Reklama

Historia

Danka Leśniczanka, czyli „Inka”

W czerwcu 1945 r. władze sowieckie aresztowały całą załogę nadleśnictwa Narewka na Podlasiu za współpracę z oddziałami leśnymi. W czasie transportu w obstawie NKWD kilka osób zostało odbitych przez oddział partyzantów, wśród nich niespełna 18-letnia Danusia Siedzikówna, późniejsza „Inka”. W ten sposób trafiła do oddziału „Konusa” i została sanitariuszką

Niedziela Ogólnopolska 9/2016, str. 36-37

[ TEMATY ]

historia

wikipedia.org

Danuta Siedzikówna „Inka”

Grupa „Konusa” z Podlasia, licząca 50 osób, zajmowała się głównie rozbrajaniem posterunków MO, a że robiła to w sposób bardziej amatorski niż wojskowy, szybko sama została rozbrojona przez oddział enkawudzistów. Jej niedobitki dostały się pod komendę „Łupaszki”, który właśnie dotarł na Podlasie z Wileńszczyzny.

1 lipca 1945 r. Danka Siedzikówna osobiście poznała mjr. Zygmunta Szendzielarza „Łupaszkę”. Dostała przydział do służby w kompanii szturmowej pod dowództwem Jana Mazura „Piasta”. Została sanitariuszką w V Brygadzie Wileńskiej, czyli w prawdziwym polskim wojsku, które wówczas kryło się po lasach i niezłomnie toczyło walki z nadzieją na odbicie Polski z rąk Sowietów.

Patriotyzm ludzi lasu

O tym, jak to z „Inką” było, ciekawie opowiada Luiza Łuniewska w niedawno wydanej książce pt. „Szukając Inki. Życie i śmierć Danki Siedzikówny” (wyd. The Facto). Autorka przywołuje zdarzenia i składa je z opowieści świadków tamtych czasów oraz pasjonatów zajmujących się dziś historią Żołnierzy Wyklętych i konkretnie losem „Inki”. Z całości przebija przesłanie: przykład postawy patriotycznej wynikającej z wychowania i myślenia o Polsce w II RP. Trudno sobie wymarzyć lepszy od „Inki” wzór dla sfrustrowanej, ale myślącej i nieobojętnej młodzieży III RP.

Reklama

Łuniewska opisuje losy niezwykle patriotycznej i przyzwoitej rodziny Siedzików, jakby wprost wzięte z kart pozytywistycznej powieści Elizy Orzeszkowej. Przedwojenna leśniczówka, która jest ostoją tradycji i kultury, promieniuje przykładem dobrego gospodarstwa, zarówno dzięki ojcu (leśnikowi), jak i matce Danuty. To jeszcze jeden wzór do naśladowania na dziś – przesłanie II RP dla III RP.

Zakorzenione mocno w teraźniejszości – dzięki opowieściom żyjących jeszcze świadków tamtych czasów oraz dzięki relacjom młodych tropicieli tamtej do niedawna jeszcze wyklętej historii – „poszukiwania «Inki»” Luiza Łuniewska rozpoczyna od opisania Polskich Lasów Państwowych, jako nowoczesnej organizacji, obejmującej wszystkie aspekty życia w odradzającej się Polsce.

Autorka przypomina postać Adama Loreta, twórcy Lasów Państwowych, który bardzo dbał o to, aby „leśniczówki budowano okazałe, by pomieściły liczną rodzinę”. A tak nigdy potem już nie było, ani w PRL, ani w III RP, mimo powoływania się na dziedzictwo dyrektora Loreta... Leśniczówki miały być, i rzeczywiście w II RP były, przykładem tego, co dziś nazywamy zrównoważoną gospodarką, ale zarazem były też ostoją polskości i patriotyzmu. Leśnicy odrodzonej Polski dobrze wiedzieli, że zawsze muszą być gotowi do obrony kraju, przechodzili intensywne szkolenia wojskowe. Taki też był leśniczy Wacław Siedzik, który już podczas studiów na Politechnice Petersburskiej angażował się w działania niepodległościowe, za co został wywieziony na Syberię. Tam się zahartował i nauczył lasu, dlatego Danka leśniczanka, późniejsza „Inka”, wyrosła w „oplecionej dzikim winem” leśniczówce, nasiąkała podobnym hartem ducha, podobną niezłomnością charakteru. W końcu była „człowiekiem lasu” w przedwojennym rozumieniu Adama Loreta.

Reklama

Dziewoczka z banditami

Okoliczności śmierci „Inki” w kazamatach Urzędu Bezpieczeństwa nie znała nawet jej starsza siostra Wiesia. W odpowiedzi na wniosek o rehabilitację Danuty dostała tylko lakoniczne pismo, informujące, że Danuta Siedzikówna zostaje uniewinniona, ponieważ działała w obronie niepodległego bytu państwa polskiego.

Zwykłe uniewinnienie bohaterów tamtych lat to jednak o wiele za mało. Powoli zaczęła narastać potrzeba odkłamania historii wyklętej przez historię. Jednak ci, którzy cokolwiek więcej wiedzieli o powojennej walce o niepodległość Polski, po prostu długo, może zbyt długo, bali się mówić. Dopiero po 1989 r. ujawnili się – choć też nie od razu – ludzie, którym zaczęło zależeć na tym, aby Polacy, zwłaszcza młodzi, mogli zrozumieć, kim była „Inka”, kim byli Żołnierze Wyklęci. Łuniewska przytacza w swej książce także te jak najbardziej współczesne głosy niezrozumienia: „to dziewoczka, co z banditami hadziła, nie to, co ojciec, bo on był porządny człowiek”. Matka i ojciec Danuty wcześniej niż ona, ale również z powodów patriotycznych zginęli z rąk okupantów Polski...

W reporterskiej książce Luizy Łuniewskiej historia „Inki” przeplata się – a nawet można powiedzieć: organicznie splata – ze współczesnością. Autorka powołuje się na źródła historyczne i te całkiem niedawne opracowania oparte na dokumentach IPN, ale przede wszystkim rozmawia z tymi, którzy jeszcze pamiętają lub cokolwiek wiedzą z rodzinnych przekazów. Nie brakuje w tych opowieściach zwłaszcza podlasko-białoruskich resentymentów. Niektórzy do tej pory używają epitetów z PRL-owskiej prasy w rodzaju, „krwawa «Inka»”, „banda «Łupaszki»”, opowiadają, jak to „bandyci naszych zabijali”. Pochodząca z Hajnówki autorka współczesnych kryminałów właśnie ludzi „Łupaszki” uczyniła krwawymi bohaterami jednego ze swoich najnowszych dzieł, zaś pierwowzorem czarnego charakteru w tymże dziele jest Bogusław Łabędzki – zasłużony działacz społeczny, nauczyciel z Narewki, który dziś uparcie przywołuje pamięć „Inki” i założył nawet Stowarzyszenie im. Danuty Siedzikówny „Inki”.

Ciepła woda bez kranu

Na szczęście coraz więcej jest ludzi, którzy rzetelnie tropią ślady „Inki” i łupaszkowców, badają szczegóły, dokumentują. To dzięki nim odkrywają się tamte, bodaj najbardziej zamazywane karty polskiej historii. W faktograficznie bogatej książce „Szukając Inki” mamy np. opis największej bitwy stoczonej po II wojnie światowej pod Miodusami Pokrzywnymi, dokąd przeciw łupaszkowcom wysłano dwa regularne bataliony NKWD, kompanię LWP i szkolne oddziały Dywizji Strzeleckiej NKWD, a także sędziego oraz prokuratora, żeby na miejscu osądzić „bandytów”. Partyzanci jednak wyszli z opresji zwycięsko.

