Na stronie Rządowego Centrum Legislacji opublikowano 26 marca projekt ustawy o zmianie ustawy pomocy społecznej oraz niektórych innych ustaw autorstwa Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (MRPPS). Projekt wzbudził niemałe kontrowersje, a wśród krytykujących przyjęte w nim rozwiązania znaleźli się przedstawiciele środowiska domów pomocy społecznej, w tym siostry dominikanki prowadzące DPS o nazwie „Dom Chłopaków w Broniszewicach”.

Wbrew pojawiającym się niekiedy w dyskusji na ten temat opiniom, projekt nie przewiduje likwidacji istniejących DPS-ów, w których przebywają osoby małoletnie. W ramach przyświecającej projektowi deinstytucjonalizacji przewidziano natomiast istotne ograniczenie działalności takich placówek, do których zalicza się także DPS w Broniszewicach. Zgodnie z założeniami planowanej nowelizacji, w momencie jej wejścia w życie do DPS-ów nie będą już przyjmowane dzieci, które ze względu na stan zdrowia wymagają całodobowej opieki.

W projekcie bowiem wyraźnie ograniczono grupę beneficjentów tej formy wsparcia społecznego do osób pełnoletnich. Powiązany z omawianą propozycją nowelizacji kolejny akt opracowany przez MRPiPS - projekt ustawy o zmianie ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej oraz niektórych innych ustaw przewiduje przejęcie obowiązków związanych z opieką nad dziećmi wymagającymi całodobowej opieki przez system pieczy zastępczej. Oznacza to, że, w przypadku przyjęcia projektowanych zmian, chore i niepełnosprawne dzieci mają być kierowane do rodzin zastępczych zamiast do DPS-ów.

Problemem jest jednak fakt, że już obecnie system pieczy zastępczej przeżywa poważny kryzys, dzieci bezskutecznie oczekują na umieszczenie w rodzinach zastępczych, a dodatkowe obciążenie systemu z pewnością sytuacji nie poprawi. Ponadto przedstawiciele środowiska DPS-ów wskazują, że dzieci umieszczane w tych placówkach wymagają szczególnej opieki, której - pomimo chęci - często nie są w stanie zapewnić rodziny zastępcze, w wyniku czego dzieci z tych rodzin wielokrotnie przekierowywane są do DPS-ów. To natomiast uniemożliwią projektowane przepisy.

Propozycje zmian w ustawie o pomocy społecznej przemodelowują ponadto system wsparcia społecznego dla osób dorosłych. W akcie przewidziano m.in. obligatoryjność zweryfikowania w praktyce innych form pomocy społecznej wymaganego przed skierowaniem osoby pełnoletniej do DPS oraz ograniczenie czasowe pobytu osoby pełnoletniej w domu pomocy społecznej.

Uwzględniając charakter proponowanych zmian, oraz liczne głosy krytyczne kierowane pod ich adresem, Instytut Ordo Iuris rekomenduje w swojej analizie wstrzymanie się z wprowadzeniem projektowanych założeń w celu uprzedniego przeprowadzenia szerokich konsultacji w szczególności z udziałem ekspertów i wypracowania rozwiązań lepiej zabezpieczających interesy osób wymagających całodobowej opieki.