Reklama

Doświadczyć historii

2015-09-03 11:16

Opowiada Maciej Sikorski
Edycja małopolska 36/2015, str. 5

Marcin Konik-Korn
Maciej Sikorski podczas widowiska „Panteon na wybiegu”

Wszystko zaczęło się od bitwy pod Somosierrą, którą kilka lat temu Maciek Sikorski przedstawił swoim synom, bawiąc się z nimi żołnierzykami. Bitwa rozegrała się na górze uformowanej... z kołdry. To był moment, w którym ojciec piątki dzieci postanowił obudzić pasję nie tylko w swoich pociechach, ale i w ich rówieśnikach. O projekcie „Historia dla najmłodszych – Budzimy pasję” opowiada Maciej Sikorski

AGNIESZKA KONIK-KORN: – Od dwóch lat jeździcie po Polsce z projektem historycznym skierowanym do dzieci. Na czym polega ta inicjatywa?

MACIEJ SIKORSKI: – „Historia dla najmłodszych – Budzimy pasję” to dziesięć widowisk historycznych, połączonych z warsztatami, adresowanych do dzieci w wieku 6-10 lat, które w szkole jeszcze nie mają lekcji historii. Na widowisko, które trwa od 1 do 1,5 godz. składają się m.in. inscenizacje i warsztaty, w których biorą udział najmłodsi. W ten sposób łatwiej nam przybliżyć realia przedstawianych na scenie wydarzeń. To nie jest suchy przekaz historyczny, ale przede wszystkim to opowieść o ludzkich postawach i naszych korzeniach, naszej tożsamości. Pierwsza edycja „Historii...”, która trwała od października 2013 do czerwca 2014 r., odbywała się w Kamieniołomie przy kościele św. Józefa w Podgórzu. Później, razem z Tomaszem Żurawskim i Łukaszem Wroną, którzy razem ze mną tworzą ten program, zaczęliśmy jeździć po Polsce, przedstawiając projekt w różnych szkołach czy na imprezach historycznych i spotkaniach organizowanych m.in. przez Fundację Niepodległości czy IPN.

– Czy możesz podać przykład warsztatów, o których opowiadasz?

– Warsztaty zawsze wplecione są w całość widowiska i wykorzystywane są do zaangażowania dzieci tak, by całość miała charakter interaktywny. Pytasz o przykłady... Jeden z odcinków poświęcony jest tematyce I wojny światowej, obozów jenieckich i panującego wtedy głodu. Staramy się, by dzieci spróbowały poczuć atmosferę tych wydarzeń. Wprowadzamy je w ten klimat poprzez warsztaty kulinarne – na początku spotkania dzieci uczą się lepić moskole, które pieką się w czasie przedstawienia, a na koniec widowiska dzieciaki mogą spróbować tego, co same przygotowały. W innym widowisku dzieci przeobrażają się w strajkujących robotników czy działaczy ruchu solidarnościowego. Wprowadzenie w widowisko o Solidarności zaczyna się w ciemnej sali, w której jesteśmy razem. Rozmawiamy o tym, co byśmy zrobili, gdyby ktoś nas chciał napaść. Podkreślamy wartość tego, że jesteśmy w tym miejscu razem, możemy podzielić się jedzeniem, robimy coś wspólnie. I kiedy w czasie inscenizacji działacz opozycyjny jest atakowany przez zomowca, przypominamy dzieciom tę chwilę, gdy byliśmy razem. Dzieci skandują, krzyczą hasła antykomunistyczne. Są w środku wydarzeń, przeżywają to, w czym biorą udział.

– Podczas przedstawień dzieci mogą dotknąć prawdziwych strojów z epoki...

– Tak, mamy bardzo dużo rekwizytów, w przygotowaniu poszczególnych odcinków towarzyszą nam także członkowie grup rekonstrukcyjnych. Dysponujemy np. strojem husarskim, który dzieci mogą dokładnie obejrzeć i samodzielnie ocenić, czy rzeczywiście najważniejszą rzeczą były szumiące skrzydła na ich zbrojach. Uświadamiamy najmłodszym, że husarze to byli najlepsi, wybrani rycerze, którzy mieli wspaniałe konie i rzadko kiedy przegrywali bitwy. Zresztą, dzieci same dochodzą do bardzo konstruktywnych wniosków. W innym odcinku dzieciaki przygotowują tarcze, na których rysują te wartości, których chciałyby bronić. To nieraz bardzo wzruszające chwile, np. gdy chłopiec ze świetlicy środowiskowej rysuje kreski, symbolizujące drogi do domu, który chciałby chronić. Takich sytuacji jest wiele. Mamy również makiety, na których przedstawiamy przebieg poszczególnych bitew.

