Reklama

Skarby naszej kultury

Cenne tkaniny Bożogrobców

15 lipca przypada rocznica konsekracji świątyni miechowskiej, której w 1802 r. dokonał bp Tomasz Nowina Nowiński. Zapoznawaliśmy już naszych Czytelników z bogatą historią i wciąż żywą tradycją Bożogrobców. Tym razem przypominamy jeden ze skarbów, pozostałych po latach świetności Kawalerów Zakonu Grobu Bożego - są to zabytkowe tkaniny, z których większość czeka na niezbędną renowację.

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Jednym z najcenniejszych eksponatów miechowskiego skarbca jest infuła, z ok. 1633-1666, haftowana perłami, pochodząca prawdopodobnie z zapisu testamentowego bp. Piotra Gembickiego, a także komplety tkanin, które były zawieszane na tabernakulum - np. unikatowa zasłona, składająca się z czterech fragmentów złotej koronki z XVIII w.
Skarbiec miechowski posiada bogaty zbiór tkanin, pod względem czasu i miejsca powstania reprezentujący większość ośrodków tkackich z Europy. Są to ornaty i dalmatyki pochodzące z XVII-wiecznych ośrodków włoskich (12 sztuk), w tym dwie bardzo rzadkie - z tkaniny włoskiej, z drugiej poł. XVI w. Jest duży zbiór ornatów, kap i dalmatyk z tkanin francuskich - o charakterystycznych, koronkowych wzorach, z naturalistycznymi elementami zdobniczymi (np. ok. 70 z motywem rzeki); są również liczne tkaniny wschodnie, w tym bardzo rzadki ornat o bokach z tkaniny tureckiej z XVI w. (wraz ze stułą i manipularzem). Bogaty zbiór stanowią hafty wysokiej klasy (np. z tzw. haftem polskim, tj. z motywem pojedynczych kwiatów, datowanych na ok. 1700 r.).
W skarbcu Bazyliki Grobu Bożego znajduje się w sumie ok. 200 tkanin zabytkowych (liczba ta nie obejmuje zabytkowych sztandarów oraz wszelkich tkanin nowszych, czyli od początku XX w.). Niektóre z nich stanowią pełne komplety szat liturgicznych, składających się z: kapy, ornatu, dalmatyki, stuły, manipularza. Przykładem może być komplet z wzorzystego aksamitu włoskiego, z drugiego ćwierćwiecza XVIII w., z herbem Nałęcz.
Tkaniny ze skarbca nie mają dostatecznie dobrych warunków do przechowywania; większość wymaga przeprowadzenia kosztownych zabiegów konserwatorskich, zaś wszystkie - oczyszczenia.
Do tej pory, w ramach ratowania tkanin ze skarbca Bazyliki Miechowskiej, staraniem Towarzystwa Przyjaciół Sztuki, udało się zrekonstruować 9 cennych egzemplarzy. Nazwiska sponsorów tych działań, wykazujących zrozumienie dla idei ratowania dziedzictwa narodowego, jakim są niewątpliwie unikatowe tkaniny, wpisują się w chlubną historię Bożogrobców.

Dalmatyka: strój diakona podczas Mszy św. odprawianej z asystą, przypominający wyglądem ornat, ale z krótkimi rękawami; dawniej strój papieży, biskupów, cesarzy i królów w czasie koronacji.
Pala, palka: płócienna, sztywna, kwadratowa przykrywka do kielicha, używana podczas Mszy św.;
Manipularz: opaska zakładana na lewe przedramię przez księży odprawiających Mszę św.
(na podst. "Słownika wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych" Władysława Kopalińskiego, Warszawa 2000 r.)

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

2003-12-31 00:00

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Kto trwa w miłości Jezusa, otrzymuje udział w Jego radości

[ TEMATY ]

Ks. Krzysztof Młotek

Glossa Marginalia

Adobe Stock

Dz 15 pokazuje pierwsze wielkie rozeznanie Kościoła. Sprawa dotyczy ludzi z narodów. Chodzi o obrzezanie oraz pełny ciężar Prawa Mojżesza. Pytanie dotyka tożsamości, stołu, czystości rytualnej oraz granic wspólnoty. Po długiej dyskusji Piotr wraca do wydarzenia w domu Korneliusza w Cezarei.
CZYTAJ DALEJ

Sytuacja z pożarem lasu trudna, ale opanowana; w akcji strażacy z kilku województw

2026-05-07 07:01

[ TEMATY ]

pożar

PAP/Wojtek Jargiło

Sytuacja z pożarem w Puszczy Solskiej jest trudna, ale opanowana – przekazał szef MSWiA Marcin Kierwiński. W akcji uczestniczy ponad 460 strażaków z kilku województw. W czwartek działania wznowią śmigłowce i samoloty.

Pożar w powiecie biłgorajskim wybuchł we wtorek po południu w Puszczy Solskiej, gdzie są m.in. rezerwaty przyrody, parki krajobrazowe, obszary sieci Natura 2000, pomniki przyrody i tereny ochrony gatunkowej roślin i zwierząt. Do środy wieczorem pożar objął w sumie ok. 500 ha. W trakcie akcji we wtorek późnym wieczorem rozbił się samolot gaśniczy Dromader. Zginął pilot maszyny. Śledztwo w kierunku sprowadzenia katastrofy w ruchu lotniczym ze skutkiem śmiertelnym prowadzi Prokuratura Okręgowa w Zamościu.
CZYTAJ DALEJ

Sąd nakazał transkrypcję kolejnych trzech aktów małżeństw jednopłciowych

2026-05-07 22:18

[ TEMATY ]

małżeństwo

LGBT

małżeństwo jednopłciowe

Adobe Stock

Naczelny Sąd Administracyjny nakazał w czwartek transkrypcję kolejnych trzech aktów małżeństw jednopłciowych – przekazała pełnomocniczka rządu do spraw równości Katarzyna Kotula. Rozstrzygnięcia NSA dotyczą osób, które nie mieszkały na stałe w innym kraju Unii Europejskiej.

Marcowy wyrok dotyczył małżeństwa dwóch Polaków zawartego w 2018 r. w Berlinie. Postanowili przenieść się do Polski.
CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

REKLAMA

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję