Reklama

Odszedł dobry pasterz

Urszula Buglewicz
Niedziela Ogólnopolska 9/2011, str. 32-34

Katarzyna Artymiak
Na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim

Przeprowadził Kościół lubelski przez bramę trzeciego tysiąclecia, z synowskim oddaniem wędrował po szlakach peregrynacji ukochanej Matki, niestrudzenie głosił orędzie nadziei płynącej z Chrystusowego Krzyża, odważnie stawał w obronie Ewangelii i prawdy o nadprzyrodzonej godności człowieka, wzrokiem pełnym ojcowskiej miłości i troski ogarniał cały Kościół. Jego ziemskie życie, do końca przepełnione modlitwą i pracą, zgasło zbyt wcześnie.
Już nie spotkamy go na uniwersyteckich korytarzach; nie zobaczmy z brewiarzem w ręku, gdy zatopiony w modlitwie przemierza ścieżki biskupiego ogrodu; nie usłyszymy tak często powtarzanych za Janem Pawłem II słów: „Nie lękajcie się”; nie dostrzeżemy wyciągniętych dłoni, tak hojnie rozdzielających błogosławieństwo i pociechę. Ale w sercach tych, którzy w ciągu 14 lat posługiwania abp. Józefa Życińskiego w archidiecezji lubelskiej dobrze poznali swego Pasterza, pozostanie na zawsze. Serdeczną pamięcią, modlitwą i realizacją testamentu, którego najważniejszym przesłaniem jest wierność Chrystusowi ponad wszystko, archidiecezja przez następne lata spłacać będzie dług wdzięczności wobec Pasterza, który złotymi zgłoskami pisał jej historię.

Droga przez archidiecezję

Zmarłemu abp. Józefowi Życińskiemu archidiecezja lubelska zgotowała królewskie pożegnanie.

Chełm i Dys
W Chełmie, gdzie zaplanowano pierwsze ze spotkań modlitewnych przy trumnie z doczesnymi szczątkami Księdza Arcybiskupa, ostatni przyjazd Pasterza ogłosiło bicie dzwonów. Tysiące wiernych oraz kapłani z pięciu dekanatów ziemi chełmskiej przeszli w kondukcie żałobnym do bazyliki Mariackiej, gdzie po czuwaniu bp Józef Wróbel przewodniczył żałobnej Mszy św.
- Abp Józef Życiński wiele razy przybywał tu, by modlić się u stóp Chełmskiej Madonny. Na tej ziemi erygował parafie, dokonał koronacji cudownego obrazu św. Antoniego, spotykał się z wiernymi podczas odpustów i uroczystości, a to zaledwie kilka z licznych śladów jego obecności w Chełmie. On zawsze pamiętał o ludziach tu mieszkających - podkreślali kustosz sanktuarium ks. prał. Tadeusz Kądziołka i dziekan ks. kan. Józef Piłat.
- Był obecny pośród wiernych na wzór zatroskanego ojca, na wzór doglądającego złocących się już pól gospodarza. Z życzliwością wychodził naprzeciw oczekiwaniom ludzi prostych i inteligencji, wobec troszczących się o swój rodzinny dom, jak i wobec tych, którzy niosą na swoich barkach odpowiedzialność za dobro wspólne. Rzucała się w oczy jego niezawodna obecność - mówił bp Józef Wróbel.
Kolejnym przystankiem na ostatniej drodze Księdza Arcybiskupa był klasztor Sióstr Karmelitanek w podlubelskim Dysie. Z Karmelu, który przez wiele lat otaczał on szczególną troską i którego modlitwę cenił niczym znużony wędrowiec wodę oazy wśród piachów pustyni, ku niebieskiej ojczyźnie popłynęły słowa modlitwy, wypraszające dla wielkiego Przyjaciela łaskę nieba.

Reklama

Seminarium Duchowne
O swoim Biskupie jak o najdroższym ojcu pamiętali alumni Metropolitalnego Seminarium Duchownego. W atmosferze żalu oraz paschalnej nadziei oczekiwali na ostatnią wizytę Pasterza, który odszedł do domu Ojca podczas sesji Kongregacji ds. Edukacji Katolickiej poświęconej formacji kapłańskiej. W środku nocy w murach seminaryjnego kościoła rozpoczęła się celebracja Liturgii Godzin; rankiem sprawowano Eucharystię. Modlitwie przewodniczył administrator archidiecezji bp Mieczysław Cisło. - Życie Księdza Arcybiskupa to wielka księga, którą tak jak pontyfikat Jana Pawła II będziemy studiować przez wiele lat. Żył głęboką wiarą, modlitwą i medytacją słowa Bożego w zaciszu swojej kaplicy. Pokazywał, że istota Ewangelii tkwi w tym, żebyśmy budowali ponad naszą małą ojczyzną i lokalnymi patriotyzmami rodzinę dzieci Bożych - mówił Ksiądz Biskup.
Wypraszając dla Zmarłego łaskę życia wiecznego, wspólnota seminaryjna dziękowała Bogu za postawienie na drodze powołanych do kapłaństwa człowieka, który był obdarzony niezwykłą erudycją, sprawnością dogłębnej refleksji nad rzeczywistością, głęboką wrażliwością i wielkim sercem. To serce, chociaż fizycznie słabe, duchowo było sercem przemienionym na wzór Serca Pana Jezusa.

Dom Arcybiskupi i Katolicki Uniwersytet Lubelski
Z seminarium kondukt żałobny udał się do Domu Arcybiskupiego, gdzie z Pasterzem w atmosferze przejmującej ciszy pożegnali się domownicy i rodzina, m.in. brat ks. prof. Wojciech Życiński SDB, osobisty sekretarz Metropolity ks. dr Tomasz Adamczyk oraz siostry ze Zgromadzenia Kanoniczek Ducha Świętego, a także najbliżsi współpracownicy.
Po tym krótkim przystanku kondukt żałobny podążył w stronę Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II, by Wielkiego Kanclerza mogła pożegnać społeczność akademicka. - Był dla nas bezcennym Bożym darem. Kochał młodych ludzi, jak ojciec interesował się ich sprawami. Umiał inspirować do podejmowania nowych wyzwań i zachęcał, by wobec zagrożeń przezwyciężali lęk i z nadzieją patrzyli w przyszłość - mówił rektor KUL-u ks. prof. Stanisław Wilk.
Czuwanie przy zmarłym Profesorze, wybitnym intelektualiście, a zarazem wielkim przyjacielu ludzi młodych, zakończyła uroczysta Msza św., sprawowana pod przewodnictwem prymasa seniora Józefa Glempa.
- Abp Józef Życiński wniósł w środowisko naukowe nową myśl i otwierał horyzonty zadań dla katolickiej uczelni w kontekście światowego rozwoju nauki i cywilizacyjnych przemian. Nie bał się żadnych współczesnych wyzwań, wobec których stawał z przesłaniem Ewangelii, z której wydobywał jak ze skarbca prawdę rozświetlającą mroki i umacniającą nadzieję świata - mówił bp Mieczysław Cisło.
- Bóg obdarzył go wielką sprawnością intelektu, dlatego mógł zaglądać do różnych dziedzin wiedzy. Był jednak przede wszystkim kapłanem, a więc codzienny chleb jego myślenia stanowiła teologia, czyli sam Bóg. Wierzył w dobro; kochał Kościół Chrystusowy, dlatego szedł do ludzi, czasem do ludzi dziwnych, bo odkrywał w nich choćby ułamek dobra Bożego. Kochał Kościół Chrystusa w całej prawdzie - podkreślał w homilii Prymas Senior.

Archikatedra lubelska
W ostatniej drodze z tak bliskiego sercu uniwersytetu do ukochanej archikatedry abp. Józefowi Życińskiemu towarzyszyło kilkanaście tysięcy osób. W żałobnym orszaku ramię w ramię szli zatopieni w modlitwie biskupi, kapłani, osoby życia konsekrowanego, przedstawiciele świata nauki, polityki, kultury, służb mundurowych, oświaty… Byli też zwykli ludzie, którzy nosząc w sercach obraz Księdza Arcybiskupa, chcieli wesprzeć jego ostatnią ziemską wędrówkę cichą „zdrowaśką”. Przed katedrą pożegnali tego „człowieka niezwykłego dialogu” przedstawiciele religii monoteistycznych: naczelny rabin Polski Michael Schudrich i mufti Ligi Muzułmańskiej w RP Nidal Abu Tabaq.
Po złożeniu trumny z ciałem Zmarłego w archikatedrze rozpoczęło się czuwanie, które trwało przez całą noc. Mimo późnych godzin przed świątynią utworzyła się długa kolejka osób, które chciały oddać hołd swojemu Pasterzowi. Na modlitwie i Mszy św. zgromadziła się m.in. młodzież, którą abp Życiński - z inspiracji Jana Pawła II - otaczał szczególną troską. - Był wam wierny do ostatniego tchnienia. W wielowymiarowej posłudze w Kościele zawsze znajdował czas dla młodych. Zawsze podkreślał, że trzeba dbać o ich duchowe dobro oraz pokazywać im, jak żyć Ewangelią we współczesnym świecie - mówił bp Artur Miziński.