– Jakie macie plany na przyszłość?

– Już niebawem, 26 i 27 września będziemy z dwoma odcinkami „Historii dla najmłodszych” na Polach Chwały w Niepołomicach. Na nadchodzący rok szkolny planujemy drugą edycję projektu w Krakowie. Wciąż szukamy osób, które pomogłyby nam rozpowszechnić tę inicjatywę oraz wesprzeć nas w organizacji poszczególnych odcinków projektu w historycznych zakątkach Krakowa. Naszym marzeniem jest, by każda historia przedstawiana była w miejscach, które w sposób namacalny są z nią związane – na Wawelu, Kopcu Kościuszki czy w piwnicy, w której w czasie wojny ukrywano Żydów. Dzięki temu moglibyśmy wpisać się w ofertę kulturalnych propozycji dla najmłodszych mieszkańców Krakowa, ale i dla przyjezdnych, którzy w atrakcyjny sposób chcieliby poznać nie tylko dzieje królewskiego miasta, ale i historię Polski. Nawiązałem również kontakt ze środowiskami polonijnymi i niewykluczone, że pokażemy „Historię dla najmłodszych” za granicą. Szkoda by było jednak jeździć z tym widowiskiem po świecie, a wcześniej nie dać go poznać mieszkańcom Krakowa. Zapraszam zatem zainteresowane osoby i instytucje do współpracy. Szczegółowe informacje można znaleźć na stronie: www.facebook.com/budzeniepasji.

Tagi:
historia projekt

Kraków: o konfliktach dziejów wokół pieniądza, władzy i sławy

2019-05-21 13:23

Komitet organizacyjny Koła Naukowego Doktorantów Historii Onyks

W dniach 6–7 czerwca 2019 r. chcemy już po raz drugi zaprosić wszystkich sympatyków czasów dawnych i najnowszych na II ogólnopolską konferencją doktorancką organizowaną przez Koło Naukowe Doktorantów Historii „Onyks” działające na Wydziale Historii i Dziedzictwa Kulturowego Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie.

Pixabay.com

W zeszłym roku rozważaliśmy konflikty na tle reform, instytucji i obyczajów, zaś w tegorocznej edycji konferencji będziemy podejmować tematy związane z konfliktami na przestrzeni dziejów w zakresie władzy, pieniędzy i sławy. W ciągu dwóch dni usłyszymy trzydzieści jeden referatów, które wygłoszą prelegenci z Polski i z zagranicy. Wśród ośrodków naukowych, tegorocznej edycji konferencji, znalazły się następujące jednostki: Uniwersytet w Białymstoku, Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy, Narodowa Akademia Nauk Ukrainy w Kijowie, Politechnika Krakowska, Uniwersytet Jagielloński w Krakowie, Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie, Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II, Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, Lwowski Uniwersytet Narodowy im. Iwana Franki, Uniwersytet Łódzki, Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie, Uniwersytet Opolski, Uniwersytet w Orleanie, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu, Uniwersytet Warszawski. W naszych rozważaniach będziemy omawiać konflikty polityczne w starożytności, średniowieczu, okresie staropolskim oraz historii najnowszej, spory między władzą duchowną a świecką, gospodarcze i społeczne; historyczno-religijne, wojskowe o władzę, czy też konflikty o panowanie nad światem.

Zapraszamy więc jeszcze raz wszystkich zainteresowanych na obrady, które odbędą się w budynkach Muzeum Archidiecezjalnego Kardynała Karola Wojtyły w Krakowie, ul. Kanonicza 19 oraz na Uniwersytecie Papieskim Jana Pawła II w Krakowie, ul. Bernardyńska 3. Do zobaczenia w czerwcu!

Program

Czwartek 6 czerwca 2019 r.