W książce Łuniewskiej znajdziemy też opisy zwykłej codzienności partyzanckiej, gdy „Inka” organizowała ciepłą wodę (bynajmniej nie w kranie), przyszywała guziki, opatrywała pęcherze, tańczyła walczyka. Mamy również relację z niezwykłego wydarzenia, jakim był 15 sierpnia galowy wymarsz łupaszkowców do Kosowa na Mszę św., oczywiście po uprzedniej inspekcji terenu; szli czwórkami – na zdjęciu wyszukanym przez Jerzego Tomczuka w „Wieściach Sokołowskich” widać, że sznur wojska ciągnie się aż po horyzont... A „Inka”, jak się dowiadujemy z książki, także była w galowym stroju – wojskowa bluza, furażerka z orłem w koronie, ufarbowana spódnica. Bo to miało być regularne wojsko w każdym calu, mjr Szendzielarz dbał nie tylko o musztrę, ale także o możliwie odpowiednie i schludne umundurowanie swych podkomendnych. Serce rosło tym, którzy to widzieli. Majorowi chodziło także o podbudowanie morale jego „prawdziwego wojska”.

Niech żyje „Łupaszka”!

Ks. Marian Prusak przez dziesięciolecia milczał o tym, czego był świadkiem pewnej letniej nocy 1946 r. W gdańskim więzieniu wyspowiadał Danutę Siedzikównę tuż przed egzekucją. Przez prawie 70 lat nikt z zainteresowanych nie wiedział, dokąd wtedy, 28 sierpnia, zawieziono jej ciało w tzw. półtrumnie, której w przeciwieństwie do kompletnej trumny nie trzeba było wpisywać do rejestru. Miejsce pochówku było tajemnicą, zgodnie z regułą dotyczącą wszystkich ofiar władzy komunistycznej. Przez kilkadziesiąt lat w Dzień Zaduszny siostra Danuty zapalała dla niej znicz na opuszczonych mogiłach.

„Niech żyje «Łupaszka»!” – to były ostatnie słowa Danuty Siedzikówny „Inki”. W końcu 1946 r. i na początku 1947 r. „Łupaszka” próbuje jeszcze konsolidować rozproszone grupy, „nie chce wypuścić chłopaków z lasu”, gdyż nie dowierza w uczciwe spełnienie warunków amnestii, w końcu jednak rezygnuje. Aresztowany nie prosi o łaskę. Wychodząc z celi śmierci, mówi swoje: „Z Bogiem”. Zostaje zabity 8 lutego 1951 r., jak wielu innych, strzałem w tył głowy.

Szczątki „Inki” i „Łupaszki” oraz ok. 300 innych ofiar komunistycznego totalitaryzmu zostają odnalezione i zidentyfikowane dopiero po 70 latach, dzięki olbrzymiemu przedsięwzięciu naukowemu, w które zaangażowało się wielu historyków, antropologów, archeologów i specjalistów medycyny sądowej. Teraz bohaterowie mają wreszcie szansę na godny pochówek.

Luiza Łuniewska, „Szukając Inki. Życie i śmierć Danki Siedzikówny”, wyd. The Facto.

2016-02-24 08:47

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Warszawa: Muzeum Niepodległości ogłasza konkurs na pamiętniki

2020-04-02 15:29

[ TEMATY ]

historia

konkurs

źródło: episkopat.pl

Celem konkursu na pamiętniki jest promowanie działalności artystycznej, znalezienie kreatywnego sposobu na spędzanie wolnego czasu oraz promowanie osiągnięć literackich dzieci, młodzieży i dorosłych - poinformowała PAP Magda Kukawska z działu promocji Muzeum Niepodległości w Warszawie.

"Pozostawiamy pełną dowolność co do wyboru tematyki bądź formy literackiej. Pamiętniki zostaną ocenione w trzech kategoriach wiekowych: dzieci, młodzież i dorośli" - napisała w czwartek Kukawska.

