Reklama

bolesna pamięć

Wzięli i spalili żywcem

2018-07-25 11:11

Agnieszka Dziarmaga
Niedziela Ogólnopolska 30/2018, str. 18-19

T. D.

Swąd spalonych ciał – charakterystyczny, słodkawy, nie do podrobienia – towarzyszył długo tym, którzy przeżyli, którzy uniknęli pacyfikacji. Państwowe święto:
Dzień Walki i Męczeństwa Wsi Polskiej, które obchodzimy po raz pierwszy, zostało ustanowione staraniem potomków okrutnie zamordowanych mieszkańców Michniowa. Ich determinacji w walce o pamięć, przez kolejne pokolenia, od czasów powojennych do dziś.

Prezydent RP Andrzej Duda 13 października 2017 r. podpisał Ustawę o ustanowieniu Dnia Walki i Męczeństwa Wsi Polskiej. 12 lipca 2018 r. po raz pierwszy to nowe święto państwowe obchodzono w Michniowie, w którym Niemcy 12 i 13 lipca 1943 r. wymordowali całą wieś, czyli ponad 200 osób. Dokładnie 75 lat temu. Najmłodsza ofiara przyszła na świat zaledwie 9 dni przed tragedią.

Wymordowali całą wieś

Michniów, ta niewielka świętokrzyska wieś, od lat jest symbolem pacyfikacji polskich wsi podczas II wojny światowej – pacyfikacji, która zrujnowała życie michniowian na pokolenia.

„Pierwszego dnia zabili mojego brata, szwagra, na drugi dzień zabili moją mamę, siostry dziecko dziewięciodniowe i drugie dwuletnie dziecko, i to wszystkich pozabijali. To tak, mama poszła do chrztu z tym dzieckiem, no a córka, siostra została z tym, bo już męża nie miała, bo zabili pierwszego dnia – została i czekała na mamę. No doszła tam, wszystkich wzięli i spalili żywcem: mamę, te dzieci, wszystko tu w stodole koło szkoły spalili” (z relacji Danieli Wiśniewskiej, świadka pacyfikacji, w: „Kielecczyzna. Dzień Walki i Męczeństwa Wsi Polskiej”, Michniów 2018).

Reklama

Uniwersalna lekcja pamięci

Prezydent Duda, którego podczas uroczystości w Michniowie reprezentował Wojciech Kolarski – podsekretarz stanu w Kancelarii Prezydenta RP, nadesłał na obchody list, w którym napisał:

„Pierwszy raz obchodzony Dzień Walki i Męczeństwa Wsi Polskiej to święto państwowe, które ma zaznaczyć, jak ważne w zbiorowej pamięci narodu są zasługi i poświęcenie polskich chłopów, wiernie służących ojczyźnie (...). To historia, którą musimy pamiętać i opowiadać światu, by te tragiczne doświadczenia stały się uniwersalną lekcją. (...)

W imieniu Rzeczypospolitej oddaję cześć patriotyzmowi, odwadze i ofiarności mieszkańców wsi. Już od czasów insurekcji kościuszkowskiej zapisali się oni w polskiej tożsamości hasłem «żywią i bronią». Szczególnym tego dowodem były lata drugiej wojny światowej. Nigdy nie zapomnimy, jak wiele uczynili polscy chłopi dla obrony naszej wolności”.

Obchody w Michniowie rozpoczęła Msza św. polowa koncelebrowana, której przewodniczył miejscowy proboszcz ks. Stanisław Picheta. Ołtarz stanął tuż obok pomnika michniowskiej piety, z budowanym mauzoleum w tle. Homilię wygłosił ks. Zbigniew Chajski, proboszcz z Krajna.

Przypomniał w niej okoliczności zbrodni, wciąż jeszcze wyjaśnianej, próbował odtworzyć atmosferę „czasów bez litości”. – Chcemy mieć pewność, że z ich krwi wyrasta pokolenie mądrych i odważnych Polaków – powiedział kaznodzieja o ofiarach zbrodni. Zaznaczył także, że „my, ociężali dobrobytem, często nie zauważamy, że żyjemy na kredyt, że zjadamy wolność, która jest nam wysłużona”. Podkreślił niezłomność i determinację Polaków, którzy w historii zawsze „podnosili się z kolan”, w czym pomagały etos narodowy, religia, wiara. – Oby męczeństwo michniowian wydało plon obfity – apelował ks. Chajski.

We Mszy św. uczestniczyły delegacje wielu instytucji rządowych, samorządowych, edukacyjnych; obecni byli m.in.: Jan Krzysztof Ardanowski – minister rolnictwa i rozwoju wsi, Jarosław Szarek – prezes Instytutu Pamięci Narodowej, Władysław Kosiniak-Kamysz – prezes Polskiego Stronnictwa Ludowego, Adam Jarubas – marszałek województwa świętokrzyskiego, Andrzej Bętkowski – wicewojewoda świętokrzyski, prezydenci, burmistrzowie, starostowie, wójtowie z regionu i różnych stron Polski. Ponad 40 pocztów sztandarowych trzymało wartę przy zbiorowej mogile. Przybyli mieszkańcy Michniowa i potomkowie ofiar, a także – coraz starsi – kombatanci. Wielu z nich walczyło w tej okolicy, wielu z nich pamięta, jak krwawy był odwet za Michniów...

W Michniowie w dniach 12-13 lipca 1943 r. Niemcy w ciągu dwóch dni wymordowali ponad 200 osób: 103 mężczyzn – których w większości spalili żywcem, 54 kobiety i 48 dzieci, z których aż 10 miało mniej niż 10 lat.

Najmłodszą ofiarą był 9-dniowy Stefanek Dąbrowa, wrzucony przez niemieckiego żandarma do płonącej stodoły. Mord na mieszkańcach wsi był odwetem za ich pomoc dla oddziałów partyzanckich oraz przynależność do Armii Krajowej i Batalionów Chłopskich. Niemcy nie zamordowali 11 osób, wobec których mieli konkretne podejrzenia o podziemną działalność. Zostały one wywiezione do KL Auschwitz, gdzie 6 z nich zginęło. 18 młodych dziewcząt wywieziono na przymusowe roboty do Rzeszy. Wieś po ograbieniu została doszczętnie spalona. Zabroniono jej odbudowy i uprawiania pól w Michniowie. Szczątki zamordowanych spoczywają w zbiorowej mogile, na której zaraz po wojnie postawiono kamienną tablicę z nazwiskami ofiar. Tragedia Michniowa urosła do rangi symbolu wszystkich miejscowości spacyfikowanych, których w obecnych granicach państwa jest 817. Tyle krzyży znajduje się na wzgórzu Golgoty Michniowa.

Zjednoczeni wokół projektu

Marszałek Jarubas zauważył, że na glebie męczeństwa Michniowa wyrasta jedyne tego typu muzeum w Polsce, dedykowane martyrologii polskiej wsi.

Reprezentanci różnych opcji politycznych podczas obchodów podkreślali (dość wyjątkowe w polskich warunkach) zjednoczenie wokół projektu ustanowienia święta państwowego zbudowanego na tragicznym doświadczeniu Michniowa.

– Bogu i wam wszystkim dziękuję, że po dwóch latach (od powstania inicjatywy powołania święta – przyp. red.) jedność i braterstwo okazały się możliwe w podzielonym polskim parlamencie – powiedział prezes Kosiniak-Kamysz, wnioskodawca ustanowienia święta.

Na symbolikę Michniowa, który reprezentuje ponad 800 polskich wsi, ale też miejscowości unicestwione w rzezi wołyńskiej, zwrócił z kolei uwagę prezes Szarek. Podkreślił on także udział chłopów w szeregach polskich wojsk oraz zasługi wybitnych mężów stanu wywodzących się ze wsi, jak np. Wincenty Witos.

Sen. Krzysztof Słoń (PiS) zauważył wyjątkowość Michniowa na mapie nie tylko województwa świętokrzyskiego, ale także całego kraju. – To symbol walki i męczeństwa polskiej wsi. Osoby, które tutaj zginęły, są bohaterami. Jak wiele im zawdzięczamy, także w kontekście odzyskania przez Polskę niepodległości, to aż trudno ocenić – podkreślił.

Relacjom świadków historii była m.in. poświęcona konferencja pod hasłem „Spotkanie pokoleń”, która odbyła się w Centrum Kształceniowo-Integracyjnym w Michniowie.

Miało tam miejsce m.in. czytanie pamiętnika Emilii Ziomek, która przed pacyfikacją uciekła w 9. miesiącu ciąży, z małym dzieckiem i ranną matką. W czasie wojennej tułaczki mieszkała we Wzdole Rządowym i w Ostojowie. Narracja jest przepełniona poczuciem straty, refleksją nad trudnym powrotem do świata żywych w powojennej rzeczywistości. Głos zabierali świadkowie i potomkowie świadków, m.in. Bogdan Wikło, Maria Wikło, Stanisław Krogulec, Kazimiera Grzywacz, Bogdan Jasiński.

– Miałem wtedy 6 lat. Niemcy mieli listy partyzantów i numery ich domów. Przyszli o 6 rano. Matka nie chciała otworzyć drzwi, ojczym w tym czasie wyskoczył przez okno. Niemcy złapali 6 partyzantów, których spalili żywcem w stodole. Matka wzięła mnie i poszliśmy brzegiem lasu do Łącznej. Stało tam dwóch Niemców, którzy machnęli rękami i kazali nam iść. Tak przeżyłem ten tragiczny czas – wspominał Marian Wikło, 81-letni świadek niemieckiej zbrodni. – Miałam 3 lata i 6 miesięcy. Cudem ocalałam. W pacyfikacji zginęli moja mama i dwóch braci. Jeden miał 10 lat, drugi 16. Trauma, którą przeżywają dzieci, do końca życia będzie trwała. Wiem, że trzeba przebaczyć, ale zapomnieć nigdy nie można – powiedziała Maria Wikło, mieszkanka Michniowa.

Obchodom towarzyszyły wystawa „817. Poznaj tę historię” oraz koncert Masovia Baroque Orchestra, wykonany na starych instrumentach.

Wystawa historyczna autorstwa dr Katarzyny Jedynak z Muzeum Wsi Kieleckiej obrazuje ogrom cierpienia polskiej wsi w czasie II wojny światowej: pacyfikacje, mordowanie mieszkańców, rabunek mienia i niszczenie zabudowań.

Czy wiesz, że...
Obecnie w Michniowie trwa przebudowa tradycyjnego, powojennego muzeum w nowoczesną multimedialną placówkę. Inwestycję dofinansowały Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Samorząd Województwa Świętokrzyskiego. Min. Piotr Gliński zapowiedział ukończenie prac za rok, na kolejną rocznicę.
Portal martyrologiawsipolskich.pl jest już dostępny w nowej odsłonie – to inicjatywa Instytutu Pamięci Narodowej i Muzeum Wsi Kieleckiej. Portal ma przypominać o tragedii i męczeństwie 817 polskich wsi, w tym Michniowa, w czasie II wojny światowej. – Michniów jest z pewnością symbolem na ziemi świętokrzyskiej tej ceny, którą było poparcie przez polską wieś dążeń niepodległościowych narodu. Może Michniów jest znany na ziemi świętokrzyskiej, ale nie wiem, czy jest już znany w Polsce.
Za granicą nie jest znany zupełnie – stwierdził podczas prezentacji portalu dr Jarosław Szarek, prezes IPN. Organizatorzy zapraszają wszystkich, którzy mają związane z tymi wydarzeniami jakiekolwiek pamiątki i wspomnienia, aby przekazywać je do Muzeum Wsi Kieleckiej bądź delegatury IPN w Kielcach.

Reklama

Bp Solarczyk: droga do zjednoczenia z Bogiem wiedzie poprzez ciemność wiary

2019-12-14 16:35

mag / Warszawa (KAI)

Bóg zawsze jest w centrum naszej duszy. Droga, by to odkryć i przyjąć wiedzie poprzez ciemność i brak zrozumienia – mówił bp Marek Solarczyk, zachęcając do zawierzenia siebie Chrystusowi. W sanktuarium Świętego Ojca Pio na stołecznym Gocławiu odbył się IX Adwentowy Dzień Skupienia dla Grup Modlitwy Św. Ojca Pio z terenu Warszawy i okolic. Zainaugurowała go uroczysta Msza św., której przewodniczył biskup pomocniczy diecezji warszawsko-praskiej. Po liturgii konferencję na temat miejsca Najświętszej Maryi Panny w życiu duchowym włoskiego kapucyna wygłosił o. Roman Rusek OFM cap.

BP KEP
Bp Marek Solarczyk

Nawiązując w homilii do św. Jana do Krzyża bp Solarczyk podkreślił, że fundamentem ludzkiego życia powinien być Bóg. – Nasza droga na górę Karmel, czyli do świątyni Boga widzie poprzez różne doświadczenia, w tym także i brak doświadczenia bliskości Pana. Wszystko jednak winno dokonywać się w miłości – mówił biskup.

Przychodzi taki moment, kiedy nie wystarczy uznać, że Bóg jest. - Człowiek zaczyna brać tą relację z Jezusem Chrystusem na poważnie. Jest głęboko przekonany, że nie można być z Nim tylko częściowo, czy od czasu do czasu, ale trzeba na poważnie, na zawsze. Trzeba uznać, że On jest najważniejszy – podkreślił bp Solarczyk.

Przyznał, że dla wielu jest to niezwykle trudny moment z uwagi na ich ludzkie doświadczenia, na to co powie świat, czy czego nasłuchał się od innych. – Nie oddajemy się jednak komuś kogo nie znamy, ale Temu Kogo miłość się odczytuje i Którego miłość chce się zanieść innym – mówił biskup pomocniczego diecezji warszawsko-praskiej.

Zwrócił uwagę, że to doświadczenie duchowe było również udziałem św. Ojca Pio. – Były sytuacje, kiedy odbierano mu przywileje, prawa, formy życia i zaangażowania duszpasterskiego. On w tych kolejnych doświadczeniach zawierzał siebie Bogu mówiąc – Ty jesteś dla mnie najważniejszy. Mogą mi wiele odebrać, ale Ty Panie pozostaniesz, bo Ciebie chcę nieść – wspominał biskup.

Podkreślił, że ten kto przyznaje się do Boga i decyduje się za Nim iść, nie może jednocześnie opierać się na sobie i swoich zabezpieczeniach, planach, czy wyobrażeniach.

Bp Solarczyk wspomniał również o tym, co Jan od Krzyża nazywa nocą zmysłów i nocą ducha: "Ta druga dotyczy sytuacji, w której człowiek wybrał Boga jako jedynego i najważniejszego, a jest w stanie w którym nic i nikt tego Boga mu nie przypomina, nic do tego Boga nie pociąga, nic Go nie ukazuje. Jest noc bez żadnego blasku. Ciemność której się wówczas doświadcza nie jest znakiem odejścia od Boga, ale moment w którym człowiek uczy się zaufania Bogu, bo On jest tylko człowiek tego nie widzi".

Przekonywał, że Bóg obiecuje człowiekowi swoją obecność, wsparcie i moc, On będzie nas umacniał i prowadził. W programie IX Adwentowego Czuwania Grup Ojca Pio był także czas na wspólny: różaniec, drogę krzyżową, Koronkę do Bożego Miłosierdzia oraz Adorację Najświętszego Sakramentu.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Kraków: wigilia dla bezdomnych i potrzebujących na Rynku Głównym

2019-12-15 14:59

luk / Kraków (KAI)

Na Rynku Głównym w Krakowie trwa XXIII Wigilia dla Osób Bezdomnych i Potrzebujących. Jej pomysłodawcą jest Jan Kościuszko, słynny krakowski restaurator.

Paweł Wysoki

- Zaczynaliśmy od 5 tysięcy porcji, dziś wydajemy ich ponad 50 tysięcy, w tym smażonego karpia, grzybową z łazankami, pierogi czy świąteczny bigos. To wielki wigilijny stół, przy którym spotykamy się ponad wszelkimi podziałami - powiedział organizator wydarzenia.

Jak ocenił, ważne jest to, że pomoc okazywana bezdomnym i samotnym ma realny wymiar. - Nie ma tutaj pośredników, bo z jednej strony są osoby, której jej potrzebują, a z drugiej ci, którzy mogą ją dać. Chcemy stworzyć taką przestrzeń, w której przybywający będą się czuli u siebie, zaopiekowani, żeby choć przez moment w ten świąteczny czas mogli odpocząć od trosk i problemów codzienności - wyjaśnił Kościuszko.

W akcję można włączać się na bieżąco, bowiem towarzyszy jej zbiórka produktów żywnościowych. - Zachęcamy do tego, by mieszkańcy przynosili takie produkty, jak kawę, herbatę, słodycze czy konserwy, gdyż są one natychmiast rozdawane ubogim w formie świątecznych paczek - zaapelował Kościuszko.

Wyjątkowość wigilii dla ubogich na krakowskim rynku podkreślił obecny na miejscu prezydent miasta Jacek Majchrowski, który podziękował Janowi Kościuszce za tak niezwykły przykład dobroci. - Dobrze, że jest taki czas, w którym osoby, często biedne i samotne z przyczyn niezawonionych przez siebie, są przyjmowane z wielką otwartością serca i w ramach filantropii w pełnym tego słowa znaczeniu - opisał.

Poza posiłkami i paczkami świątecznym przybywający mogą także skorzystać z bezpłatnej diagnostyki i pomocy medycznej w specjalnym szpitalu polowym, który na Rynku Głównym stanął dzięki współpracy lekarzy, wolontariuszy i Państwowej Straży Pożarnej w Krakowie.

- Wykonujemy przede wszystkim badania przesiewowe - krwi, EKG czy USG brzucha. Pacjenci mogą także przejść kontrolę stomatologiczną oraz odbyć konsultację internistyczną, ortopedyczną i kardiologiczną. Opatrujemy również na bieżąco ich rany - opisał koordynator lekarzy, Bartłomiej Guzik.

Przygotowywanie w Krakowie największego wigilijnego stołu w Polsce dla najuboższych stało się już tradycją. W ubiegłym roku rozdano ponad 50 tys. porcji wigilijnych potraw. W dniu dzisiejszym posiłki będą wydawane do godziny 16:00.

Organizatorem wigilii na krakowskim rynku jest „Grupa Kościuszko M2B” i należące do niej restauracje „Sławkowska 1” i „W Starej Kuchni”, w których przygotowywano świąteczne potrawy.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Rozumiem