(Muzeum Archidiecezjalne Kardynała Karola Wojtyły w Krakowie, ul. Kanonicza 19)

SESJA PORANNA

10:00 – 11:00 – otwarcie II doktoranckiej konferencji naukowej „Władza, pieniądze, sława – konflikty na przestrzeni dziejów”

10:00 – 10:30 – przywitanie Gości

10:30 - 11:00 – wykład inauguracyjny – dr Joanna Małocha (UPJPII) – „Konflikty, władza, pieniądze i sława na wybranych obrazach Mistrza polskiego malarstwa historycznego”

11:00 – 12:15 – Panel I: Konflikty polityczne w starożytności i wczesnym średniowieczu prowadzenie: mgr Paweł Magiera

11:00 – 11:20 – mgr Stanisław Chmielowski (UAM) – Babilońskie bunty przeciwko Kserksesowi i „koniec archiwów”

11:20 – 11:40 – mgr Mariusz Gwardecki (UMK) – Walka polityczna i zabieganie o uznanie wśród ludu w Republice Rzymskiej na przykładzie kariery braci Grakchów i Juliusza Cezara

11:40 – 12:00 – mgr Maciej Dawczyk (UŁ) – Longobardzki ród Gausów. Droga do władzy i strategie jej umacniania

12:00 – 12:15 – Dyskusja

12:15 – 12:30 – Przerwa kawowa

12:30 – 13:45 – Panel II: Konflikty polityczne w średniowieczu prowadzenie: mgr Dorota Żywczak

12:30 – 12:50 – mgr Dymitr Dymydjuk (Lwowski Uniwersytet Narodowy im. Iwana Franki) – Gagik Artsruni i wojna domowa w Armenii (początek X w.): Polityczna rywalizacja czy osobisty egoizm?

12:50 – 13:10 – mgr Marcin A. Klemenski (UJ) – O rzekomym konflikcie księżnej oławskiej Małgorzaty z synami Janem i Henrykiem X

13:10 – 13:30 – mgr Karol Skrzypczak (Université d’Orléans) – Od rywalizacji o kontrolę nad skarbcem do zabójstwa brata królewskiego. Konflikt Jana bez Trwogi i Ludwika orleańskiego w świetle korpusu tekstów Usprawiedliwienia księcia Burgundii (1408–1409)

13:30 – 13:45 – Dyskusja 13:45 – 15:00 – Panel III: Spory między władzą duchowną a świecką przez wieki prowadzenie: mgr Anna Makarczyk

13:45 – 14:05 – mgr Zbigniew Witczak (UO) – Spory na tle ekonomicznym pomiędzy klasztorem kanoników regularnych w Żaganiu a książętami, do początku XV w.

14:05 – 14:25 – mgr Daniel Marek (UPJPII) – „Chleb niezdrowy” – spór wokół hiberny między duchowieństwem a szlachtą w Rzeczpospolitej w 2. połowie XVII w. 14:25 – 14:45 – mgr Rafał Kowalski (UWM) – Konflikt prymasa Michała Radziejowskiego z królem Augustem II

14:45 – 15:00 – Dyskusja

(Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie, ul. Bernardyńska 3, aula)

SESJA POPOŁUDNIOWA

15:00 – 16:00 – Przerwa obiadowa

16:00 – 17:15 – Panel IV: Spory gospodarczo-społeczne przez wieki prowadzenie: mgr Daniel Marek

16:00 – 16:20 – mgr inż. arch. Mateusz Budziakowski (PK) – Spory o dominację gospodarczą i polityczną nad organizmem miejskim na przykładzie Lipnicy Murowanej przełomu średniowiecza i epoki nowożytnej

16:20 – 16:40 – mgr Monika Kozłowska (UwB) – Konflikty społeczne w osiemnastowiecznym Białymstoku

16:40 – 17:00 – mgr Konrad Banaś (UŁ) – Udział Polski w międzynarodowej rywalizacji o rynki arabskie 1918–1938

17:00 – 17:15 – Dyskusja

17:15 – 17:30 – Przerwa kawowa

17:30 – 18:45 – Panel V: Spory historyczno-religijne o władzę przez wieki prowadzenie: mgr Jan Bulak

17:30 – 17:50 – mgr Adrian Cieślik (UPJPII) – Konflikt o rację. „Panowanie” ks. Hilarego Kocańdy na probostwie w Dobrej w latach 1901–1938

17:50 – 18:10 – mgr Jakub Dobrzyński (UwB) – Konflikt czy próba współżycia? Szlachta a włościanie w XIX–wiecznej parafii Płonka Kościelna na Podlasiu

18:10 – 18:30 – mgr Andrzej Godek (UPJPII) – Spory majątkowe i obyczajowe pomiędzy organistami a duchowieństwem katolickim na terenie Galicji w 1 poł. XX w.