Wyjaśniła, że każda praca powinna mieć do 25 stron tekstu napisanego czcionką Times New Roman w rozmiarze 12 z interlinią 1,5.

Prace należy przesyłać do 31 maja na adres: konkurs@muzeumniepodleglosci.art.pl. Oficjalne ogłoszenie wyników i rozdanie nagród odbędzie się 18 września w głównej siedzibie Muzeum Niepodległości (al. solidarności 62).

Jak poinformowali organizatorzy, najlepsze pamiętniki zostaną wydane jako książka w formacie PDF, która będzie dostępna na stronie internetowej Muzeum Niepodległości w Warszawie, a zwycięzcy konkursu otrzymają nagrody w postaci limitowanych, cennych publikacji oraz darmowego wstępu na muzealne wystawy w 2020 roku.

Więcej informacji o konkursie i regulamin na stronie: http://muzeum-niepodleglosci.pl/aktualnosci/konkurs-pamietnik-2020/ (PAP)

autor: Grzegorz Janikowski

gj/ mhr/

CZYTAJ DALEJ

Minister Szumowski dementuje doniesienia o groźbach dymisji

2020-04-02 21:52

[ TEMATY ]

minister zdrowia

PAP

Minister Szumowski dla 300POLITYKI dementuje doniesienia o groźbach dymisji: Twierdzenie, że ktoś mnie naciska, jest taką grą moją osobą, że aż przykro. Zamiast pozwolić mi się zająć walką z epidemią, muszę się zajmować kolejnymi publikacjam.

– Jakiś absurd kompletny. Żadną dymisją nikomu nie groziłem. Jest to kompletnie wyssane z palca i próba manipulacji. Cały czas spędzam na walce z koronawirusem, a te doniesienia o dymisji są naprawdę wyssane z palca. Rozmawiam z premierem codziennie i nigdy nie przyszło mi do głowy grozi dymisją. Tym bardziej ,że nasza współpraca jest bardzo dobra – mówi minister zdrowia Łukasz Szumowski w rozmowie z 300POLITYKĄ.

Zapytaliśmy ministra zdrowia o jego komentarz do wieczornej publikacji Onetu, w której napisano, że minister groził premierowi dymisją.

– Największy nacisk, jaki jest na mnie wywierany to nacisk medialny. Ja cały czas odpowiadam zarówno mediom, jak i politykom to samo, że realne prognozy co do sytuacji w maju możemy mieć ok. połowy kwietnia. Twierdzenie, że ktoś mnie naciska, jest taką grą moją osobą, że aż przykro. Zamiast pozwolić mi się zająć walką z epidemią, muszę się zajmować kolejnymi publikacjami – mówi nam minister zdrowia.

– Co do sytuacji w maju, mówię szczerze i żadne medialne naciski mnie nie skłonią do żadnego innego stanowiska, bo to byłoby idiotyczne z punktu widzenia naukowego, połowa kwietnia to są dopiero przecięcia krzywych – mówi nam prof. Szumowski.

Zapytaliśmy min. Łukasza Szumowskiego jaka jest opinia minister zdrowia o propozycji przeprowadzenia wyborów w pełni korespondencyjnie: – Wybory korespondencyjne są bezpieczniejsze niż wybory bezpośrednie. Jeżeli analizujemy z punktu widzenia medycznego, to na pewno są lepszym rozwiązaniem niż wybory przeprowadzone w tradycyjny sposób w czasach epidemii, która nie wiadomo ile będzie trwała.

CZYTAJ DALEJ

Papież modlił się za pomagających rozwiązać problem ubóstwa i głodu wywołanego koronawirusem

2020-04-03 10:04

[ TEMATY ]

papież

papież Franciszek

yt.com/vaticannews

O osobach dotkniętych skutkami pandemii COVID-19 oraz tych, które myślą już o rozwiązywaniu problemów, z jakim będzie się trzeba zmierzyć w przyszłości pamiętał Franciszek podczas porannej Eucharystii w Domu Świętej Marty. Transmitowały ją media watykańskie. W homilii Ojciec Święty nawiązał do tradycyjnego wspomnienia Matki Bożej Bolesnej w piątek przed Niedzielą Palmową i zachęcił do dziękczynienia za to, że zgodziła się być Matką.

W wprowadzeniu do liturgii papież zachęcił do modlitwy za osoby pomagające zmagać się z następstwami pandemii koronawirusa:

„Są ludzie, którzy już teraz zaczynają myśleć o tym co nastąpi po przezwyciężeniu pandemii. O wszystkich problemach, które nadejdą: problemach ubóstwa, bezrobocia, głodu... Módlmy się za wszystkich ludzi, którzy pomagają dzisiaj, ale także myślą o jutrze, aby pomóc nam wszystkim” – powiedział Franciszek.

W swojej homilii Ojciec Święty nawiązał do tradycyjnego wspomnienia Matki Bożej Bolesnej w piątek poprzedzający Niedzielę Palmową.

Papież przypomniał, że według tradycji siedem boleści Matki Bożej to: proroctwo Symeona, które mówi o mieczu, który przeniknie serce Maryi; ucieczka do Egiptu, aby uratować życie swego Syna; trzy dni udręki, kiedy chłopiec pozostał w świątyni; spotykanie Jezusa w drodze na Kalwarię; śmierć Jezusa na krzyżu; zdjęcie Jezusa z krzyża, martwego, którego Maryja bierze w swe ramiona; oraz złożenie Jezusa do grobu. Zaznaczył, że w ten sposób pobożność chrześcijańska podąża drogą Matki Bożej, która towarzyszyła Jezusowi. Franciszek wyznał, że późnym wieczorem, kiedy odmawia modlitwę „Anioł Pański” rozważa także siedem boleści, pamiętając, że Matka Kościoła z wielkim bólem zrodziła nas wszystkich.

Ojciec Święty podkreślił, że Matka Boża nigdy nie prosiła o nic dla siebie, a jedynie zgodziła się, aby być Matką. Towarzyszyła Jezusowi jako uczennica, szła za Jezusem i łączyła się z upokorzeniem Syna. Nie chciała żadnych tytułów dla siebie, będąc jedynie Matką, także na modlitwie z apostołami.

„Matka Boża nie chciała odebrać Jezusowi żadnego tytułu; otrzymała dar bycia Jego Matką i obowiązek towarzyszenia nam jako Matka, bycia naszą Matką. Nie prosiła dla siebie, by była quasi-odkupicielką lub współodkupicielką: nie. Odkupiciel jest jeden jedyny i tego tytułu się nie podwaja. Tylko uczennica i matka. I tak, musimy o niej myśleć jako matce, musimy jej szukać, musimy się do niej modlić. Ona jest matką. W Kościele Matką. W macierzyństwie Matki Bożej widzimy macierzyństwo Kościoła, który przyjmuje wszystkich, dobrych i złych: wszystkich” – powiedział papież.

Franciszek zachęcił do rozważenia boleści Maryi. „Jest Ona naszą matką. Jak je dobrze znosiła, z siłą, z płaczem: to nie był płacz udawany, to było właśnie jej serce wyniszczone cierpieniem. Warto, byśmy się chwilę zastanowili i powiedzieli Matce Bożej: «Dziękuję, że zgodziłaś się być Matką, gdy powiedział ci to Anioł, i dziękuję, że zgodziłaś się być Matką, gdy powiedział ci to Jezus»” – stwierdził Ojciec Święty.

Na zakończenie Mszy św. miała miejsce adoracja Najświętszego Sakramentu oraz błogosławieństwo eucharystyczne, a papież zachęcił wiernych śledzących liturgię za pośrednictwem mediów do Komunii św. duchowej.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję