Reklama

Niedziela na Podbeskidziu

Doświadczenie miłosierdzia Boga wyzwala człowieka

Z ks. dr. Przemysławem Sawą – misjonarzem miłosierdzia w naszej diecezji i dyrektorem Szkoły Ewangelizacji Cyryl i Metody – o miłosierdziu Bożym i głoszeniu Słowa Bożego rozmawia ks. Piotr Bączek

Niedziela bielsko-żywiecka 25/2016, str. 4-5

[ TEMATY ]

wywiad

PB

Misjonarz miłosierdzia ks. dr Przemysław Sawa

KS. PIOTR BĄCZEK: – Najpierw pytanie bardzo oczywiste. O miłosierdziu Bożym wiele napisano, jeszcze więcej mówi się o nim w związku z Rokiem Miłosierdzia. Proszę jednak powiedzieć, czym dla Księdza osobiście jest Boże miłosierdzie, jak Ksiądz go doświadcza, rozumie.

KS. PRZEMYSŁAW SAWA: – Miłosierdzie Boże dla mnie jest przede wszystkim spotkaniem z Bogiem, który mnie kocha, przebacza, pomaga i wciąż daje szansę. W gruncie rzeczy doświadczenie miłosierdzia, albo, mówiąc inaczej, łaski, jest od lat siłą mojego życia, zmagania się z moimi trudnościami. To doświadczenie sprawia też, że nie muszę się sobą dołować, bo Bóg mnie podnosi i przez lata widzę efekty Jego pracy we mnie.

– Jakie są najbardziej namacalne znaki Bożego miłosierdzia w Księdza posłudze kapłańskiej?

– To są np. osoby, które współtworzą naszą wspólnotę Szkoły Ewangelizacji. Kiedyś były zupełnie poza Kościołem, były niewierzące, żyjące bez Boga, więcej: żyły w grzechach ciężkich. Orędzie, które ci ludzie usłyszeli, doprowadziło ich do decyzji najpierw na wiarę, potem na nawrócenie, wreszcie sakrament pokuty i radykalną przemianę życia. Dziś są gorliwymi katolikami, którzy dużą część swojego czasu wolnego poświęcają ewangelizacji. Dla mnie to są największe znaki miłosierdzia, bo to są konkretne twarze, konkretni ludzie ze swoją historią. Można by także wspomnieć o różnych przypadkach uzdrowień, nawet fizycznych, które w naszej posłudze regularnie się pojawiają. To byłyby te dwa najbardziej rzucające się w oczy znaki. Ale najbardziej do mnie przemawiają ludzkie nawrócenia.
Patrząc nieco szerzej, zauważmy, że o miłosierdziu można mówić w dwóch aspektach. Pierwszy to porządek pobożności, kultu. W Polsce, choć nie powszechnie, jest z tym całkiem dobrze. Generalnie wszyscy wiedzą, że jest obraz, Koronka, „Dzienniczek”, święto Miłosierdzia. W gronie osób wierzących te cztery praktyki są znane. Trochę gorzej jest z piątym przejawem kultu Miłosierdzia, czyli z naszym miłosierdziem wobec człowieka. To znaczy, my miłosierdzie czynimy, ale niekoniecznie łączymy to z „Dzienniczkiem”, z kultem. A przecież pomoc potrzebującemu jest formą kultu Bożego miłosierdzia. Generalnie mówiąc: porządek pobożności mamy jakoś opanowany, załatwiony. Ale jest jeszcze drugi porządek, w którym jest wiele do zrobienia. Chodzi o takie doświadczenie miłosierdzia Bożego, które człowieka osobiście dotyka, przemienia, chodzi o całą duchowość związaną z Bożym miłosierdziem. W gruncie rzeczy to jest to, o czym mówimy w związku z ewangelizacją: brakuje nauczania kerygmatycznego. Głoszenie kerygmatu to głoszenie prawdy, że Jezus mnie zbawił, daje mi nowe życie, ja je przyjmuję jako dar dany darmo. Doświadczenie tego daru jest doświadczeniem Miłosierdzia.

– Czasem daje się słyszeć głosy, że mocne akcentowanie Bożego miłosierdzia sprawi, że ludzie zapomną o Bożej sprawiedliwości, która za dobro wynagradza, a za zło każe. Jakby miłosierdzie było „furtką”, „wyłomem” w całym wychowawczym projekcie Boga wobec człowieka. Co Ksiądz powie na takie głosy?

– Najpierw chciałbym zaznaczyć, że, moim zdaniem, w sześciu prawdach wiary brakuje wskazania na prawdę, że Bóg jest miłosierny. Wiemy oczywiście, że łaska Boża jest do zbawienia koniecznie potrzebna, ale o czynnym miłosierdziu Boga nie ma wyraźnej wzmianki. Jest prawda o Bogu, który za dobre wynagradza, a za złe karze, czyli jest perspektywa sprawiedliwości, a nie ma akcentu na Boże miłosierdzie. To jest jakiś brak w katechizmie. Mówię to jako teolog.
Odnośnie do pytania, nie podzielam takiej obawy, dlatego, że mówienie o Bożej sprawiedliwości nie zmienia ludzkiego serca. Z kolei danie ludziom doświadczenia miłości i to miłości miłosiernej potrafi serce otworzyć. Gdy to się dokona, ludzie sami odkrywają, że są grzesznikami.
Powiedzmy wyraźnie: nie ma miłosierdzia bez sprawiedliwości. Głoszenie orędzia o Miłosierdziu Bożym bez prawdy, że jesteśmy grzeszni, bez tego wezwania do zmiany życia, jest nieprawdziwe, niechrześcijańskie. Oczywiście nie znaczy to, że mamy akcentować grzech w każdym kazaniu. Tak samo z niepokojem słuchałbym orędzia, które akcentowałoby tylko przebaczenie. Wszytko jest przebaczone, ale temu, kto żałuje, kto zwraca się do Pana Boga. Patrząc na całość chrześcijańskiego orędzia, trzeba stwierdzić, że te dwie płaszczyzny się dopełniają.

