Reklama

Niedziela Wrocławska

Pogotowie duchowe

Gdzieś na świecie zawsze trwa dzień. To tylko kwestia strefy czasowej – gdy jedna półkula zasypia, na drugiej od świtu wre praca. Ale są miejsca, które nie podlegają tym prawom

Niedziela wrocławska 39/2019, str. 6-7

[ TEMATY ]

kapelani

Radek Mokrzycki

W kaplicy Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego przy ul. Kamieńskiego we Wrocławiu szczególne miejsce zajmują relikwiarze świętych

W kaplicy Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego przy ul. Kamieńskiego
we Wrocławiu szczególne miejsce zajmują relikwiarze świętych

Jest 2.00 w nocy. Rodzą się bliźnięta. Kilkanaście tygodni za wcześnie. Ich rodzice są świadomi powagi sytuacji, i choć w środku nocy dzwonić nie wypada, decydują się na telefon.

Kilkadziesiąt minut później uczestniczą w sakramencie chrztu noworodków. Z pomocą kapłana zdążą obdarować swoje maleństwa najpiękniejszym darem – Bożym dziedzictwem.

Reklama

Chłopiec odchodzi pierwszy, dziewczynka kilka godzin walczy o życie u boku czułych rodziców. Ale niewielkie siły niedużego człowieka kończą się szybko. Od poczęcia kochane, wyczekiwane dzieci umierają. Rodzice nie zostają sami – kapłan wciąż im towarzyszy.

– Moja praca polega na roztaczaniu opieki duchowej nad szpitalem, czyli dbam o to, żeby każdy miał dostęp do sakramentów świętych. Modlę się za pacjentów, ich rodziny, za personel szpitala – wyjaśnia o. Ezechiel Adamski OFM, kapelan w Wojewódzkim Szpitalu Specjalistycznym przy ul. Kamieńskiego we Wrocławiu, i dodaje: – Ludzie, może zwłaszcza w sytuacjach kryzysowych, jaką jest pobyt w szpitalu, potrzebują być wysłuchani. Chcą rozmawiać, zadać nurtujące ich pytania...

Bywa, że chory opowiada o swojej chorobie lub o rodzinie, ale bywają rozmowy o życiu i śmierci. Szczególnie delikatnym jest temat „terminacji” ciąży, który w świetle prawa, w konkretnych okolicznościach, jest dozwolony do 24 tygodnia obecności dziecka pod sercem mamy. W szpitalu działa hospicjum perinatalne, którego zadaniem jest służyć fachowym wsparciem i informacją rodzicom oczekującym na dzieci chore. – Rozmawiamy z rodzicami o możliwościach zaopiekowania się chorym dzieciątkiem po jego urodzeniu. Oferujemy im wsparcie psychologa.

Reklama

A jeśli rodzice czekają na narodzenie dziecka martwego, zachęcamy ich, żeby nadali maluszkowi imię i pochowali je. Wielu młodych rodziców nie ma świadomości, jak ważne jest pożegnanie i żałoba po życiu, które zaistniało – wyjaśnia kapelan.

Oddać czas

Popołudnia w szpitalu są długie i leniwe. Toczą się telefoniczne rozmowy, trwają salowe narady kuracjuszy, przychodzą goście w odwiedziny. Pacjenci z lekka przysypiają, albo wymykają się cichaczem na korytarz, do baru, kiosku, odważniejsi na spacer.

Korytarze przemierza również kapelan z Panem Jezusem w bursie. Puka do każdych drzwi, pytając chorych o chęć przyjęcia Komunii św. – Niektórzy są zaskoczeni, dlaczego przychodzę na oddziały położnicze. Ale Pan Jezus też błogosławił tam, gdzie niekoniecznie Go oczekiwano. Każda osoba ma prawo do sakramentów, a moim zadaniem jest dotrzeć do każdego, bez wyjątku. Obojętnie, czy przyszedł jedynie na badania, czy jest terminalnie chory; czy dba o higienę, czy z jakichś powodów nie jest w stanie o siebie zadbać – opowiada o. Ezechiel – Mam też obowiązek skontaktowania osoby innej wiary z jego duchowym opiekunem.

Potrzeba czasu, żeby przyzwyczaić ludzi do obecności kapelana i do jego otwartości na rozmowę z każdym, kto tego potrzebuje. To działa jak podawanie lekarstw: pierwszego dnia nie widać efektów, ale trzeciego owszem. Warunkiem jest systematyczność. Po kilku, kilkunastu dniach przychodzenia na oddział chorzy proszą o sakrament pojednania, zaczynają przyjmować Komunię. Często są to spowiedzi po kilkudziesięciu latach nieobecności w kościele.

Czas potrzebny jest również personelowi szpitala, żeby w sytuacjach zagrożenia życia nie wahał się dzwonić po kapelana. O każdej porze dnia i nocy. – Niczym nie różnię się od karetki – od strony duchowej ja też ratuję czyjeś życie! – porównuje kapłan.

Zdążyć

Są miejsca, w których nikt nie jest mile widziany. To oddziały aseptyczne. Tu trwa walka na śmierć i życie. Odziany w jałowy fartuch kapelan niesie w wydezynfekowanych dłoniach Jezusa i błogosławi: noworodki w inkubatorach, ludzi po operacjach podłączonych do pomp infuzyjnych, cewników i respiratorów. Nie każdemu się to podoba, ale kapelan pojawia się tu niestrudzenie. Właśnie na tych oddziałach najczęściej chrzci dzieci czy udziela sakramentu chorych. Najtrudniejsze są sytuacje, kiedy rodzina zwleka z prośbą o przyjście do chorego. A kiedy się decydują, okazuje się, że on już umarł... Modlę się wtedy z nimi Koronką do Bożego Miłosierdzia, ale prośby o łaskę sakramentu spełnić nie mogę... Na co dzień towarzyszy mi obawa, że kogoś pominę albo nie zdążę przyjść do niego w porę, zanim odejdzie...

Kaplica

Niewielką, zawsze otwartą kaplicę pw. Podwyższenia Krzyża Świętego znajdziemy w jednym z głównych korytarzy szpitala. To ciąg komunikacyjny, który (pozornie) przeszkadza w skupieniu, ale może sprzyja liczniejszym odwiedzinom u Pana Jezusa? Każdego dnia w kaplicy odprawiana jest Msza św., a o 15.00 chętni zbierają się, by odmówić Koronkę. We wtorki, czwartki i piątki po Mszy trwa godzinna adoracja Najświętszego Sakramentu. Prócz pacjentów, ich bliskich, w kaplicy modlą się pracownicy szpitala. – Z inicjatywy personelu powstała u nas Wspólnota Żywego Różańca. Jej członkowie podejmują roczne zobowiązania. Modlą się o dobre relacje w szpitalu, za chorych pracowników, za pacjentów – wylicza kapelan i dodaje: – Towarzyszą im święci w relikwiach: bł. Hanna Chrzanowska – patronka pielęgniarek, św. Jan Paweł II, św. Ojciec Pio, św. Charbel – wotum od pacjenta, św. Szymon z Lipnicy, który zmarł niosąc Chrystusa chorym, św. Paweł Pustelnik i św. Kazimierz Królewicz – znalezieni na strychu i przyniesieni w miejsce godne, św. Jan XXIII i św. Franciszek. Mamy również relikwie Krzyża Świętego oraz Dzieci Fatimskie – takie wsparcie jest potrzebne, bo dzieci najlepiej się modlą za dzieci – przekonuje wzruszony kapłan. Życie trwa od poczęcia już na wieki. Szpital jest miejscem, do którego przychodzimy po pomoc, by wyzdrowieć. Jest także miejscem przechodzenia do „nowego etapu” – podczas gdy jedni przychodzą na świat, inni rodzą się do wieczności. Tu potrzeba człowieka, który poprowadzi drugiego ku Bogu. O każdej porze dnia i nocy.

2019-09-25 10:32

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Opieka duchowa w czasach zarazy

Niedziela Ogólnopolska 43/2020, str. 14-15

[ TEMATY ]

kapelani

Archiwum Szpitala Bonifratrów w Łodzi

Czas pandemii nieoczekiwanie otwiera nasze oczy na sprawy, które w codziennym zabieganiu do tej pory jakoś nam umykały. Jedną z takich odkrywanych na nowo przestrzeni jest szeroko pojęta opieka nad chorymi. Także ta duchowa.

Ze względu na ryzyko zarażenia koronawirusem na wielu szpitalnych oddziałach liczba pacjentów jest mniejsza niż zwykle. Jak zauważa ks. Tomasz Duszczak, diecezjalny duszpasterz chorych i służby zdrowia diecezji zielonogórsko-gorzowskiej oraz kapelan szpitalny w Nowej Soli, pojawiło się więcej możliwości spokojnego, niespiesznego spotkania duszpasterskiego z osobą chorą. Wyraźnie widać plusy takiej sytuacji. – Podtrzymywanie chorego na duchu sprawia, że z zupełnie innym nastawieniem idzie on na zabieg. To tylko jeden z przykładów na to, jak ważne jest całościowe spojrzenie na pacjenta. Człowiek to nie tylko sfera cielesna, bo gdyby tak było, nie przeżywałby obaw związanych z chorobą, nie odczuwałby strachu. Potrzeba zatem ludzi, którzy dotkną też sfery duchowej chorego – podkreśla ks. Duszczak.

Z tą opinią zgadza się Piotr Bromber, dyrektor lubuskiego oddziału Narodowego Funduszu Zdrowia. Jego zdaniem, nasze spojrzenie na zdrowie musi być szersze i nie może się ograniczać do przeprowadzenia udanego zabiegu. – Nie da się sprowadzać ochrony zdrowia wyłącznie do leczenia. To nie tylko pójście do lekarza, wykupienie leków, hospitalizacja. To pewien styl życia, to również opieka duchowa. Istotne jest dbanie o zdrowie nie tylko w obliczu jego utraty – przed hospitalizacją jest coś jeszcze i po niej również. Ważne jest, żeby człowiek uświadomił sobie, że opieka duchowa ma istotny wpływ na jego zdrowie. W literaturze przedmiotu zwraca się uwagę na istnienie dowodów naukowych potwierdzających wpływ opieki duchowej na skuteczność działań medycznych. W Stanach Zjednoczonych dowiedziono, że pacjenci z zaawansowaną chorobą onkologiczną, u których było niezadowalające wsparcie duchowe, wymagali droższego leczenia w porównaniu z tymi, którzy byli zadowoleni z otrzymanej opieki duchowej.

Potrzeba słowa

Jaka zatem powinna być opieka duchowa nad osobą chorą?

– Dostrzegam potrzebę spojrzenia na chorego w sposób całościowy, czyli nie tylko na jego fizyczność, ale także na jego emocje, psychikę i właśnie potrzeby duchowe, w tym również religijne. Osobiście obserwuję duży deficyt słowa. Myślę, że to należy też uzmysłowić księżom, nie tylko kapelanom posługującym w szpitalach. Pokazać im, jak ważna jest w ich posłudze próba nawiązywania relacji – zaznacza Piotr Bromber.

W rzeczywistości szpitalnej nie jest możliwe, żeby pojedynczy człowiek – czy to lekarz, pielęgniarka czy kapelan – znalazł czas na to, aby dłużej zatrzymać się przy każdym pacjencie. Najczęściej jest to przysłowiowa minuta. – Ważne jest jednak, jak się spożytkuje tę minutę, czy ja w tym czasie spojrzę na pacjenta, czy nie – podkreśla dyrektor.

Potrzeba kontaktu, rozmowy jest przeogromna. – Przeprowadziliśmy badania ankietowe wśród pacjentów szpitala. Jednym z pytań było, czego oczekują od kapelana. Odpowiedź zadziwiła, bo w 84% wskazywali na rozmowę, tylko 34% ankietowanych wskazało na posługę sakramentalną. – Weszliśmy trochę w przestrzeń marginalizacji duszpasterskiej posługi, w sprowadzanie jej wyłącznie do udzielania sakramentów. Choć sakramenty są tu niewątpliwie najważniejsze, to jednak nie wolno nam na tym poprzestać – mówi ks. Duszczak.

Najpierw zaufanie

Może jednak w warunkach szpitalnych rozmowa jest luksusem, na który zwyczajnie nie można sobie pozwolić? Powiedzmy wprost: jeśli kapelan nie będzie zatrzymywał się na pogawędki, jest szansa, że zdąży stanąć przy każdym pacjencie na te kilka chwil potrzebnych do udzielenia Komunii św. Zdaniem ks. Duszczaka, nie o to chodzi.

– W Piśmie Świętym znajdujemy wskazania do posługi duszpasterskiej. Mnie ostatnio bardzo uderzyła historia drogi do Emaus. Widzę tam dwóch uczniów, którzy są poranieni. Zbliża się do nich Jezus i najpierw ich słucha. Nie mówi, że idą w złą stronę, ale wchodzi w ich świat. Myślę, że opieka duszpasterska powinna być właśnie wejściem w świat chorego, żeby go poznać i doprowadzić do relacji zaufania. Jako kapelan szpitalny wiem, że dzisiaj nie można po prostu wejść na salę i zapytać: kto chce przyjąć Komunię św.? Dlaczego?

Bo nie ma żadnej reakcji. Zupełnie inaczej wygląda to, kiedy wchodzi czy to opiekun duszpasterski, czy wolontariusz, czy pracownik służby zdrowia z nastawieniem: „Chcę się tobą zaopiekować”. Wydaje mi się, że my, duszpasterze, często chcemy leczyć sakramentami. Tymczasem opieka jest potrzebna wcześniej, żeby mogło dojść do tego leczenia. Musimy się duszpastersko nawrócić, zacząć inaczej rozumieć naszą posługę. Doświadczyłem wiele razy tego, że aby doprowadzić człowieka do sakramentów, czyli do Chrystusa, najpierw muszę zdobyć jego zaufanie. W szpitalu kapłan idzie do różnych ludzi, o różnych poglądach – nie wie, kogo spotka, na pewno natomiast może porozmawiać również z osobą innego wyznania czy niewierzącą i być przy niej tak zwyczajnie, po ludzku.

Papież Franciszek powiedział, że dzisiaj trzeba propagować gesty miłości.

Kapelan nie jest sam

Wszystko to brzmi bardzo pięknie, ale jak bumerang powraca pytanie: kto ma się tym zająć, znaleźć na to czas? W pewnym momencie szpitale wrócą do normalnego funkcjonowania, oddziały zapełnią się pacjentami, a jeden kapelan fizycznie nie da rady udać się do wszystkich, nie porozmawia z każdym. Piotr Bromber zwraca uwagę, że opieka duchowa to nie tylko umożliwienie pacjentowi praktyk religijnych. To przestrzeń do zaangażowania osób świeckich. Tu rozwiązaniem może być zespół opieki duszpasterskiej. – Podjęliśmy w Nowej Soli starania, żeby taki zespół stworzyć. Dostaliśmy na to zgodę dyrekcji. W skład naszego zespołu wchodzą wolontariusze, którzy muszą być odpowiednio przeszkoleni, przygotowani – opowiada ks. Tomasz. – Rozpoczęliśmy od cotygodniowych spotkań, Mszy św. i adoracji. Było to potrzebne, żeby każdy z nas mógł podczas modlitwy przekonać się, czy naprawdę chce w tym uczestniczyć. Jeszcze przed pandemią mieliśmy kilka osób chętnych, żeby iść z posługą zwłaszcza do ludzi samotnych.

– Wspieramy z całym przekonaniem takie działania. Uważam, że to ma sens – dodaje Piotr Bromber.

Te słowa są ważne, bo dają kapelanom sygnał, że stworzenie takich zespołów opieki duszpasterskiej jest czymś realnym, a nie tylko pięknym marzeniem. Inicjatywa może też wyjść od osób świeckich. Zresztą – w niektórych miejscach w Polsce takie zespoły już istnieją. Może czas na następne? Możliwości są.

CZYTAJ DALEJ

„L’Osservatore Romano”: jakimi językami mówił Jezus?

2020-11-23 18:27

[ TEMATY ]

język

Jezus

język grecki

język hebrajski

Adobe.Stock.pl

Jakimi językami mówił Jezus? – na to pytanie odpowiada na łamach watykańskiego dziennika „L’Osservatore Romano” szwajcarski biblista i egzegeta Daniel Marguerat.

Tłumaczy, że w I wieku w ówczesnej Palestynie posługiwano się łaciną, greką, hebrajskim i aramejskim. Od razu jednak trzeba wykluczyć łacinę, gdyż używali jej tylko przedstawiciele rzymskich władz w kontekście polityczno-administracyjnym. Jedyne inskrypcje łacińskie z tamtych czasów znaleziono w Cezarei Nadmorskiej, gdzie rezydował gubernator, i w Jerozolimie.

Z kolei greka, po podbojach Aleksandra Wielkiego „stała się tym, czym dzisiaj jest angielski: językiem powszechnej komunikacji”.

Inskrypcje na monetach bitych za panowania króla Heroda Wielkiego są wyłącznie po grecku. Pięć procent manuskryptów znalezionych w Qumran napisano właśnie w tym języku. Żydzi, którzy prowadzili wymianę handlową lub utrzymywali inne relacje z nie-Żydami mówili po grecku.

– Za każdym razem, gdy wraz z rodziną udawał się z pielgrzymką do Jerozolimy, miasta świętego, ale zhellenizowanego, Jezus wchodził w kontakt z kulturą grecką. Aby rozmawiać z rzymskim centurionem, trzeba było uciec się do wspólnego języka (Mt 8,5-13). Nie oznacza to, że możemy być pewni, iż opanował grecki mówiony, a jeszcze mniej, że grecki pisany, ale można wnioskować, że znał go na tyle, by rozumieć i być rozumianym. W czasie swego procesu mógł rozmawiać z Poncjuszem Piłatem po grecku (J 18, 28 – 19, 12), lecz jest prawdopodobne, że mógł być obecny tłumacz – wyjaśnia Marguerat.

Gdy chodzi o hebrajski, „język Pisma Świętego”, był on coraz bardziej zastrzeżony dla tekstów pisanych. Argumentowano wprawdzie, że „biblioteka di Qumran, zawierająca najwięcej tekstów hebrajskich, dowodzi, iż w I wieku mówiono żywym hebrajskim”. Jednak wielość komentarzy biblijnych (targumim) w języku aramejskim, również w Qumran, podważa pogląd, że w czasach Jezusa przetrwała ludowa hebrajszczyzna.

Z kolei scena w synagodze w Nazarecie (Łk 4, 16-30), gdzie Jezus bierze zwój z księgą Izajasza i czyta ją, zanim zacznie ją komentować, każe myśleć, że czytał On po hebrajsku. Niestety, scena ta może być późniejszą kompozycją św. Łukasza, który zaczerpnął ją ze swej znajomości liturgii synagogalnej, a zatem historyczność tego epizodu nie jest zagwarantowana. Natomiast fakt, że Jezus przemawiał w synagodze i dyskutował z uczonymi w Piśmie o interpretacji Tory uprawdopodobnia tezę, że „czytał hebrajski biblijny, gdyż w przeciwnym wypadku nie brano by go na poważnie”.

Choć hebrajski był językiem, w którym zapamiętywano teksty biblijne, to na Bliskim Wschodzie w I wieku językiem używanym na co dzień był aramejski. I z pewnością to w tym języku Jezus rozmawiał ze swymi interlokutorami i nauczał. Nowy Testament zachował ślady aramejskich wyrażeń idiomatycznych, takich jak: „abbà” (ojcze), którym Jezus zwracał się do Boga (Mk 14, 36; Ga l4, 6), „talitàcum” (dziewczynko, wstań) do córki Jaira (Mk 5,41), „effatà” (otwórz się) do głuchoniemego, a przede wszystkim wołanie z krzyża (Mk 15, 34): Eloí, Eloí lamà sabactàni” (Boże mój, Boże mój, czemuś mnie opuścił?). - Joachim Jeremias wyliczył 27 słów aramejskich, przypisywanych Jezusowi w Ewangeliach i źródłach rabinicznych – przypomina Marguerat.

Jezus był więc „trójjęzyczny”. – Mówił trochę po grecku, aby zwracać się do obcokrajowców i do Rzymian, czytał Pismo Święte po hebrajsku i mówił po aramejsku, w swoim języku ojczystym – konkluduje szwajcarski biblista.

CZYTAJ DALEJ

Hiszpański historyk dla KAI: Osoby pamiętające Jana Pawła II mniej narażone na dezinformację w sprawie McCarricka

2020-11-24 15:44

[ TEMATY ]

Jan Paweł II

TZ

Wizerunek św. Jana Pawła II z kościoła w Czeladzi-Piaskach

Wizerunek św. Jana Pawła II z kościoła w Czeladzi-Piaskach

Osoby, które pamiętają postać i dzieło św. Jana Pawła II są mniej narażone na dezinformację w sprawie oskarżonego o pedofilię byłego kardynała Theodore'a McCarricka, uważa hiszpański historyk Jose Luis Orella z madryckiego uniwersytetu CEU San Pablo. W ocenie eksperta większe “szanse” na uleganie manipulacji różnych środowisk i mediów w sprawie pomawiania polskiego papieża o rzekome tuszowanie działań McCarricka ma młodsze pokolenie.

Prof. Orella uważa, że dla osób wrogich Kościołowi już wcześniej sprawa McCarricka będzie służyła jedynie za argument do dalszego dystansowania się od tej instytucji. - W ujęciu liczbowym sprawa ta nie zachwieje jednak kultem św. Jana Pawła II w najbliższych latach. Problem może pojawić się wtedy, kiedy odejdzie pokolenie, które znało papieża – dodał hiszpański historyk, wskazując na konieczność walki z nierzetelnymi publikacjami na temat św. Jana Pawła II, które nie bazują na źródłach.

Prof. Orella jest dyrektorem zainaugurowanego w 2020 r. Wydziału Historii, Pamięci i Tożsamości, zajmującym się badaniem totalitaryzmów. Nazwa tej jednostki badawczej nawiązuje do tytułu ostatniej książki Jana Pawła II “Pamięć i tożsamość”, co jak przyznaje historyk było formą oddania hołdu pochodzącemu z Polski papieżowi.

CZYTAJ DALEJ
Przejdź teraz
REKLAMA: Artykuł wyświetli się za 15 sekund

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję