Polski rok obrzędowy, od Matki Boskiej Roztwornej do Matki Boskiej Zielnej” – to tytuł najnowszej wystawy w Dworku Laszczyków, której eksponaty obrazują prace, obrzędy oraz zwyczaje wiosenno-letnie obchodzone zgodnie z rytmem świąt maryjnych. Wystawa jest dostępna od czerwca do połowy września.

– Nasza najnowsza ekspozycja odwołuje się do zjawisk kulturowych o głębokim i wielowarstwowym podłożu, gdzie kanwą są obrzędy chrześcijańskie, lecz także towarzyszące im wierzenia z czasów przedchrześcijańskich. Zostały one pokazane w ludowym malarstwie, rzeźbie, symbolach religijnych, rekwizytach związanych z danym świętem – wyjaśnia Beata Ryń, kierownik Działu Promocji i Marketingu Muzeum Wsi Kieleckiej.

Wystawa przybliża dawno zapomniane, lecz niezwykle ważne dla tradycyjnej kultury ludowej, święta: Dzień Matki Boskiej Roztwornej obchodzony niegdyś 25 marca, otwierający cykl świąt wiosennych, kiedy to według wierzeń ludowych ziemia otwierała się na przyjęcie nowych zasiewów. Z kolei 2 lipca, w porze obfitości jagód, przypada Dzień Matki Boskiej Jagodnej. Cykl maryjny zamyka święto Matki Boskiej Zielnej, z bogatą, ludową ikonografią. Pokazano także m.in. obrzęd zwany „Przepiórką”, wieńczący dawne żniwa. Bardzo ciekawymi eksponatami prezentowanymi na wystawie są np. obrazy Marianny Wiśnios, ukazujące bociany jako symbole wiosny oraz barwne, monolityczne rzeźby maryjne tworzone w II poł. XX wieku w ośrodku kozienickim.

Matka Boża na wystawie została pokazana jako ta, która odgrywała i odgrywa ważną rolę w ludowej religijności. Jest najpewniejszą opiekunką ludzi na ziemi i najbliższą pośredniczką w modlitwach kierowanych do Boga. Jest ludziom bliska, gdyż wie, co to ból i cierpienie – uczucia, które często towarzyszą człowiekowi. Największą cześć Matce Bożej lud oddawał w maju – w pełni wiosny, w okresie najbujniejszego rozkwitu roślin, zwłaszcza kwiatów. Nieodłącznym atrybutem kultu Matki Boskiej są więc kwiaty, którymi dekoruje się Jej wizerunki w kościołach, w wiejskich kapliczkach i przydrożnych krzyżach.

Bogata ikonografia obejmuje wyobrażenia ilustrujące ważne wydarzenia w życiu Maryi, których pamięć czczona jest w czasie najważniejszych świąt kościelnych. Uroczystości te wyznaczają równocześnie kluczowe daty kalendarza rolniczego (to np. Matki Boskiej Gromnicznej, Roztwornej, Zielnej,). Eksponaty oraz prace twórców ludowych zaprezentowane na wystawie pochodzą ze zbiorów Muzeum Wsi Radomskiej oraz zbiorów własnych Muzeum Wsi Kieleckiej.

Dawny dworek kieleckiej rodziny Laszczyków – obecnie siedziba Muzeum Wsi Kieleckiej, bierze udział w akcji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego „Muzeum za złotówkę”, wskutek czego młodzież do 16 roku życia płaci za wstęp tylko 1 zł. Ustawowe rozwiązania umożliwiają bezpłatne wejście do muzeum dzieciom do 7 roku życia.