– Może to wynika z faktu, że przypisujemy Bogu rolę ludzkiego wychowawcy, któremu potrzebny jest system kar i nagród? Boga mierzymy ludzką miarą...

– Za grzechy my sami ponosimy karę w tym, co dzieje się z naszym życiem, co dzieje się złego w naszych ludzkich relacjach. Sami się doprowadzamy do ruiny. W mojej posłudze czy to ewangelizatora, czy egzorcysty, spotykałem często osoby niekoniecznie zniewolone, ale z bardzo poharatanym życiem. Ci ludzie raczej już byli świadomi własnych błędów. Zmieniały ich słowa: oddaj to Chrystusowi, który cię ukochał i jest miłosierny. Doświadczenie miłosierdzia Boga bardzo wyzwala człowieka. Kiedy myślimy tylko w kategoriach sprawiedliwości, to jaka z tego może być konsekwencja? Gdy doświadczam upadku to pojawiają się myśli: jestem do niczego, niedoskonały, nie potrafię wypełniać tych zasad. Często ludzie wycofują się z dobrych inicjatyw, albo nawet z zaangażowania we wspólnotach, przy parafii, bo po grzechu, po upadku, nie czują się godni, aby to dalej robić. Doświadczenie miłosierdzia wzmacnia, wyzwala. Jeśli Bóg mnie nie przekreśla, to ja też nie mogę siebie przekreślić. Zmienia się więc moje patrzenie na siebie samego. To jest bardzo wyzwalające.

– Nie da się chyba oderwać tej nowej posługi wyznaczonej przez Papieża, od tego, co Ksiądz robił dotychczas, czyli Szkoły Ewangelizacji Cyryl i Metody i posługi egzorcysty? Dlaczego założy Ksiądz taką szkołę?

– Bo Bóg mi kazał (uśmiech). Autentycznie, tak to widzę. Po pierwsze, od dziecka znam Kościół jako wspólnotę wspólnot. Najpierw byłem we wspólnocie Dzieci Bożych, potem w oazie, w seminarium też organizowałem grupę modlitewną, bo takiej wspólnoty mi brakowało. Podobnie było w pierwszych latach mojego kapłaństwa. Po prostu takie jest moje myślenie: Kościół jest wspólnotą wspólnot.

– Czy istnienie szkół ewangelizacji oznacza, że można się nauczyć ewangelizować? Zadajmy też inne pytanie: czy trzeba się uczyć ewangelizacji?

– Oczywiście można funkcjonować bez szkoły ewangelizacji, bo to nie jest jedyna droga. Ale dla mnie szkoła jest przekonująca. Uważam też, że ewangelizowania można i trzeba się uczyć. Ja to robię np. podczas rekolekcji parafialnych. Zawsze proszę ludzi, by byli rekolekcjonistami dla tych, których nie ma w kościele.
Podczas święta patronalnego naszej wspólnoty przeprowadzono quiz, który mnie poruszył. Zadano pytanie: Ile osób nie praktykuje wiary w diecezji bielsko-żywieckiej? Ja w tym względzie zawsze operowałem procentami. Powiedzmy, że powyżej 50% chodzi do kościoła. Ale gdy odpowiedź została podana w liczbach, okazało się, że żyje obok nas kilkaset tysięcy ludzi, którzy nie mają kontaktu z Chrystusem i Kościołem. I to mnie mocno poruszyło, bo nie chodzi o procenty, to jest rzesza ludzi. Także wielu księży przy różnych okazjach pyta: co wobec tego robić? Co robić, gdy coraz mniej ludzi odnajduje się w tradycyjnie pojętym Kościele? Na pytanie dlaczego tak jest, najpierw trzeba odpowiedzieć: bo nie są wierzący. Odchodzą, bo nie wierzą i nie ma przymusu przynależności do Kościoła. Dopiero wtórnie możemy pytać, czy stosujemy dobre metody, czy mamy odpowiedni poziom duszpasterstwa, bo to jest także bardzo istotne. W gruncie rzeczy jednak sprawa rozbija się o brak wiary, a to związane jest z brakiem doświadczenia. Jeśli ktoś ma wiarę, to nawet jeśli mu coś w parafii nie pasuje, to pójdzie do sąsiedniej... Jeśli wiarę traci, odchodzi.

– Jak zatem dotrzeć do ludzi?

– Sam misjonarz miłosierdzia temu nie zaradzi. Jako duszpasterze, jako wspólnoty wierzących potrzebujemy poważnie ruszyć temat. Odwołam się do słów kard. Nycza, że dziś już nie wystarczy zadzwonić w dzwony, trzeba z kościoła wyjść do ludzi. Swoją misję widzę zatem następująco: służę pomocą proboszczom, by w ich środowiskach, w wioskach i miastach docierać do ludzi. A to nie jest takie proste. Trzeba odważnie wyjść ze schematów tradycyjnego duszpasterstwa i wejść w temat nawrócenia pastoralnego, do którego wzywał nas papież Franciszek. Moje doświadczenie jest takie, że gdy głosi się kerygmat, to ludzi wierzących przybywa. Człowiek, który doświadczył Boga będzie misjonarzem. Ewangelia, choć ma element nauki, nie jest tylko nauką, jest przede wszystkim doświadczeniem. Zatem z ludźmi, którzy praktykują w parafii, możemy wychodzić do tych, którzy nie praktykują, nie wierzą, nie chodzą do kościoła. W takiej perspektywie Rok Miłosierdzia może być okazją choćby do rozmowy o tym wyjściu. Tak naprawdę miłosierdzie musimy przenosić dalej, nawet jeśli jubileuszowy rok minie.

– Czy istnienie wspólnot „nowej ewangelizacji” nie sugeruje, że jest jakaś „stara ewangelizacja”, że istnieją dwie „prędkości” głoszenia Słowa Bożego w Kościele?

– Wierzymy w Kościół powszechny. A to oznacza, że różne grupy się w nim odnajdują. Także historia Kościoła uczy, że zawsze małe wspólnoty były zaczynem czegoś większego. Mamy duży Kościół, duże parafie, a Bóg wzbudza dla ożywienia dużych wspólnot małe grupy, małe wspólnoty. Poza tym wiara w powszechność Kościoła zakłada także świadomość, że różni ludzie mogą mieć różną wrażliwość. Dlatego Pan Bóg wzbudza różne kierunki duchowości, różne wspólnoty, różne drogi, by wszyscy byli przy tym samym źródle, ale w inny sposób przeżywają swoją wiarę.

Wreszcie najważniejsza rzecz: Pan Jezus budował wspólnoty. Lubię to podkreślać, na co inni robią wielkie oczy: Chrystusowi najwięcej czasu nie zabierało wcale nauczanie ani przebywanie z tłumami. Najwięcej czasu spędzał On razem z apostołami, tworzył i formował wspólnotę uczniów.
Odpowiadając na pytanie o dwie prędkości: nie bałbym się tego, jeśli te dwie rzeczywistości widzą wzajemną potrzebę współistnienia. Potrzebują się nawzajem. Drżę jeśli jest taka parafia, gdzie się słyszy: nie potrzebujemy wspólnot. Nie może tak być, bo wspólnoty ożywiają parafie. Drżę, kiedy widzę wspólnotę, w której mówi się, że nie są potrzebne tradycyjne struktury Kościoła, albo ich członkowie uważają się za lepszych katolików. Te dwie rzeczywistości muszą sobie podać rękę. Jeśli odrzucimy te dwie skrajności to mamy całe bogactwo Kościoła. Wtedy jedni z drugimi się odnajdą.

– Wśród zadań wyznaczonych przez Franciszka misjonarzom miłosierdzia jest i takie: „być przekonującym głosicielem”. Co według Księdza znaczy to stwierdzenie? Czy istnieją jakieś kryteria bycia przekonującym?

– Myślę, że takich kryteriów nie ma poza wiarą. Ja osobiście podchodzę do swojej posługi z pokorą: nie wszystko potrafię, może coś zawalę, ale Ty, Panie Boże, mi pomożesz. Jestem sam grzeszny, sam potrzebuję miłosierdzia, pomóż więc to miłosierdzie czynić, przekazywać, głosić. To nie może być po prostu teoria. Dlatego też bardzo konsekwentnie w moim głoszeniu Ewangelii używam osobistego świadectwa, dzielę się z ludźmi tym, jak sam coś przeżywam, doświadczam. Gdy mam wykład to podaję teorię, trochę przeplataną praktyką. Jak mówię kazanie, konferencję – to w dużej mierze dzielę się tym, jakie jest moje doświadczenie – to dobre i to trudne. Kluczem „bycia przekonującym” jest po prostu autentyczne świadectwo.

2016-06-15 11:08

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Na służbie Ojczyźnie

2020-08-12 08:36

Niedziela warszawska 33/2020, str. I

[ TEMATY ]

wywiad

bp Józef Guzdek

kapelani

wojna polsko‑bolszewicka

Krzysztof Stępkowski/Archiwum Ordynariat Polowy

Biskup generał brygady Józef Guzdek

O bohaterskich kapelanach w czasie wojny polsko-bolszewickiej 1920 r. i roli kapelanów wojskowych dzisiaj z biskupem polowym Wojska Polskiego Józefem Guzdkiem rozmawia Łukasz Krzysztofka.

Łukasz Krzysztofka: Obchodzimy 100. rocznicę Cudu nad Wisłą. Jaką rolę w trakcie wojny polsko-bolszewickiej odegrał biskup polowy Stanisław Gall?

Bp Józef Guzdek: Wielką zasługą bp. Stanisława Galla było zbudowanie w szybkim czasie struktur duszpasterskich i pozyskanie do pracy w wojsku księży kapelanów. Biskupi na konferencji w Gnieźnie w sierpniu 1919 r. zgodzili się na oddelegowanie 5% duchowieństwa do posługi w polskiej armii.

CZYTAJ DALEJ

Wniebowzięcie Matki Bożej - 15 sierpnia: święcenie ziół – zwyczaj stary i ciągle żywy

[ TEMATY ]

Wniebowzięcie NMP

Graziako

Przypadająca 15 sierpnia uroczystość Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny wiąże się nierozłącznie ze święceniem ziół, toteż w pobożności ludowej nosi ona nazwę święta Matki Boskiej Zielnej lub Korzennej. W kościołach święci się wówczas zioła, kwiaty i snopy dożynkowe. W sanktuariach maryjnych gromadzą się wielkie rzesze pielgrzymów.

Zwyczaj obchodzenia tego święta sięga V wieku i jest rozpowszechniony w całym chrześcijaństwie. Jednocześnie należy zaznaczyć, że Nowy Testament nigdzie nie wspomina o ostatnich dniach życia, śmierci i o Wniebowzięciu Matki Bożej. Nie ma Jej grobu ani Jej relikwii.

W Kościele katolickim tajemnicę wzięcia Maryi do nieba z ciałem i duszą ogłosił jako dogmat wiary 1 listopada 1950 r. Pius XII. Uroczystość tę obchodzi zarówno Kościół katolicki na Zachodzie, jak i chrześcijaństwo wschodnie, w którym nosi ona nazwę Zaśnięcia Matki Bożej.

Święcenie ziół ma podkreślać, że człowiekowi potrzebna jest ozdrowieńcza moc natury. Człowiek powinien być doskonały, zbawiony i zdrowy, czego uosobieniem jest Maryja. Według starej tradycji, w bukiet do poświęcenia w tym dniu wiązano siedem lub 77 różnych ziół i zbóż, później także kwiatów. Siódemka już w Starym Testamencie jest symbolem doskonałości. Tych siedem ziół to rumianek, mięta, melisa, bazylia, rozmaryn, lubczyk i nasturcja.