18:30 ¬– 18:45 - Dyskusja

18:45 – Spotkanie integracyjne


Piątek 7 czerwca 2019 r.

(Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie, ul. Bernardyńska 3, aula)

SESJA PORANNA

10:00 – 11:35 – Panel VI: Konflikty polityczne w polskiej historii najnowszej prowadzenie: mgr Anna Makarczyk

10:00 – 10:20 – mgr Ewa Bałuszyńska (UPJPII) – Paszkwil Hrabyka na Mikołajczyka, czyli o sporze Klaudiusza Hrabyka i Stanisława Mikołajczyka

10:20 – 10:40 – mgr Paweł Magiera (UPJPII) – Rywalizacja o wpływy polityczne między Polskim Stronnictwem Katolicko-Ludowym a Polskim Stronnictwem Ludowym „Piast” w świetle wspomnień ks. Jana Czuja

10:40 – 11:00 – mgr Grzegorz Mazur (UMCS) – Od działacza związkowego, poprzez wicemarszałka aż do wicepremiera – przebieg kariery Andrzeja Leppera na tle konfliktów politycznych 1991 – VIII.2007

11:00 – 11:20 – mgr Bartosz Różanek (UKW) – Grudzień 1981 r. w „Dziennikach politycznych” Mieczysława F. Rakowskiego

11:20 – 11:35 – Dyskusja

11:35 – 11:50 – Przerwa kawowa

11:50 – 13:05 – Panel VII: Konflikty wojskowe o władzę przez wieki prowadzenie: mgr Daniel Marek

11:50 – 12:10 – mgr Dawid Gralik (UAM) – Armia sięga po władzę. Rola wojska w życiu politycznym Francji w latach 1795–1804

12:10 – 12:30 ¬– mgr Oleksander Sukhomlyn (Narodowa Akademia Nauk Ukrainy) – Żołnierze rosyjscy na terenie Zaporoża XVIII w.: konflikty wokół nadużyć i władzy

12:30 – 12:50 ¬¬– mgr Wiktor Węglewicz (UJ) – Wykonywanie władzy nad jeńcami i internowanymi ukraińskimi z Galicji Wschodniej przez dowództwa oraz obsadę obozów jenieckich w Polsce (1918–1921)

12:50 – 13:05 – Dyskusja

13:05 – 14:20 – Panel VIII: Spór o panowanie nad światem przez wieki prowadzenie: mgr Paweł Magiera

13:05 – 13:25 – mgr Piotr Ewertowski (UAM) – Mechanizmy rozprzestrzeniania się konfliktu w okresie zmian dynastycznych w Chinach w XVII w. Przykład rodziny Zheng

13:25 – 13:45 ¬– mgr Patryk Masny (UJ) – Klucz do Sajgonu. Wojna o władzę nad Żelaznym Trójkątem i Ben Suc w czasie wojny wietnamskiej

13:45 – 14:05 ¬¬– mgr Sebastian Żbik (UW) – Oman, Zanzibar i Brytyjczycy. Konflikt o subsydium zanzibarskie w latach 1866–1875

14:05 – 14:20 – Dyskusja

14:30 – 16:00 – Przerwa obiadowa

(Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie, ul. Bernardyńska 3, lektorium)

SESJA POPOŁUDNIOWA

16:00 – 17:35 – Panel IX: Konflikty w okresie staropolskim prowadzenie: mgr Dorota Żywczak

16:00 – 16:20 – mgr Łukasz Baranowski (UwB) – Konflikty na linii dwór – poddani w Wielkim Księstwie Litewskim w XVIII w.

16:20 – 16:40 ¬– mgr Jakub Grodzki (UwB) – Działania Kościoła rzymsko-katolickiego przeciwko Jednocie Litewskiej w XVII w.

16:40 – 17:00 ¬¬– mgr Aleksander Popielarz (UW) – Od współpracy do konfliktu ‒ Krzysztof II Radziwiłł wobec planów Władysława IV wzmocnienia władzy królewskiej

17:00¬ – 17:20 – mgr Aleksander Rudziński (KUL) – Walka o władzę w Rzeczpospolitej po śmierci Stefana Batorego w świetle diariusza Stanisława Reszki

17:20 – 17:35 – Dyskusja

17:35 – 17:50 – Przerwa kawowa

17:50 – 18:45 – Panel X: Spory społeczne w XIX i XX w. prowadzenie: mgr Paweł Magiera

17:50 – 18:10 – mgr ¬Krzysztof Kofin (UPJPII) – Walka o kształt życia rodzinnego – na łamach tygodników ,,Wiadomości Literackie” i ,,Prosto z Mostu” w latach 30–tych XX w.

18:10 – 18:30 – mgr ¬Joanna Stożek (UJ) – Słowo a sława. (Auto)kreacja diarysty w Dzienniku Sprawy Bożej Seweryna Goszczyńskiego

18:30 ¬– 18:45 ¬– Dyskusja


CZYTAJ DALEJ

Reklama

Ośno Lubuskie: Codziennie o 21.00 odgrywają Apel Maryjny

2019-05-23 11:30

Kamil Krasowski

Od kilku lat w maju codziennie o godz. 21 z wieży kościoła św. Jakuba w Ośnie Lubuskim rozbrzmiewa Apel Maryjny. Pomysł jednej z uczennic wcielił w życie pan Roman Stefaniak, nauczyciel muzyki i kapelmistrz orkiestry.

Roman Stefaniak
Roman Stefaniak i jego uczennice każdego dnia maja o godz. 21.00 odgrywają Apel Maryjny

Pomysł zrodził się 5 lat temu z okazji rocznicy uchwalenia Konstytucji 3 Maja. - Jedna z uczennic miała taki pomysł, aby codziennie w maju o godz. 21.00 odgrywać Apel Maryjny. Najpierw to miało być tylko raz, spontanicznie, z okazji rocznicy uchwalenia Konstytucji 3 Maja. Jednak okazało się, że jest to ciekawy pomysł, dlatego codziennie pokonujemy ponad 100 schodów na wieżę i o 21.00 gramy Apel Maryjny - mówi Roman Stefaniak, nauczyciel muzyki i kapelmistrz orkiestry w Ośnie Lubuskim. - Towarzyszą mi moje uczennice, grające tutaj w orkiestrze na co dzień. Tak nam się to spodobało, że oprócz tego w czerwcu o godz. 21.00 gramy pieśni związane z Najświętszym Sercem Pana Jezusa.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Kim jest abp Charles Scicluna?

2019-05-23 19:20

pb (KAI) / Watykan

Przyjeżdżający do Polski na zebranie plenarne konferencji episkopatu (13-15 czerwca w Świdnicy) abp Charles Scicluna jest od kilkunastu lat emblematyczną postacią w walce z przypadkami wykorzystywania seksualnego w Kościele katolickim. Od kilkunastu lat pracuje w Kongregacji Nauki Wiary, w której zajmuje się rozliczaniem tego rodzaju przestępstw.

youtube.com
Abp Charles Jude Scicluna

Wraz z jej ówczesnym prefektem kard. Josephem Ratzingerem (późniejszym papieżem Benedyktem XVI) kontynuował - zapoczątkowane pod koniec pontyfikatu Jana Pawła II - zaostrzanie prawa kościelnego w tej materii, a także zmianę mentalności ludzi Kościoła, mającą na celu postawienie na pierwszym miejscu dobra ofiar, a nie ochrony wizerunku Kościoła.

Prawnik i biskup z Malty

Choć urodził się w kanadyjskim Toronto, 60-letni Charles Scicluna jest Maltańczykiem. Na Malcie spędził dzieciństwo i młodość, tam też wstąpił do seminarium duchownego i przyjął święcenia kapłańskie, po czym został skierowany na studia z prawa kanonicznego do Rzymu. Ukończył je w 1991 r. doktoratem, którego promotorem był prał. Raymond Burke (obecnie kardynał). Specjalizował się w prawie małżeńskim.

