, które stanowią projekt dzieła zdobiącego kaplicę w letniej rezydencji papieży w Castel Gandolfo. W ostatnich latach za duszpasterzowania ks. prał. Mariana Dudy, archikatedra wzbogaciła się o wysokie wieże, uwzględnione w pierwotnym projekcie świątyni, których przez lata na skutek rozmaitych przyczyn nie zbudowano. Efektem ostatnich lat są też cztery kaplice boczne, których wybudowanie zakończyło po stu latach budowę matki kościołów częstochowskich, stwarzając - co najistotniejsze - miejsca dla cichej, intymnej modlitwy, jakich przez tyle lat monumentalna świątynia była pozbawiona. Jako pierwsze powstały dwie kaplice w lewej nawie bocznej: Kaplica Miłosierdzia Bożego oraz Kaplica Cudownego Obrazu Matki Bożej Anielskiej, poświęcone 27 maja 1999 r. W kaplicy Miłosierdzia Bożego znajduje się obraz Aleksandra Markowskiego: Jezu, ufam Tobie. W sąsiedniej kaplicy Cudownego Obrazu Matki Bożej Anielskiej, ogłoszonej Królową Anielską - Panią Katedralną, prócz Jej wizerunku uwagę zwracają witraże wykonane przez Małgorzatę Radnicką oraz obraz św. Michała Archanioła. Po przeciwnej stronie tych kaplic - w nawie prawej - poświęcone zostały 30 czerwca 2000 r. dwie kolejne kaplice. Jedna z nich to kaplica Męczenników Częstochowskich - bł. ks. Maksymiliana Binkiewicza i ks. Ludwika Rocha Gietyngiera, beatyfikowanych w Warszawie w czerwcu 1999 r., oraz s. Kanuty Chrobot, nazaretanki spod Wielunia, zamordowanej przez Niemców w Nowogródku, beatyfikowanej w Rzymie 5 marca 2000 r. W kaplicy tej prócz wizerunków Błogosławionych znajduje się kamienna tablica ku czci kapłanów zamordowanych w czasie II wojny światowej, przeniesiona znad sarkofagu bp. Teodora Kubiny. Czwarta z kaplic - Pana Jezusa Upadającego, mieści w sobie cudowną figurę Pana Jezusa w Trzecim Upadku.

Warto w tym miejscu wspomnieć, że katedra częstochowska była w czasach II wojny światowej świadkiem wielu tragicznych wydarzeń. Na placu przed świątynią Niemcy zamordowali dużą liczbę częstochowian i kazali ich zwłoki pochować na miejscu egzekucji, czyli na drodze wiodącej do świątyni.

W archikatedrze, kościele częstochowskich biskupów, znajduje się też podziemna nekropolia biskupów, gdzie w Dzień Zaduszny arcybiskup metropolita odprawia Msze św. za swoich zmarłych poprzedników.

Reklama

Proboszczowie

Organizatorem i pierwszym proboszczem parafii był ks. inf. Bolesław Wróblewski (1925-1951). Od 1951 r. do 1985 r. proboszczem była Częstochowska Kapituła Katedralna, w której imieniu administrował parafią tzw. "wikariusz aktualny" - ks. prał. Józef Chwistecki, w latach 1985-1990 mianowany jej proboszczem. Kolejnym proboszczem katedralnym był ks. prał. Bronisław Preder (1990-1996). Obecnie funkcję tę pełni ks. prał. Marian Duda.

W roku jubileuszowym archikatedra wzbogaciła się o "Porta Sancta"- Święte Drzwi, których przekroczenie po wypełnieniu stosownych warunków daje odpust zupełny. Z łaski tej korzystają nie tylko mieszkańcy Częstochowy, ale także uczestnicy jubileuszowych pielgrzymek dekanatów całej archidiecezji częstochowskiej. Uczestniczyło w nich do tej pory kilkadziesiąt tysięcy wiernych.

Stop nienawiści wobec chrześcijan

2019-06-24 16:50

fill/pixabay.com

W ostatnich tygodniach w Polsce ma miejsce coraz więcej przypadków znieważania przedmiotów czci religijnej i obrazy uczuć religijnych. Pomimo istnienia przepisów umożliwiających ściganie i pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sprawców tych działań, prawo nie jest w wystarczający sposób egzekwowane. Z tego powodu Instytut Ordo Iuris przygotował apel do Prokuratora Generalnego o interwencję w tej sprawie, aby osoby dopuszczające się obrazy uczuć religijnych czy znieważenia religijnych symboli odpowiedziały za swoje czyny. Petycję można podpisywać na stronie maszwplyw.pl

PODPISZ PETYCJĘ

Do wielu antykatolickich incydentów dochodziło podczas manifestacji ruchu LGBT. Odnotowano przypadki m.in. znieważania wizerunku Matki Bożej, obscenicznego sparodiowania katolickiej procesji na tzw. paradzie równości w Gdańsku, czy znieważenia mszy świętej przed podobną demonstracją w Warszawie. W Polsce miały miejsce także akty takie jak zniszczenie krucyfiksu w kwidzyńskiej katedrze i ołtarza w kościele w Rypinie. Z kolei fala nienawiści wobec chrześcijan przetoczyła się przez Internet po próbie zabójstwa księdza we Wrocławiu.

Prawna ochrona uczuć religijnych jest jedną z gwarancji wolności religii, chronionej przez Konstytucję RP oraz Konwencję o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Wolność religijna zapewniona jest także w postanowieniach większości konstytucji europejskich państw. Polski Kodeks karny w art. 196 przewiduje wprost, iż kto obraża uczucia religijne innych osób, znieważając publicznie przedmiot czci religijnej lub miejsce przeznaczone do publicznego wykonywania obrzędów religijnych, podlega karze nawet do dwóch lat pozbawienia wolności.

Wieloletnie zaniedbania polegające na lekceważeniu tego typu naruszeń prawa doprowadziły do eskalacji przestępstw z nienawiści. Według danych zebranych przez Instytut Statystyki Kościoła Katolickiego w latach 2012-2014 w Polsce rocznie doszło średnio do ponad 1000 aktów dyskryminacji i agresji względem wiernych, księży, miejsc czy symboli świętych.

„Rosnąca liczba profanacji oraz znieważania uczuć religijnych pokazuje jak bardzo bezkarni czują się sprawcy tych czynów. W praworządnym kraju obowiązujące przepisy oraz konstytucyjne zasady powinny być przestrzegane i nikt nie może stać ponad prawem. Dlatego konieczna jest interwencja i pociągnięcie do odpowiedzialności karnej ludzi, którzy w wyraźny sposób złamali prawo” – skomentowała Karina Walinowicz, Dyrektor Centrum Wolności Religijnej Ordo Iuris.

Przypadki obrazy uczuć religijnych oraz znieważenia miejsc i przedmiotów kultu można zgłaszać na adres Centrum Wolności Religijnej - cwr@ordoiuris.pl.

https://ordoiuris.pl/wolnosc-sumienia/stop-nienawisci-wobec-chrzescijan-petycja-ordo-iuris-do-prokuratora-generalnego

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Rzeszów: wyruszyła piesza pielgrzymka do Lwowa

2019-06-25 21:18

tn / Rzeszów (KAI)

Pod hasłem „Miłość żyje w rodzinie” wyruszyła dziś 11. Rzeszowska Pielgrzymka Piesza do Lwowa. Grupa liczącą 258 osób zamierza pokonać 184 kilometrową trasę i 30 czerwca stanąć przed obliczem Matki Bożej Łaskawej w katedrze lwowskiej.

Krzysztof Świertok

Tegoroczne hasło pielgrzymki nawiązuje do trwającego w archidiecezji lwowskiej Roku Świętości Małżeństwa. „Nasze rozważania, konferencje i modlitwy w dużej mierze będą się koncentrować na darze rodziny, która jest wspólnotą przekazywania miłości i wiary. Codziennie będziemy rozważać historię innych rodzin: Józefa i Wiktorii Ulmów, Karola i Emilii Wojtyłów, Juliusza i Marianny Kolbe, świętych Ludwika i Zelii Martin oraz błogosławionych Luigiego i Marii Beltrame Quattrocchi” – wyjaśnia ks. Władysław Jagustyn, proboszcz parafii św. Krzyża w Rzeszowie i dyrektor pielgrzymki.

Pielgrzymka rozpoczęła się Mszą św. w kościele św. Krzyża w Rzeszowie. Eucharystii przewodniczył bp Jan Wątroba. W homilii biskup mówił o trudzie pielgrzymowania. „Chrystus zaprasza nas na drogę pośród trudów, drogę wąską i bramę wąską, ale to jedyna szansa, byśmy nie tylko w wieczności odnaleźli szczęście, ale już tu na ziemi otrzymali dobra duchowe, o które się modlimy dla siebie i innych” – mówił biskup.

W pielgrzymce uczestniczy dwie siostry zakonne: Terezitta i Zachariasza ze Zgromadzenia Sióstr Służebniczek Bogarodzicy Dziewicy Niepokalanie Poczętej (Służebniczki Dębickie) pracujące w Tarnowie i trzech kleryków z Wyższego Seminarium Duchownego w Rzeszowie.

Wśród pątników są osoby z całej Polski, m.in. z Białegostoku, Gorzowa Wlk., Gdyni Inowrocławia, Kielc, Krakowa, Lublina, Olkusza, Stalowej Woli, Szczecina, Torunia, Warszawy, Złotoryi. Grupa jest również zróżnicowana wiekowo. Najmłodszy pielgrzym ma 11 lat, a najstarszy 78.

Pielgrzymi codziennie będą pokonywać około 30 kilometrową trasę. Po stronie polskiej zaplanowano dwa noclegi: w Kańczudze i Żurawicy. W czwartek, 27 czerwca pielgrzymi przekroczą granicę. Po stronie ukraińskiej zaplanowano trzy noclegi: w Gródku, Mościskach i Hodowicji.

W niedzielę, 30 czerwca pielgrzymi po pokonaniu najkrótszego, liczącego 20 kilometrów odcinka, dojdą do Lwowa. Po Eucharystii i modlitwie przed obrazem Matki Bożej Łaskawej w lwowskiej katedrze pątnicy i goście, którzy przyjadą do Lwowa autokarami, odwiedzą Cmentarz Łyczakowski oraz Cmentarz Orląt Lwowskich, gdzie odprawią Drogę Krzyżową.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Rozumiem