Zwyczaj święcenia ziół sięga jeszcze czasów pogańskich. Wiele z wymienionych powyżej i podobnych ziół składali na ołtarzach ofiarnych Germanie. W okolicach sierpnia (według obecnej rachuby czasu) mieli oni dni postu przed wielkim świętem żniw. Wiele do dziś stosowanych ziół odgrywało też ważną rolę w medycynie Egipcjan, Rzymian i Greków. Nasi pogańscy przodkowie wiedzieli, że rośliny te mogły dać ludziom zdrowie, spokój i dobre samopoczucie. Również czarownicy używali ziół, by dzięki nim zaklinać złe duchy i demony. Wiedza o roślinach miała też duże znaczenie dla osób nawróconych na chrześcijaństwo. W czasie różnych uroczystości dawali oni zioła do poświęcenia, dziękując Bogu za dar natury. Od czasu, gdy Karol Wielki (742-814 r.) kazał zakładać wzorcowe ogrody zielne, mnisi i zakonnice zakładali je również masowo przy swoich klasztorach.

Dominikanin św. Albert Wielki z Kolonii ok. 1230 r. znał już ok. 200 ziół leczniczych. Odkrywana dziś na nowo św. Hildegarda z Bingen (1098-1179) znała wiele sposobów na „leczenie ciała i duszy” i np. przepisywała dziewannę jako środek "na słabe i smutne serce". A wnuczka królowej Bony – Anna Wazówna była autorką pierwszego w Polsce zielnika. W swoich ogrodach, m.in. w Golubiu-Dobrzyniu, przez wiele lat uprawiała liczne rośliny lecznicze. Z ziół sporządzała lekarstwa i leczyła nimi mieszkańców zamku oraz okoliczną ludność. Mało kto pamięta, że to ona właśnie sprowadziła do Polski tytoń, którego wtedy się jeszcze nie paliło.

W Polsce ta uroczystość maryjna wiązała się z zakończeniem zbioru plonów, toteż mówiono, że „na Wniebowzięcie zakończone żęcie”. Stało się więc zwyczajem święcenie plonów, przede wszystkim tego, co rosło na własnych polach i w przydomowych ogródkach. Owa „dożynkowa wiązanka” musiała zawierać pokruszone kłosy pszenicy, żyta, jęczmienia i owsa – tzw. próżankę. Obowiązkowe były też len i groch, bób i marchew z natką, gałązka z gruszką lub jabłko, makówka i orzechy. Ale razem z „wiązanką” święciło się także różne zioła lecznicze.

Kwiaty, zioła i zboża święci się w kościołach przy różnych okazjach w roku, ale najbardziej popularna jest Matka Boska Zielna – 15 sierpnia. Nie tylko dlatego, że w tym czasie kwitną prawie wszystkie zioła, lecz także przez nawiązanie do samego święta maryjnego. Już wczesne chrześcijaństwo znało legendę o tym, że Syn Boży wziął swoją Matkę do nieba, a apostołowie, otworzywszy Jej grób, znaleźli w nim tylko róże.

Już wówczas Maryję nazywano Patronką plonów, a pora sierpniowa była uważana za błogosławiony czas żniw. Tradycja ludowa nadaje duże znaczenie nie tylko uroczystości Jej Wniebowzięcia. Okres 30 dni od 15 sierpnia bywał nazywany „kobiecą trzydziestką”. Według ludowej tradycji, ale potwierdza to także nauka, dokładnie w tym czasie zioła kwitną najpiękniej, mają intensywny zapach i największą moc. Dlatego właśnie w tych dniach należy zbierać zioła, których – wiedząc o ich leczniczym działaniu – będziemy używali w zimie.

Wniebowzięcie Matki Boskiej w tradycjach innych narodów

W południowych Niemczech, podobnie jak w Polsce, święci się w tym dniu zioła. Wierni przynoszą do kościołów artystycznie ułożone, barwne bukiety. Liczba ziół waha się w nich od siedmiu do 77; najczęściej są wśród nich dziurawiec, rumianek, przywrotnik, oset, kozłek lekarski (waleriana) i lawenda, ale zdarzają się też koper, mięta i szałwia. W środku, niczym berło, umieszczana jest często dziewanna.

Podczas obrzędu poświęcenia śpiewa się pieśni, sławiące Maryję jako „lilię dolin” i „kwiat pól”. Bukiety poświęconych roślin zanosi się do domów i zasusza. Mają one chronić przed chorobami i przynosić błogosławieństwo domostwu. Po poświęceniu ziół często rzuca się za siebie przez lewe ramię jabłka i gruszki, wyrażając w ten sposób nadzieję na dobre zbiory, zaczynające się właśnie wtedy; od niepamiętnych czasów również zbiorom owoców patronuje Matka Boża. 15 sierpnia jest dla rolników dniem szczególnym.

Niemieckie przysłowie mówi, że „gdy w dzień Wniebowstąpienia świeci słońce, można spodziewać się obfitego owocobrania i słodkich winogron”, co miało oznaczać, że Maryja błogosławi niebo i ziemię, faunę i florę. Ok. 1700 r. sklepienie kościoła św. Michała w Bambergu pokrył wielobarwny ogród niebieski. Doliczono się w nim ponad 600 roślin.

Pielęgnowany jest też zwyczaj tzw. trzydziestki maryjnej, rozpoczynającej się 15 sierpnia. Od tego dnia przez 30 dni w kościołach, głównie z tytułami maryjnymi, wierni uczestniczą w nabożeństwach i procesjach ku czci Matki Bożej. W tym czasie przypadają także dwa inne święta: Jej Narodzenia – 8 września i Jej Imienia – 12 września.