Otrzymał od prał. Burke’a propozycję pracy w Najwyższym Trybunale Sygnatury Apostolskiej (sądzie najwyższym Kościoła), lecz arcybiskup Malty wezwał go z powrotem do kraju, gdzie przez pięć lat wykładał prawo kanoniczne w seminarium i pracował w parafii. Był też obrońcą węzła małżeńskiego w sprawach o stwierdzenie nieważności małżeństwa w sądzie biskupim.

Dopiero w 1996 r. rozpoczął pracę w Sygnaturze Apostolskiej na stanowisku zastępcy promotora sprawiedliwości (prokuratora).

Watykański prokurator

Gdy w 2001 r. Jan Paweł II ogłosił list apostolski „Sacramentorum sanctitatis tutela”, stanowiący, że wykorzystywanie seksualne małoletnich należy do katalogu najcięższych przestępstw znanych prawu kościelnemu, prał. Scicluna przeszedł do pracy w Kongregacji Nauki Wiary jako promotor sprawiedliwości (prokurator). To on przygotował m.in. akt oskarżenia przeciwko założycielowi Legionu Chrystusa o. Marcialowi Macielowi, któremu w 2006 r. Benedykt XVI polecił spędzić resztę życia w odosobnieniu na pokucie za swe seksualne przestępstwa.

W tym czasie Kongregacja Nauki Wiary podejmowała kolejne kroki mające na celu jak najbardziej przejrzyste wyjaśnianie spraw pedofilii i zapobieganie im w przyszłości. W 2010 r. zmodyfikowano normy, zawarte w „Sacramentorum sanctitatis tutela”. Przyspieszono procedury, aby skuteczniej działać w sytuacjach najpilniejszych i najpoważniejszych. Wydłużono okres, po którym sprawy te w postępowaniu kanonicznym ulegają przedawnieniu z dziesięciu do dwudziestu lat od osiągnięcia przez ofiarę osiemnastego roku życia. Wprowadzono także przestępstwo pornografii dziecięcej.

W maju 2011 r. Kongregacja opublikowała „Okólnik do Konferencji Episkopatów w sprawie opracowania «Wytycznych», dotyczących sposobów postępowania w przypadku nadużyć seksualnych, popełnionych przez duchownych wobec osób niepełnoletnich”. Nakazała episkopatom całego świata przygotowanie w ciągu roku wytycznych w sprawie nadużyć seksualnych duchowieństwa wobec małoletnich.

Po dziesięciu latach pracy na stanowisku promotora sprawiedliwości 2012 r., prał. Scicluna został biskupem pomocniczym swej rodzinnej archidiecezji maltańskiej, a trzy lata później arcybiskupem metropolitą Malty. Nadal jednak pracował w Kongregacji Nauki Wiary, tym razem jako jej członek (w latach 2012-17). W 2014 r. papież Franciszek powierzył mu misję przeprowadzenia śledztwa w sprawie niewłaściwego prowadzenia się duchownych w archidiecezji Saint Andrew’s i Edynburg w Szkocji. Rok później abp Scicluna został przewodniczącym Kolegium ds. Rozpatrywania Odwołań ws. Przestępstw Zastrzeżonych (w tym wykorzystywania seksualnego).

W 2018 r. papież wysłał go do Chile, by zbadał sprawę nadużyć seksualnych, jakich dopuścili się duchowni w tym kraju. Raport abp. Scicluny, który wraz z hiszpańskim księdzem Jordim Bertomeu spotykał się m.in. z ofiarami wykorzystywania seksualnego, skłonił Franciszka do wezwania całego episkopatu Chile do Watykanu. Na tym spotkaniu wszyscy biskupi złożyli rezygnację - w ośmiu przypadkach zostały one przyjęte przez papieża.

W 2018 r. abp Scicluna został sekretarzem pomocniczym Kongregacji, nie przestając być metropolitą Malty. Znalazł się też w komitecie organizacyjnym szczytu przewodniczących konferencji biskupich z całego świata nt. ochrony małoletnich, jaki odbył się w Watykanie w lutym 2019 r. Służył on uświadomieniu sobie przez kościelnych przełożonych dramatu wykorzystywania osób małoletnich. Dlatego proszono uczestników, by przed przyjazdem do Watykanu spotkali się z ofiarami i wysłuchali ich historii. Za pośrednictwem przewodniczących episkopatów papież chciał dotrzeć do wszystkich biskupów z apelem, by naprawdę przejęli się losem ofiar, postawili na pierwszym miejscu dobro wykorzystanych seksualnie dzieci i z przekonaniem wcielali w życie płynące z Watykanu dyrektywy w sprawie zapobiegania takim przypadkom w przyszłości. Chodziło też o definitywne zerwanie z kryciem sprawców i udawaniem, że „nic się nie stało”, bowiem nawet najlepsze rozwiązania będą skuteczne tylko wówczas, gdy zastosują je w praktyce biskupi diecezjalni i przełożeni zakonni.

Komentując szczyt, abp Scicluna stwierdził, że „walka z nadużyciami w Kościele w dużej mierze zależy od nawrócenia serca” biskupów. Dodał, że po powrocie do Kościołów lokalnych przewodniczący episkopatów muszą pomóc „swym współbraciom biskupom, aby również i oni przeżyli to nawrócenie serca, którego oczekuje od nas papież”.

Nikt w Kościele nie jest ponad prawem

Pierwszym owocem watykańskiego szczytu stał się wydany w maju 2019 r. list apostolski motu proprio (a więc wydany z inicjatywy papieża) „Vos estis lux mundi”, wprowadzający przepisy prawne usprawniające ściganie przestępstw seksualnych, mające obowiązywać w całym Kościele powszechnym.

Nakładają one na konferencje episkopatu obowiązek ustanowienia w ciągu roku łatwo dostępnych dla każdego procedur składania powiadomień o przestępstwach seksualnych w Kościele. Nakazują, by ordynariusz, który otrzymał zawiadomienie, przekazał je niezwłocznie ordynariuszowi miejsca, w którym miały miejsce zdarzenia, jak również ordynariuszowi osoby, której dotyczy zgłoszenie. Złożyć je może każdy, natomiast księża i zakonnicy mają od tej pory taki obowiązek, gdy tylko dowiedzą o przypadku wykorzystywania seksualnego (wyjątkiem są informacje uzyskane podczas spowiedzi oraz te, które duchowny uzyskał „z racji sprawowania świętej posługi”).

Przewidziano ochronę osoby składającej zawiadomienie, nie można jej także „narzucać żadnych ograniczeń”, które uniemożliwiałyby „zgłaszanie tych samych informacji innym osobom lub instytucjom”. Władze kościelne są zobowiązane przyjąć i wysłuchać osoby, które twierdzą, że są poszkodowane, traktując je z godnością i szacunkiem oraz oferując im wsparcie duchowe, medyczne, terapeutyczne i psychologiczne, w zależności od potrzeb. Muszą też chronić wizerunek i sferę prywatną tych osób, jak również zachować poufność ich danych osobowych.

Gdy zawiadomienie o przestępstwie seksualnym (lub o utrudnianiu dochodzeń przeciwko księdzu lub zakonnikowi o nie oskarżonemu) dotyczy biskupa, będzie ono kierowane do metropolity prowincji kościelnej, w której ma stałe zamieszkanie osoba, której dotyczy zawiadomienie, jak również do Stolicy Apostolskiej - bezpośrednio lub za pośrednictwem przedstawiciela papieskiego w danym kraju. W tych sprawach należy prowadzić postępowanie we współpracy z Kongregacją Nauki Wiary i innymi dykasteriami watykańskimi (np. w przypadku biskupów obrządków wschodnich - z Kongregacją dla Kościołów Wschodnich, w przypadku zakonników - z Kongregacją ds. Instytutów Życia Konsekrowanego itp.). Jeżeli zawiadomienie dotyczy metropolity lub stolica metropolitalna jest nieobsadzona, zawiadomienie zostaje przekazane do Stolicy Apostolskiej, jak również najstarszemu nominacją biskupowi sufraganowi (ordynariuszowi diecezji należącej do danej prowincji), do którego wówczas stosuje się postanowienia dotyczące metropolity. W przypadku, gdy zawiadomienie dotyczy przedstawiciela papieskiego, jest ono przekazywane bezpośrednio do Sekretariatu Stanu.

Metropolita, do którego skierowano zawiadomienie, bezzwłocznie prosi właściwą dykasterię o powierzenie mu zadania rozpoczęcia dochodzenia. Ilekroć metropolita uzna zawiadomienie za wyraźnie bezpodstawne, informuje o tym przedstawiciela papieskiego. Dykasteria watykańska najpóźniej w ciągu trzydziestu dni od otrzymania pierwszego zawiadomienia ma dostarczyć metropolicie stosowne instrukcje dotyczące trybu postępowania w konkretnym przypadku. Może też powierzyć dochodzenie osobie innej niż metropolita. Co trzydzieści dni metropolita przesyła dykasterii raport o postępie dochodzenia, które powinno się zakończyć w terminie dziewięćdziesięciu dni lub w terminie wskazanym w instrukcjach dykasterii. Jeśli wymagają tego fakty lub okoliczności, metropolita proponuje dykasterii zastosowanie odpowiednich środków zapobiegawczych wobec podejrzanego, któremu jednak w trakcie postępowania przysługuje domniemanie niewinności. Po zakończeniu dochodzenia metropolita przesyła dokumenty do dykasterii wraz ze swoją konkluzją, a także - na wniosek - informuje o wyniku dochodzenia osobę, która twierdzi, że została poszkodowana lub jej prawnych przedstawicieli. Prowadząc dochodzenie metropolita może skorzystać z pomocy innych wykwalifikowanych osób – duchownych, ale także i świeckich (np. biegłych psychologów czy informatyków).

Przestępstwem kanonicznym jest też od tej pory czyn seksualny popełniony przez duchownego „z nadużyciem władzy”, czyli względem osoby pozostającej wobec niego w relacji zależności. W tym przypadku ofiarą niekoniecznie musi być małoletni, ale może być nim dorosły, który w jakiś sposób podlega danemu księdzu (np. kleryk seminarium, siostra zakonna, osoba świecka). Przestępstwem kanonicznym jest również utrudnianie dochodzenia prowadzonego przez świeckie organy ścigania. Nowością, w kontekście karania za pornografię dziecięcą, jest także podniesienie wieku – z czternastu do osiemnastu lat – osób przedstawianych na materiałach pornograficznych, które duchowny by posiadał, nabywał lub rozpowszechniał.

Komentując ten dokument abp Scicluna tłumaczył, że papież wskazał „procedurę zwalczania przestępstw lub złego prowadzenia się zwierzchników Kościoła - biskupów, ale także przełożonych zakonnych”. - Nikt w Kościele nie jest ponad prawem. Kto dopuszcza się zła, będzie oskarżony - podkreślił maltański hierarcha.

Jego zdaniem wielką rolę do odegrania mają tu nie tylko konferencje episkopatu, ale także nuncjusze apostolscy w poszczególnych krajach, których zadaniem jest przekazywanie papieskich postanowień diecezjom. - Przed 1 czerwca 2020 r. nuncjusz powinien przypomnieć wszystkim diecezjom, że powinny coś zrobić. Wszystkie są bowiem od tej pory zobowiązane: to nie jest opcja, tylko bardzo jasna wytyczna papieża - stwierdził sekretarz pomocniczy Kongregacji Nauki Wiary.

Zapowiedział, że nie jest to ostatni krok w walce z wykorzystywaniem seksualnym w Kościele. Ma np. jeszcze powstać grupa ekspertów, którzy będą służyć pomocą episkopatom w tworzeniu wytycznych nt. zwalczania i przeciwdziałania nadużyciom seksualnym tam, gdzie takich wytycznych jeszcze brakuje. Wyraził nadzieję, że uda się też przyznać bardziej aktywną rolę ofiarom w kanonicznych procesach karnych.

Pytany, co przeszkadza Kościołowi we wprowadzeniu prawnego obowiązku zgłoszenia oskarżenia także władzom świeckim, maltański hierarcha wyjaśnił, że prawo kościelne ma charakter powszechny, tymczasem w różnych krajach obowiązują różne przepisy prawa państwowego w tej materii. Narzucanie prawem kościelnym tego typu zobowiązania byłoby ingerencją Kościoła w korzystanie z praw przysługujących obywatelowi w swoim państwie. To państwo bowiem decyduje, jakie jest prawo krajowe i obowiązki względem Kościoła nie mogą przeszkadzać obywatelowi w posłuszeństwie wobec państwa.

W czerwcu abp Scicluna przyjedzie do Polski na zaproszenie KEP po to, aby przeszkolić polskich biskupów w kwestii zwalczania wykorzystywania seksualnego i zapobiegania mu.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Rozumiem