Ostatnie pożegnanie

Msza św. pogrzebowa, której 19 lutego w archikatedrze lubelskiej przewodniczył nuncjusz apostolski w Polsce abp Celestino Migliore, zgromadziła przedstawicieli Kościoła, świata polityki, nauki, kultury.

Dojrzał do odejścia
Abp Józef Życiński, którego „biologiczne życie zgasło po cichu, z dala od ojczyzny, ale w sercu Kościoła, przy grobach Apostołów i Jana Pawła II”, „był duchowo dojrzały do odejścia”. Podczas uroczystości pogrzebowej żegnało go kilkudziesięciu kardynałów, arcybiskupów i biskupów, m.in. kard. Zenon Grocholewski, kard. Franciszek Macharski, kard. Stanisław Dziwisz, abp Józef Michalik. Setki kapłanów i tysiące wiernych zgromadziły się na placu archikatedralnym i w kilku kościołach w centrum Lublina, gdzie ustawiono telebimy.
Przed Liturgią abp Życiński został pośmiertnie odznaczony przez Prezydenta RP Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski, m.in. za „wybitne zasługi w działności duszpasterskiej oraz za chrześcijańskie świadectwo humanizmu i tolerancji”. W imieniu narodu polskiego prezydent Bronisław Komorowski pożegnał „wybitną postać Kościoła i bardzo ważnego uczestnika polskiego życia publicznego”.
Na początku Eucharystii, która stała się wielkim dziękczynieniem Bogu za „dar życia, wieloraką posługę duszpasterską, świadectwo wiary, modlitwy, miłości i odwagi” abp. Życińskiego, Biskup Administrator odczytał telegram od Ojca Świętego: „W młodym wieku odszedł do Pana wybitny Pasterz, który z miłością troszczył się o powierzonych jego pieczy wiernych, a równocześnie z oddaniem angażował się w życie Kościoła powszechnego (…). Ojciec Święty, wdzięczny za wkład, jaki Arcybiskup Życiński wniósł w życie Kościoła dzięki swym zdolnościom intelektualnym i głębokiej duchowości, modli się, aby Pan przyjął go do swojej chwały, a Kościół w Lublinie otoczył swoją łaskawą opieką”.

Skarb dla Kościoła i świata
Kard. Kazimierz Nycz w pożegnalnej homilii wspominał Arcybiskupa Lubelskiego jako „człowieka wielkiego, który wyprzedzał swoją epokę, widział dalej i głębiej, był wielkim skarbem dla Kościoła i świata; biskupa wielkiej wiedzy i mądrości, wielkiej gorliwości i pracowitości, zaangażowania ekumenicznego i międzyreligijnego, bliskiego prostym ludziom i uczonym z uniwersyteckiego Lublina i Krakowa, partnera do rozmowy z młodymi z przystanku Woodstock oraz pomagającego dyskretnie przychodzącym do niego ludziom ubogim (…). Odszedł spracowany po ludzku człowiek w połowie swoich dni, a tak bardzo był potrzebny Kościołowi, Polsce i światu”.
Szukając klucza do zrozumienia wielowymiarowej osoby abp. Życińskiego, Ksiądz Kardynał wskazał na słowo „pasterz”. - Chciał być i był na pierwszym miejscu pasterzem - podkreślał. - Żegnamy Pasterza, który niestrudzenie starał się w życiu, przyporządkowując wszystkie talenty i wszelką wiedzę, być pasterzem dobrym, znając owce, kochając je, szukając i prowadząc do czystych źródeł. Wszyscy, którzy go znali, potwierdzą, co było dla niego najważniejsze. On kochał ludzi i kochał Kościół, zależało mu na zbawieniu wszystkich. Przez osobistą modlitwę, której było bardzo dużo w jego życiu, przez z pasją głoszone słowo Boże, czasem ostrzejsze niż miecz obosieczny, przez posługę sakramentów i całe pasterzowanie chciał być i był na pierwszym miejscu pasterzem - podkreślał kard. Nycz.
Przed zakończeniem Liturgii pogrzebowej przedstawiciele wielu środowisk wygłosili mowy pożegnalne, m.in. za pasterski trud i prace w Kongregacji ds. Edukacji Katolickiej dziękował kard. Zenon Grocholewski, za zaangażowanie w działania Konferencji Episkopatu Polski - abp Józef Michalik. - Nagła śmierć człowieka gasi jego historię. W przypadku wielkich duchów odkrywa na nowo wielkość człowieka - podkreślił Przewodniczący KEP.
Po ostatniej modlitwie, której przewodniczył kard. Stanisław Dziwisz, trumna z ciałem abp. Józefa Życińskiego została złożona w sarkofagu znajdującym się w kryptach archikatedry lubelskiej. Jedenasty rządca diecezji i drugi metropolita lubelski spoczął obok swoich poprzedników.

Niezłomny, ukochany proboszcz Górzna

2018-09-04 13:45

Wojciech Wielgoszewski
Edycja toruńska 36/2018, str. IV

Kapłan urodzony przed 115 laty w święto Narodzenia Maryi, zasłużył się jako budowniczy kościoła w Gdyni-Cisowie, a w powiecie brodnickim służył parafiom w Żmijewie i Górznie, gdzie w ciągu 4 dekad od czasów okupacji po stan wojenny zdobył autorytet niezłomnego, bliskiego ludziom duszpasterza

ze zbiorów Wojciecha Kalinowskiego
Proboszcz parafii górznieńskiej podczas procesji Bożego Ciała w latach 50. XX wieku

Franciszek Śmigocki, syn urzędnika pocztowego Jana i Józefiny z domu Banzów, urodził się 8 września 1903 r. w Cichem w parafii pw. św. Mikołaja w Łąkorzu w powiecie brodnickim. 6 lat później rodzina zamieszkała w Brodnicy, gdzie w latach 1914-22 uczył się w gimnazjum. W latach 1919-20 należał do tajnej organizacji filomackiej – Towarzystwa Tomasza Zana. W 1922 r. wstąpił do Seminarium Duchownego w Pelplinie. 27 czerwca 1926 r. przyjął święcenia kapłańskie. 2 dni później odprawił prymicję w Brodnicy.

Pierwsze zasługi

Neoprezbiterat rozpoczął w Piasecznie na Kociewiu, skąd został skierowany do Wielkiego Walichnowa. Później były wikariaty w Ostrowitem w dekanacie radzyńskim i Wielkim Łęcku w dekanacie lidzbarskim. W latach 1929-32 przebywał na urlopie zdrowotnym w Kartuzach, posługując jako kapelan sióstr miłosierdzia. W 1933 r. był wikariuszem w Grucznie blisko Świecia, po czym z początkiem 1934 r. objął nowo utworzoną parafię w Gdyni-Cisowej. Tamże postawił kościół pw. Przemienienia Pańskiego, poświęcony 11 września 1935 r. przez dziekana gdyńskiego ks. Teodora Turzyńskiego. W następnym roku ze względów zdrowotnych poprosił o przeniesienie do mniejszej miejscowości; 1 kwietnia został administratorem parafii pw. Podwyższenia Krzyża Świętego w Przecznie (obecny dekanat bierzgłowski), ale i tam czekało go poważne zadanie: odbudowanie kościoła uszkodzonego wskutek pożaru.

Proboszcz żmijewski

W grudniu 1936 r. został kuratusem parafii pw. św. Jakuba Apostoła w Żmijewie k. Brodnicy, gdzie od wieków głównym odpustem było Narodzenie Maryi, Patronki dnia jego urodzin. Zaangażowany w rozwój religijnej aktywności parafian opiekował się organizacjami powołanymi przez zasłużonego poprzednika ks. Marcelego Czarnowskiego bractwami Matek Chrześcijańskich i Żywego Różańca, Apostolstwem Modlitwy oraz Papieskim Dziełem Rozkrzewiania Wiary. Dodatkowo utworzył parafialny oddział Akcji Katolickiej, Stowarzyszenie Mężów, Żywy Różaniec i Żywą Różę Panien. Zaangażował się także w pracę dobroczynną; np. wsparcie dzieci parafian bezrobotnych w Zbicznie (por. „Ziemia Michałowska”, nr 64/1937 r., nr 11/1938). Zaprzyjaźnił się ze starszym o pokolenie dziekanem brodnickim ks. Romanem Dembińskim, proboszczem sąsiedniej parafii w Pokrzydowie, którego uważał za wzór duchownego, doskonale wprowadzającego młodych księży w obowiązki kapłańskie (por. „Bohater wiary i Ojczyzny”, „Głos z Torunia” nr 19/2011).

Losy okupacyjne

Podczas okupacji ks. Śmigocki aresztowany już 8 września 1939 r. był więziony w Brodnicy, Rypinie, Oborach i Grudziądzu. 13 kwietnia 1940 r. został zwolniony do Brodnicy. Pracę wikariusza łączył z niedzielnymi dojazdami do Żmijewa uczynionego 28 października parafią filialną. Potajemnie odprawiał Msze św. dla sióstr służebniczek w brodnickim szpitalu, gdzie 29 grudnia 1940 r. zmarł z wyczerpania zwolniony z obozu w Stutthowie ks. Dembiński. Dawnego przyjaciela pochował w tajemnicy przed kościołem w Pokrzydowie. 12 grudnia 1942 r. tuż po śmierci ks. Władysława Rygielskiego, proboszcza Górzna („Głos z Torunia” nr 21/2018), bp Karol Splett mianował go wikariuszem-ekspozytem, faktycznym proboszczem parafii pw. Podwyższenia Krzyża Świętego.

Proboszcz Górzna

8 sierpnia 1947 r. został pełnoprawnym proboszczem, dodatkowo pełnił funkcję wizytatora religii w dekanacie lidzbarskim. W uznaniu zasług biskup chełmiński Kazimierz Józef Kowalski obdarzył go 31 października 1954 r. tytułem radcy honorowego. W parafii liczącej w 1948 r. blisko 2,3 tys. wiernych, w tym 1,5 tys. w Górznie, w ciągu pierwszych 3 lat powojennych, jeszcze przed nastaniem wrogich działań władz komunistycznych, ks. Śmigocki prowadził ożywione życie religijne, angażując wiernych w Żywy Różaniec, Sodalicję Mariańską, Caritas i chór św. Cecylii, uczestnicząc w życiu miasta, np. w dożynkach. Ostatnie z udziałem Kościoła odbyły się w 1947 r. W maju 1948 r. naraził się władzom, odmawiając dekoracji plebanii z okazji 1 maja, a w sierpniu odmówił udziału w miejskich dożynkach, których termin ustalono w czasie konfliktującym z misjami parafialnymi. Wezwany w 1949 r. do starostwa brodnickiego, by wyrazić swój sąd w sprawie dekretu z 5 sierpnia „o ochronie wolności sumienia i wyznania” w praktyce ograniczającego prawa i działalność Kościoła, zachował się wobec władz przedstawiciela Urzędu Bezpieczeństwa z dystansem wobec intencji dekretu („Diecezja chełmińska w czasach komunizmu”, t. I, Pelplin 2008). W październiku 1949 r. w ramach Tygodnia Miłosierdzia Caritas starosta brodnicki zakazał proboszczowi zorganizowania akademii w Górznie. W 1967 r. władza państwowa ukarała go za odmowę rejestracji punktu katechetycznego.

Przykładny duszpasterz

Doświadczony przejściami i restrykcjami ze strony różnych odmian władz totalitarnych, szczególnie hitlerowskiej, stalinowskiej i gomułkowskiej, zmarł w 4 miesiącu komunistycznego stanu wojennego. Mimo represji i chorowitości wytrwale dążył drogą kapłańską, łącząc posługę z przykładem postawy osobistej. „Ksiądz Proboszcz ściśle pościł (…) w środę, piątek i sobotę. Stary proboszcz był raczej z tych starodawnych” – wspominała gospodyni prowadząca jego plebanię Stefania Hoffmann („Kuchnia na plebanii”, Kraków 2016). Wymagający od siebie i innych, cieszył się opinią doskonale wprowadzającego młodych wikariuszy w obowiązki kapłańskie. Jednym z nich był pracujący w Górznie od 1959 do 1962 r. ks. Stanisław Grunt, obecnie jeden z dwóch infułatów diecezji pelplińskiej. Zasługą ks. Franciszka jest odnowienie w drugiej połowie lat 50. kościoła przy współpracy z toruńską pracownią konserwacji zabytków. Przebudowano też chór, a konserwator i malarz Alojzy Goss oprócz renowacji figur zabytkowych, wykonał na suficie polichromię ilustrującą najważniejsze sceny biblijne (niezachowana do czasów obecnych).

Ks. Śmigocki zmarł 24 marca 1982 r. Jego eksportę poprowadził ostatni biskup chełmiński Marian Przykucki. Po 4 dekadach posługi proboszcz górznieński spoczywa na cmentarzu parafialnym.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Bp. Jarecki polemizuje z red. Chrabotą: chrześcijaństwo rozumiane tylko jako system moralny to nie chrześcijaństwo

2019-05-22 14:52

bp. Piotr Jarecki, maj / Warszawa (KAI)

- Chrześcijaństwo to nie „piękna opowieść o tym, wedle jakich wartości i zasad trzeba żyć, by nasz świat był normalny”. Chrześcijaństwo to nie wiara w wartości i zasady, ale relacja z Osobą. Chrześcijaństwo bez Chrystusa, sprowadzone tylko do systemu moralnego, bez transcendencji, bez wymiaru metafizycznego – to już nie jest chrześcijaństwo. – przekonuje bp Piotr Jarecki w odpowiedzi na tekst Bogusława Chraboty, zamieszczony w dodatku „Plus-Minus” (18-19 V 2019). Bp. Jarecki podkreśla, że tym, co pozostało przeżywającemu kryzys Kościołowi nie jest „trudny depozyt moralny” ale depozyt autentycznej wiary, która pozwala na zjednoczenie z Chrystusem, Bogiem, który zbawia.

ARTUR STELMASIAK

Publikujemy polemikę autorstwa bp. Piotra Jareckiego

Chrześcijański depozyt wiary

Lektura tekstu Bogusława Chraboty, zamieszczonego w ostatnim "Plus Minus" (18-19 V. 2019), zatytułowanego "Trudny depozyt moralny" wywołała we mnie zaskoczenie, zdziwienie a nawet wewnętrzny smutek. Podczas lektury przypomniałem sobie przesłanie książki Jeana Gittona "Przemilczanie istoty", w której słynny filozof francuski, przyjaciel św. Pawła VI, ekspert na II Soborze Watykańskim scharakteryzował współczesną kulturę jako tę, która stawia w centrum zainteresowania sprawy drugorzędne, istotne zaś pomija, lub przesuwa na margines życia. W swym krótkim tekście redaktor naczelny "Rzeczpospolitej" podejmuje temat sytuacji "polskiego Kościoła katolickiego" (napisałbym: Kościoła katolickiego, który jest w Polsce) po obejrzeniu filmu Sekielskich. Stwierdza, że panaceum na trudną sytuację kościoła i społeczeństwa w Polsce jest nie tyle powrót do przesłania metafizycznego czy transcendencji wiary, ile obrona trudnego depozytu moralnego. Sądzę, że jest to przemilczanie a może wypaczanie istoty chrześcijaństwa.

W tekście jest wiele ogólnych stwierdzeń typu: "naprawdę trudno jest bronić polskiego Kościoła katolickiego w sprawie pedofilii księży"; film "może spowodować największy kryzys w historii polskiego katolicyzmu"; autor wierzy, "że to nic innego, jak powtórka z dziejów"; sądzi też, że "trwanie na przestrzeni dwóch mileniów, przynajmniej w głowach części przedstawicieli Kościoła hierarchicznego - utwierdziło przekonanie, że Kościół instytucjonalny jest ponadczasowy... historia pokazuje, że upadały największe imperia i umierały w agonii najtrwalsze na pozór porządki religijne"; stwierdza też, że "Kościół strukturalny jest słaby jak nigdy w swoich dziejach". Jak widać poruszonych jest wiele wątków, które może warto by przedyskutować, gdyż każdy z poruszonych problemów nie ma przecież jednozdaniowego rozwiązania. Lektura tekstu wywołała we mnie myślowy chaos. Lecz nie on był głównym powodem wewnętrznego smutnego zdziwienia i niepokoju.

Punktem kulminacyjnym tych wewnętrznych doznań była końcowa część tekstu Bogusława Chraboty. Autor pyta: "Cóż więc zostało? Przesłanie Metafizyczne? Transcendencja?" I odpowiada: "Niestety, te otchłanie z natury są dostępne dla nikłego procentu wybranych. Najważniejszy jest moim zdaniem depozyt moralny. Piękna opowieść o tym, wedle jakich wartości i zasad trzeba żyć, by nasz świat był normalny". Zapewnia też, że "świetnie to rozumie papież Franciszek", nie rozumieją zaś tego polscy biskupi. Redaktor naczelny zastrzega się jednocześnie, że nie jest wrogiem biskupów, może nie obecnych, ale przyszłych, którzy "będą musieli obronić chrześcijański depozyt moralny". Autor stawia końcowe pytanie - licząc na polemiki: "jeśli nie chrześcijański depozyt moralny, to jaki?".

Otóż odpowiadam: Nie "trudny depozyt moralny", ale "chrześcijański depozyt wiary". Można to ująć inaczej: Nie "trudny depozyt moralny", ale "wyzwalający depozyt wiary". Co przez to rozumiem. Nie tyle ja - osoba prywatna, która od z górą 25 lat jest biskupem - ale jak to rozumie Kościół nauczający, którego naukę podzielam.

Tekst redaktora Chraboty zrozumiałem jako propagowanie chrześcijańskiego modelu życia - bez Chrystusa, chrześcijaństwa sprowadzonego do systemu moralnego, bez transcendencji, bez wymiaru metafizycznego. To już nie jest chrześcijaństwo! Gdyż przy takim ujęciu pozbawiamy go głównego źródła, trwałego fundamentu.

Chrześcijaństwo nie jest przede wszystkim wiarą w wartości i zasady. One są czymś wtórnym. Chrześcijaństwo jest wiarą w osobową relację: człowiek - zbawiający Bóg. Chrześcijaństwo nie jest przede wszystkim wiarą w wartości i zasady. One są czymś wtórnym. Chrześcijaństwo jest wiarą w osobową relację: człowiek - zbawiający Bóg. I ta relacja jest w chrześcijaństwie najważniejsza. My wierzymy w Osobę, która konkretnymi wartościami i zasadami się w życiu kierowała i uzdalnia swoich wyznawców, by byli Jej naśladowcami. Chrześcijaństwo nie jest religią Księgi, gdzie zawarte są wartości i zasady życia. Jest religią Osoby - Boga Człowieka - który jest jedynym Zbawicielem człowieka i świata. I tym co najważniejsze w wierze, religijności a zatem moralności chrześcijańskiej jest wejście w intymną relację z tą Osobą, przebywanie i życie z Nią. Z tego związku wypływa cały system etyczny, którym kieruje się człowiek wierzący w życiu. Jeśli tego nie będzie, to "piękna opowieść o tym, wedle jakich wartości i zasad trzeba żyć, by nasz świat był normalny" będzie tylko "miedzią brzęczącą i cymbałem brzmiącym" - wedle słów św. Pawła. Nawet jeśli ta piękna opowieść zrobi na kimś wrażenie, to nie będzie on miał siły, aby wprowadzić ją w codzienność życia. I to jest może nasz dzisiejszy, największy problem. Powiedzmy sobie szczerze: czy ludzie popełniający haniebne czyny, np przestępstwa pedofilskie, zarówno duchowni jak i świeccy, nie słyszeli po wielokroć "pięknych opowieści o wartościach i zasadach"? Niektórzy z nich nawet te "piękne opowieści" głosili. I dlaczego dopuszczali się tych karygodnych czynów? Bo zabrakło fundamentu. Wyschło źródło. Zerwali kontakt z Tym, który uzdalnia do godnego życia. Przyczyną jest kryzys duchowości, wewnętrznego życia w łasce Bożej, życia w komunii z Bogiem. Ale czy współczesna kultura, cywilizacja, czy współczesne media tworzą klimat sprzyjający trosce o tę sferę życia ludzkiego? Mam nieraz wrażenie, że w mediach coraz bardziej "trendy" jest deklaracja ateizmu czy agnostycyzmu. Wyznanie wiary, troska o duchowość, o łączność z Bogiem przestały być interesujące. Wymowne jest jak szybko zapomnieliśmy esej Benedykta XVI poświęcony tym kwestiom! Nie spotkałem się z poważnym omówieniem tego tekstu ani z pogłębionymi nad nim dyskusjami.

Rozumiem, że redaktor Chrabota łączy autentycznie rozumiane chrześcijaństwo z przesłaniem metafizycznym, transcendencją. Mówi, że "te otchłanie" dostępne są tylko dla szczupłego grona wybranych, dlatego powinniśmy je pominąć i zająć się tylko depozytem moralnym. Otóż nie zgadzam się z tym. Kryterium ilościowego nie powinniśmy przedkładać nad kryterium prawdy! Prawdy dotyczącej samej istoty wiary, religijności i stylu chrześcijańskiego życia. To nie ludzie są autorami wiary i religii chrześcijańskiej. Zostały nam one objawione przez Boga. Nie są zmieniającą się teorią. Są faktem, wydarzeniem, który ma swoje także moralne konsekwencje.

Z komentowanego przeze mnie tekstu wynika, że za pierwszeństwem depozytu moralnego opowiada się papież Franciszek i powinni tego pierwszeństwa bronić i je promować polscy biskupi, jeśli nie obecni to ich następcy. Gdyby to była prawda, byłbym bliski załamania. Powiem wprost! W żadnej wypowiedzi Franciszka nie znalazłem wyrażenia takiej koncepcji chrześcijańskiego życia. Taka koncepcja nie jest prawdziwa! Wielokrotnie papież mówi: bardziej mistycy niż asceci! W swym ważnym wystąpieniu do Kościoła Katolickiego we Włoszech, podczas V Narodowego Zjazdu Kościoła Włoskiego, które wygłosił 10 listopada 2015 r. we Florencji, zatytułowanym "Nowy humanizm w Chrystusie Jezusie", Franciszek za dwa największe niebezpieczeństwa, dwie pokusy współczesnego chrześcijaństwa uznał neognozę i neopelagianizm. Ciągle do tego powraca. Polecał ten tekst do ponownego rozważenia biskupom włoskim, podczas 73 Zgromadzenia Generalnego Konferencji Episkopatu Włoch - 20 maja br. W wystąpieniu skierowanym do Papieskiego Instytutu Misji Zagranicznych (Watykan, 20 maja br.) Franciszek mówił: "Ewangelizacja jest głoszeniem Jezusa Chrystusa, świadectwem o Nim - zabitym i zmartwychwstałym. To On człowieka przyciąga (attrae)". I dalej: "Chodzi o to, by Jezus był widoczny w mojej osobie, w moim zachowaniu. Chodzi o to, by otworzyć przestrzeń mojego życia dla Jezusa". Zacytował słowa św. Pawła VI z adhortacji "Evangelii nuntiandi": "Nie ma prawdziwej ewangelizacji jeśli nie jest proklamowane Imię, nauczanie, życie, obietnice, Królestwo, tajemnica Jezusa z Nazaretu - Syna Bożego" (n. 22). Taki wymiar życia powinniśmy rozwijać, jeśli chcemy rozwiązywać nasze polskie - osobiste i społeczne - problemy a nie tylko wsłuchiwać się w "piękną opowieść o wartościach i zasadach".

Kiedy czytałem tekścik redaktora Chraboty przypomniał mi się mój niedawny pobyt na Uniwersytecie w Oxfordzie - Campion Hall. Wpadła mi wtedy w ręce książeczka autorstwa długoletniego kapelana Uniwersytetu Oxfordzkiego Briana Mountforda zatytułowana: "Christian Atheist. Belonging without Believing". Chodzi o ludzi, których pociąga język, etyka, sztuka, wspólnota, ale nie chcą, czy nie potrafią przyjąć i zaakceptować metafizyki i dogmatów. Jest to niestety dzisiaj rozpowszechniona tendencja tzw. chrześcijaństwa bez Chrystusa, czy chrześcijaństwa kulturowego, szczególnie modnego wśród elit. Niewątpliwie ma ono jakąś wartość. Ale rozmija się z istotą. Jestem przekonany, że bez Chrystusa pozostaje ono tylko jakimś surogatem, który z "sercem" chrześcijaństwa niewiele ma wspólnego. Coraz częściej dostrzegalną formą takiego przeżywania chrześcijaństwa jest postawa człowieka "praktykującego, ale nie wierzącego".

Przed ponad stu laty przestrzegał przed tymi redukcjonistycznymi tendencjami w chrześcijaństwie filozof i mistyk prawosławny Włodzimierz Sołowjow w broszurce "Krótka opowieść o Antychryście". Chodzi o niebezpieczeństwo zredukowania chrześcijaństwa tylko do doczesności, do etyki, z pominięciem wymiaru nadprzyrodzonego. Nawiązał do tego Benedykt XVI w książce "Jezus z Nazaretu" oraz kard. Giacomo Biffi, w rekolekcjach głoszonych dla Benedykta XVI i Kurii Rzymskiej w 2007 roku. Warto z tymi publikacjami się zapoznać.

Ale żeby zakończyć pozytywnie. Jest wielu ludzi, którzy rozumieją, co należy do istoty chrześcijaństwa. Oczywiście powinni rozumieć to przede wszystkim duchowni i tego nauczać. Jest wielu ludzi świeckich - także ludzi kultury - rozumiejących, co jest sercem chrześcijaństwa. Przed laty - podczas kilkumiesięcznego pobytu w Vichy - napotkałem książeczkę znanego aktora Michaela Lonsdalea zatytułowaną "Jesus, J y crois". Ten popularny, sympatyczny aktor francuski opisuje jak Jezus "doucement" wchodził do jego życia. Opisuje radość płynącą z odkrywania i kochania Jezusa. Pisze: "Ludzki wymiar życia powinniśmy czynić Ciałem i Krwią Pana. Hostia - to jest człowiek, ponieważ Pan Jezus nie przebywa z nami, by być tylko w tabernakulum. Jest wśród nas, by być dla nas zaczynem, który nas przebóstwia i przekształca w Niego. Prawdziwym tabernakulum jest człowiek". Zaiste Michael Lonsdale rozumie istotę chrześcijaństwa.

Odpowiadam więc na pytanie redaktora Chraboty: Nie tyle trudny depozyt moralny ile chrześcijański - wyzwalający depozyt autentycznej wiary. Bo tylko taka wiara działa przez miłość, nie jakąkolwiek - ale Chrystusową. Mandatum novum. I końcowe pytanie: czy możemy ostać się chrześcijanami pomijając nauczanie Chrystusa? A On naucza: "Podobnie jak latorośl nie może przynosić owocu sama z siebie - jeśli nie trwa w winnym krzewie - tak samo i wy, jeżeli we Mnie trwać nie będziecie. Ja jestem krzewem winnym, wy - latoroślami. Kto trwa we Mnie, a Ja w nim, ten przynosi owoc obfity, ponieważ beze Mnie nic nie możecie uczynić" (J 15, 4-5). Krzewem winnym jest Pan Jezus, my jesteśmy zwykłymi latoroślami, które przynoszą owoc tylko wtedy, gdy są zjednoczone z winnym krzewem i kiedy - w postawie permanentnej wdzięczności - pozwalają na napełnianie się nowym życiem Chrystusa Zmartwychwstałego.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Rozumiem