W Sienie, we włoskiej Toskanii, 15 sierpnia odbywa się święto zwane palio – wyścigi zaprzęgów konnych wokół głównego rynku. Organizuje się je na pamiątkę 1260 roku, gdy miasto, przeżywające wielkie nieszczęścia, oddało się w opiekę Najświętszej Maryi Pannie i zwyciężyło w walce o uniezależnienie się od Florencji. Zwycięzca palio otrzymuje szarfę z wymalowanym wizerunkiem Matki Bożej.

Uroczystość Matki Bożej Wniebowziętej ma swoje początki w Kościele wschodnim, który wprowadził ją w 431 roku. Kościół prawosławny obchodzi ją razem z katolikami, z tym, że jeśli trzyma się kalendarza juliańskiego („starego stylu”), który różni się od gregoriańskiego („nowy styl”) o 13 dni, uroczystość ta wypada 28 sierpnia. Kościół łaciński obchodzi Wniebowzięcie (Assumptio) Maryi od VII wieku. Pisma teologiczne potwierdzają, że liczni święci, m.in. Grzegorz z Tours, Albert Wielki, Tomasz z Akwinu i Bonawentura często rozważali wzięcie Maryi z duszą i ciałem do nieba.

Tradycja przedstawia ciało Matki Bożej, unoszone w promienistym świetle przez aniołów do nieba. W taki sposób Wniebowzięcie ukazuje większość dzieł sztuki. W Niemczech tematyka ta pojawia się przede wszystkim na barokowych freskach kościołów Bawarii. Często w sklepieniach można zobaczyć freski ukazujące Maryję, otoczoną aniołami i unoszącą się na obłoku. Hiszpański malarz okresu baroku Bartolomé Esteban Murillo (1617-82) poświęcił temu tematowi w 1675 r. dzieło, którego oryginał znajduje się obecnie w petersburskim Ermitażu. „Wniebowzięcie Maryi” Petera Paula Rubensa z 1626 r. znajduje się w Narodowej Galerii Sztuki w Waszyngtonie.

Do najpiękniejszych obrazów o tej tematyce zalicza się „Assunta” (Wniebowzięta) Tycjana (1488-1576) w kościele Santa Maria Gloriosa (Matki Bożej Chwalebnej) w Wenecji. Ten wielki obraz w głównym ołtarzu, namalowany w latach 1516-18, należy do mistrzowskich dzieł wielkiego malarza, w późniejszym okresie również wziętego portrecisty papieskiego. Ukazuje on Maryję jako piękną, powabną kobietę – nawet zbyt piękną i zbyt zmysłową dla zamawiających go franciszkanów. Dopiero po długich targach i długotrwałym procesie oswajania się z obrazem, przywykli do ascetycznego życia zakonnicy weneccy zgodzili się przyjąć pracę i zapłacić za nią Tycjanowi.

CZYTAJ DALEJ

5 pytań do...

2020-08-15 00:18

[ TEMATY ]

polityka

5 pytań do...

Adobe Stock

5 pytań do… Pana Mecenasa Marka Markiewicza, adwokata, dziennikarza, posła na Sejm I i III Kadencji

Piotr Grzybowski: Panie Mecenasie, jesteśmy cały czas w powyborczej aurze. Pan Andrzej Duda uzyskał mandat Polaków na drugą kadencję. Chciałem zapytać o Pana pierwszą powyborczą refleksję…

Marek Markiewicz: Wielka, wielka radość i poczucie, że - choć niezręcznie powiedzieć - sprawiedliwość zwyciężyła, bo niewątpliwie pan prezydent Duda był kandydatem: i lepszym, i lepiej przygotowanym, a poza tym myślącym w kategoriach prezydenta RP. Nie muszę mówić, że oglądałem i słuchałem całej kampanii i byłem zmartwiony płaskim poziomem widzenia spraw polskich przez kontrkandydata. Nie mam nic do niego, nigdy go nie spotkałem, szanuję tak, jak każdego człowieka, ale różnica była niezwykle wyraźna. Nie można publicznie mówić, że prezydent w nocy podpisuje ustawy, których nie czyta. Skąd on to wie? Dlaczego zasiewa tyle strachu u ludzi, co jest właśnie odwrotnością powinności prezydenta?. Jeżeli powiada, że zwoła radę programową w tydzień po wyborach, po zaprzysiężeniu i wtedy zobaczy, co PiS ukrywa - to dowodzi, jak strasznie to jest naiwne z jednej strony, a z drugiej jak łatwo wzbudzić strach i obawy u ludzi. Trzeba naprawdę uważać. Prezydent ma być czynnikiem stabilizującym, a nie jątrzącym jednych przeciwko drugim. Tak więc powiem, że poczucie sprawiedliwości było pierwsze. Rzeczywiście obawiałem się, nie wyobrażając sobie sytuacji, gdyby jeszcze raz za mojego życia miało to się wszystko odwrócić w drugą stronę, którą ja dość dobrze znam i która mnie martwi. Nie chcę mówić o tym z niechęcią, ale z troską.

PG: Jaka, zdaniem Pana, będzie 2 kadencja Prezydenta Andrzeja Dudy. Czego Pan oczekuje?

MM: Ja myślę, że Prezydent w tej chwili ma mandat nieporównanie mocniejszy niż wcześniej, ale także bardzo wyraźnie opisaną swoją rolę. Ja po wystąpieniu w Grupie Wyszehradzkiej zobaczyłem, że pierwszy raz pojawiła się wyraźna teoria relacji między Polską, a UE. Tego Pan Prezydent unikał wcześniej, teraz natomiast wyraźnie widać było pomysł, aby Polska - akcentując swoją obecność - wywalczyła sobie takie miejsce, na jakie zasługuje. To bardzo ważne wystąpienie, które przeszło bez echa, przyciśnięte miazgą wyborczą. Sądzę też, że Pan Prezydent przez mocniejszą pozycję oraz przez zdobyte doświadczenie, będzie silniej akcentował swoją rolę w polityce zagranicznej. To jest niezwykle ważne. Ujawniła się też nowa cecha (co dla mnie jest bardzo ciekawe) - skłonność do korzystania z inicjatywy ustawodawczej. Prezydent taką inicjatywę ma i w czasie pandemii wyraźnie zaznaczył swój sposób myślenia o gospodarce i o sprawach społecznych. Bardzo jestem ciekaw, do jakiego zaplecza odwoła się (bo musi się odwołać, a widać wyraźnie, że chce skonstruowania jakiegoś planu ustawodawczego, który wyraźnie zapowiedział), czy uzyska wystarczające wsparcie ze strony obozu własnego. To jest przedmiot mojej obawy, bo bardzo na to zasługuje, natomiast wcale nie widzę wyraźnej chęci wsparcia tej jego pozycji, którą sam sobie wypracował. Ja mam głębokie poczucie, że Prezydent sam sobie zawdzięcza zwycięstwo, bo takiego samozaparcia, takiej pracy nie od każdego można byłoby oczekiwać, a on to pokazał: wyraźnie zdobył sobie sympatię ludzi, niezależnie od struktur partyjnych. Bardzo jestem z tego zadowolony, a zobaczymy, jak to wykorzysta, jak będzie wyglądała sytuacja w najbliższym czasie. Niewątpliwie Polska będzie wystawiona, jako państwo, na bardzo ciężką próbę w relacjach z UE. To widać już wyraźnie. Dla mnie nadzieją jest wyraźny związek, czy porozumienie między Panem Prezydentem, a Panem Premierem, który nawet jakby usunął się na bok w czasie kampanii wyborczej. Jeżeli ten duet będzie dalej tak funkcjonował, to patrzę z nadzieją w przyszłość.

PG: Powszechną w społeczeństwie jest krytyka wymiaru sprawiedliwości. Jak postrzega to środowisko prawnicze?

MM: Trudno mówić o środowisku, które ja reprezentuję, ponieważ raczej jestem outsiderem. Środowisko prawnicze jest raczej niechętne reformie i próbie zmiany układu sił. To jest temat na bardzo długą rozmowę. Jest liczny zespół niechętny PiS-owi i Panu Prezydentowi, co bardzo utrudnia funkcjonowanie wewnątrz grupy zawodowej. Możemy się różnić, ale nie „nie lubić” (mówię o środowisku adwokackim). Natomiast to rzeczywiście był silny hamulec dalej idących reform, układających się na kilku poziomach. Najbardziej podstawowym jest czysto organizacyjny sposób funkcjonowania sądów. Kiedy pracowałem w telewizji, a nie wiedziałem, jaki temat „z miasta” przywieść, to mówiłem ekipie: jedźcie do dowolnego sądu pod salę, gdzie wyznaczono rozprawę o 9.00 i popatrzcie, o ile później ona się rozpocznie. Nie byłem w stanie tego pojąć, ponieważ jest to sprawa do najłatwiejszego załatwienia. Drugą sprawą jest bardzo proste pytanie, które każdy sobie powinien postawić, mówiąc w ogóle o funkcjonowaniu państwa: utarło się przekonanie, że prawo reguluje wszystko, a prawo reguluje tylko bardzo niewielką część życia społecznego. Nie ma np. żadnego przepisu prawa rodzinnego, który by nakazywał rodzicom kochać dzieci. Nie ma czegoś takiego, a na tym się opiera rodzina, ale także ocena tej rodziny. Ocena jest sferą pewnego uznania sędziego, jego doświadczenia życiowego (w procedurze karnej i cywilnej są w przepisach odniesienia do doświadczenia życiowego sędziego, do jego wiedzy, również poza prawnej). Tu są bardzo często problemy, gdy oceniamy wyroki i zastanawiamy się, do jakiej sfery wartości odwołuje się sędzia. Zawsze się zastanawiam: być może ja źle rozumiem, ale szereg rozstrzygnięć będzie odbiegało od tego, jakie są normy zła czy dobra w życiu społecznym i to jest największy problem. Tu nawet nie można oskarżać sędziów, dlatego że po wielu latach, co każdy powie, pojawia się pewien rodzaj rutyny. Ja nie mógłbym być sędzią, bo bym się zapłakał zawsze nad racjami „za i przeciw”, ale widzę, że po kilku latach skazywania ludzi na cierpienie, jakim jest więzienie następuje znieczulenie sędziów. Bez tego nie można by nawet funkcjonować, ale czasami powoduje to odpłynięcie od oceny rzeczywistości. Sędziowie bardzo często nadają w wyrokach pewne znamię własnego pojmowania polityki, czy historii. Teoretycznie tak może być, ale nie może to być wbrew racji stanu państwa, czy widzeniu historii. Co się niestety zdarza. Dlatego już Rousseau wspominał - o czym rzadko kto mówi - że sędziowie powinni być wybieralni, kadencyjni, że powinni mieć poczucie, że nie jest to urząd dożywotni, który kostnieje w swej własnej mądrości. Ja nie stawiam tego, jako postulat, bo to by była zmiana całego ustroju. Jednak dobrze byłoby, żeby sędziowie pamiętali, że istnieje funkcja czasu… I wreszcie trzecia rzecz, która jest konsekwencją poprzednich: stan sędziowski wyrodził się jako samodzielna władza. To bardzo trudna sprawa, dlatego że przy opresyjnej władzy zamknięcie się stanu sędziowskiego gwarantuje pewną stabilność jego działania, ale z drugiej strony powoduje eliminacje. Tak to mamy w Polsce. Ja nie jestem w stanie pojąć, dlaczego prawie połowa Polaków uwierzyła, że to sędziowie sami siebie mają wybierać na stanowiska sędziowskie i i tworzyć drogę awansu. KRS - przecież nie organ państwowy w rozumieniu władzy - jest organem, który (tak się to utarło w Polsce po okrągłym stole) wybierany był przez sędziów. Teraz postanowiono, żeby był on wybierany przez organ władzy suwerennej, czyli przez Parlament - i o to poszedł cały spór, że ktoś z zewnątrz ośmiela się ingerować w wymiar sprawiedliwości. Nikt nie zwrócił uwagi, że od lat np. TK jest wybierany właśnie przez Parlament, nie przez siebie. Natomiast potrzeba budowania kasty zamkniętej w sobie przerosła zdrowy rozsądek, a wtedy bardzo łatwo doprowadzić do konfliktu władzy sądowniczej z władzą państwową, której przecież elementem ta władza sądownicza jest. Nie jestem w stanie pojąć buntu sędziów przeciwko władzy wybranej w demokratycznych wyborach. W pewnych warunkach można założyć, że to jest element korekcji, jakiejś ochrony podstawowych wartości prawa, ale to nie może być systemowe przeciwstawienie, kiedy sędziowie ze świeczkami w rękach protestują przeciwko Parlamentowi, dopiero co wybranemu w powszechnych wyborach. Wtedy my pytamy: to kto wybrał sędziów? Skąd się wzięła ich moc? Z wielkiej nauki? Wcale nie, kształcenie sędziów nie wymagało wielkiej selekcji, a co gorsza - było od lat obarczone strasznym błędem, że kariera sędziowska była najniżej notowaną karierą w zawodach prawniczych. Powinno być odwrotnie: to sędzia powinien być na czele drabiny zawodowej. Tymczasem przez lata w PRL- u trzeba było najpierw skończyć aplikację sędziowską, zdać egzamin sędziowski, by potem rozpoczynać odrębną nową aplikację np. adwokacką. W związku z tym wykształcenie adwokata było podwójnie głębokie w stosunku do sędziego. To jest nierozważne i do dzisiaj cierpimy, ponieważ często młodzi sędziowie tylko czekają na moment, żeby uciec do lepiej płatnych prac gdzieś w korporacji. Z punktu widzenia społecznego to jest absolutne nieszczęście i trzeba powiedzieć, że wszystko, co wzmacnia pozycję zawodową sędziego służy państwu. Dopiero jak się te wszystkie czynniki zbierze, widać jak jest. Jak niedobrym był pomysł, aby zwalniać wszystkich sędziów, a minister miałby powoływać nowych do SN. Miał więc rację Prezydent, że to zawetował, ale to pokazało, że początek reformy nie był pomyślany systemowo, w imieniu całej formacji. Teraz to się już ujednolica, ale jest to – i długo jeszcze będzie – problem.

PG: Parę dni temu doszło do bezprecedensowego zbezczeszczenia figury Chrystusa przed Bazyliką św. Krzyża. Jaka powinna być reakcja zwykłych ludzi, służb, wymiaru sprawiedliwości?

MM: Jednoznaczna. Pan mówi, że bezprecedensowa, w pewnym sensie precedensowa: już od kilku lat, a na pewno od wielu miesięcy mamy do czynienia z prowokacjami w manifestacjach, gdzie profanowane były symbole, wizerunek Matki Boskiej. To, co stało się w Warszawie było konsekwencją pewnej bezkarności, czy braku reakcji na wcześniejsze - nie to, że drobniejsze, ale nie aż tak strasznie znaczące wydarzenia, jakie miały miejsce. No i to jest początek wojny. Moim zdaniem ks. Abp. Jędraszewski rok temu, cytując wiersz o czerwonej zarazie, kiedy mówił o konflikcie, o tęczowej zarazie, wyraźnie powiedział o ideologii, która zaczęła się kształtować - jak to często w dziejach lewicy, która chce zmienić istniejący porządek. Wyraźnie mówił, że LGBT godzi w dotychczasowy kształt rodziny, dotychczasowe relacje i cele stawiane rodzinie, związkom rodzinnym, związkom krwi, związkom szczepu, na których cała cywilizacja jest oparta. To jest - jak zwykle w lewicy - pragnienie stworzenia nowego świata, pytanie tylko: jakiego i czy lepszego? Tak dziwnie się składa, że porywy następują, kiedy wymiera pokolenie, które widziało totalną klęskę myślenia w poprzedniej edycji. Bolszewicy chcieli stworzyć świat, w którym wierność Pawlika Morozowa konsulowi była większa niż jego związek z ojcem. Pawlik Morozow donosił na własnego ojca, bo tego wymagał interes socjalizmu. Najgorsze jest to, że rzadko kto przypomina, że lewicowe widzenie świata - chociaż czasami może i atrakcyjne - zbankrutowało kompletnie. Pan Prezydent mówiąc, że LGBT to nie ludzie, a ideologia powiedział głęboką prawdę. Ludzie odmienni, czy nie heteronormatywni żyją wokół nas od tysięcy lat i to nie powoduje, większych - poza komunistami i faszystami reakcji publicznych. Natomiast ideologia, która stawia równość między związkiem homoseksualnym, a rodziną - to jest już pewien - fatalny zresztą – atak na społeczeństwo, oparty na zniszczeniu wszystkiego, co istnieje. Wtedy to się nazywa ideologia, która jednoczy pewną część tego środowiska i doprowadza do prowokacji, mającą wyzwalać walkę czy wojnę religijną. Tyle razy w historii to już przecież było i teraz, niestety, dożyliśmy tego, co przewidział abp. Jędraszewski i co bardzo trafnie opisał Prezydent w czasie kampanii wyborczej. Każdy rozsądny człowiek wie, że nie jest to wymierzone przeciwko konkretnemu człowiekowi, nad którym KKK każe się pochylić, któremu każe pomóc, co wyraźnie zawiera nauka Kościoła. Każdy kto tego nie dostrzega, udaje tylko, że należy do Kościoła. Nie musi w to wierzyć, ale taki jest porządek, przy jednoczesnym uznaniu za grzeszne praktyki homoseksualne. Te są jednoznacznie i w opisie funkcjonowania związków rodzinnych, społecznych kryje się mądrość wieków. Nie wymyślono sobie na przykład, że kazirodztwo jest lepsze czy gorsze. Wiadomo z doświadczenia, do jakich zniekształceń genetycznych i innych ono prowadzi. Jeżeli ktoś chce to zmieniać - proszę bardzo, to jest jego prawo, ale nie może dochodzić swoich racji drogą barbarzyńskiego atakowania tego, co jest bliskie innym ludziom.

PG: Panie Mecenasie, czy Konwencja Stambulska stanowi realne zagrożenie dla polskiego systemu prawnego?

MM: Konwencja, jak każda ratyfikowana konwencja międzynarodowa, jest częścią prawa wewnętrznego i w niej są zawarte nakazy, czy zobowiązania państwa (jak np. w art. 12 do wykorzenienia pewnych stereotypów, które do tej pory kształtowały życie społeczna). Wystarczy tylko te stereotypy opisać i nagle pojawia się czysto prawne zobowiązanie. Rodzi się bardzo poważne pytanie, co miał w głowie prezydent Komorowski, że tę konwencję ratyfikował. Widocznie miał więcej niż Węgrzy, Czesi, Litwini, Brytyjczycy także, którzy widzieli, że to jest manifest rewolucyjny, który nabrał cech prawnych. Do tej pory nikt nie domagał się realizacji postanowień prawnych, ale to jest otwarta sprawa, bo za chwilę się może pojawić i ja to niebezpieczeństwo rozumiem. Nasze państwo powinno działać według pewnego porządku. Nie jest tak, że Minister Sprawiedliwości występuje do Ministra Rodziny o wypowiedzenie konwencji, bo tu jest właśnie kompetencja premiera, prezydenta. To jest zbyt poważna sprawa, żeby z takich czy innych powodów (nie chcę tego oceniać), zaraz po wyborach Minister Sprawiedliwości czynił sztandar pewnej walki, która także ma podtekst polityczny. Sprawa jest zbyt poważna, żeby była obarczona podejrzeniem, że ktoś komuś chce jakoś dokuczyć, a wydaje mi się, że tak trochę jest. W tym sensie to, co Pan Premier zrobił, odwołując się do pojęcia godności ludzkiej zawartego w art. 30 Konstytucji - że jest ona nienaruszalna, podlega ochronie władz publicznych - to jest rzeczywiście poważny problem. Chcę powiedzieć, że to jest jedyny w moim przekonaniu przepis nowy, w stosunku do poprzednich Konstytucji. Tego nie było, to jest ustrojowy przepis wskazujący pierwszeństwo jednostki w stosunku do władz. Władze mają chronić godność człowieka i nie mają prawa urządzać krucjat, które by zmieniały zwyczaje ludzi i to w trybie prawnie nakazanym. To jest sprzeczne w ogóle w ideą zapisu Konstytucji, o którym bardzo mało się mówi, ale on jest bardzo ważny i tu Pan Premier ma oczywistą rację. Natomiast w Konwencji pojawia się jeszcze jedno: struktura międzynarodowych ekspertów, komitetu doradczego. W związku z tym mamy kolejną strukturę ponadpaństwową, która ma niejasne, ale silne kompetencje w stosunku do władz publicznych. To z tego może być straszny problem. Można by na to machnąć ręką, bo takich dokumentów pojawiało się wiele, gdyby nie to, że mamy do czynienia z konfliktem między UE a Polską. To nie jest konflikt historyczny, czy jakiś inny, tylko konflikt czysto ideowy. Jeżeli w wystąpieniach posłów deputowanych parlamentu pojawiają się oskarżenia o faszyzm w Polsce, jak to Polska jest niepraworządna, jest to coś strasznie niesprawiedliwego i odbieramy to bardzo jasno. Znałem bardzo dobrze premiera Buzka, którego pozycji obecnie nie pojmuję i nie rozumiem, jak on może z ludźmi z lewicy tworzyć sojusz ideowy w parlamencie. Zapytałem go, jak to jest, że on był na najwyższym stanowisku w PE, gdy oskarżano Polskę o odpowiedzialność za holokaust (co jest nieprawdą i co on doskonale wie) nie pisnął ani słowa. Odpowiedzi nie było. Jeżeli w tym duchu, przy udziale wspólnych pieniędzy unijnych polscy deputowani występują przeciwko własnemu krajowi w sprawie jego interesów, to znaczy, że konflikt ideowy w tych relacjach jest bardzo silny, dotyczy praworządności. Powiedziałem: jeżeli tak, to dlaczego nie mówimy o praworządnym naprawieniu szkód wojennych w stosunku do Polski ? Tego też wymaga praworządność, czy cywilizowane relacje między Polską, a Niemcami. Pan Timmermans pochodzi z kraju, który wystawił formacje wspierające Hitlera i oni mają Polskę pouczać o faszyzmie? To może nie były wielkie formacje, ale były złożone z obywateli tamtych państw i jakoś nigdy nie słyszałem w parlamencie, aby ktoś się od nich odcinał w sposób zdecydowany W Polsce krzyczą niektórzy, że żądania tyle lat po wojnie są haniebne. A kiedy one mają się pojawić? W związku z tym, jeżeli w sposób nieuprawniony, w moim przekonaniu pojawiają się takie ideowe podstawy konfliktu, buduje się konflikt między Polską, a UE. W interesie Polski jest być w UE i to jest oczywiste, ale nie do takiej Unii ludzie szli kiedyś w referendum, kiedy była mowa, że Unia jest związkiem państw. Teraz powolutku ona się zmienia w państwo związkowe, stając się jednolitym tworem z jednolitą filozofią, a nie wszyscy to akceptują. To jest jakaś ironia historii albo niewiedza rzeczy: upływ czasu powoduje, że siła ideologicznych przekonań jest ponad rozum.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję