Nasze czwarte spotkanie wprowadzające w lekturę Pisma Świętego dotyczy kontekstu fragmentu biblijnego, który chcemy zrozumieć. Można powiedzieć, że wśród wielu opracowań i pomocy ułatwiających zrozumienie danego tekstu najważniejszą rolę odgrywa właśnie sama Biblia, a konkretnie kontekst danego jej fragmentu, którym się zajmujemy.
Mówiąc o kontekście biblijnych urywków, mam na myśli ramy, w których badany tekst się znajduje. Jeśli więc tekstem jest jedna jednostka literacka (tematykę tę poruszałem dwa tygodnie temu), to jej kontekstem będą te jednostki literackie, które ją poprzedzają oraz po niej następują. Jeśli zaś tekstem jest jeden werset, to jego kontekstem będzie jednostka literacka, w jakiej on występuje.
Można zatem zasadniczo wyróżnić kontekst bliższy i dalszy. Ten pierwszy dotyczy tego, co znajduje się najbliżej interesującego nas tekstu. Natomiast ten drugi odnosi się do całej części Ewangelii bądź Listu, w którym występuje badany przez nas fragment, np. kontekstem bliższym modlitwy Ojcze nasz jest pouczenie dotyczące modlitwy jako takiej (por. Mt 6,1-5 i 16-18), podczas gdy kontekstem dalszym jest całe Kazanie na Górze (por. Mt 5-7). Teoretycznie można byłoby postrzegać jako kontekst (w tym konkretnym przypadku) całość Ewangelii według św. Mateusza. Zazwyczaj jednak największą pomocą służy nam kontekst bliższy, który zarysowuje tło. Dlatego też należy dokładnie i uważnie wczytać się w niego, aby poznać ramy okalające interesujący nas passus biblijny. Tematyka tam poruszana i treści tam zawarte mogą okazać się wręcz niezbędne do właściwego zrozumienia konkretnej perykopy.
Warto też przeczytać daną księgę biblijną w całości, aby lepiej poznać myśl jej autora (szczególnie jest to ważne przy lekturze Listów). Dobrze byłoby przeczytać ją przynajmniej jeden raz, bez przerwy. Potem kolejny raz, i to najlepiej w innej wersji tłumaczeniowej. Celem takiej „szybkiej lektury” jest osiągnięcie globalnej wizji zawartości danego pisma oraz poczucie efektu, którego doświadczali jej pierwotni czytelnicy, kiedy czytali tekst bez podziału na rozdziały i wersety.
Potem można zrobić spis wszystkich jednostek literackich, które wchodzą w skład księgi, nadając im odpowiednie tytuły. Tego typu praca posłuży zrekonstruowaniu sposobu myślenia i celów, jakie sobie założył autor. Wtedy możemy również lepiej zobaczyć, jak interesujący nas fragment zazębia się z tym, który go poprzedza i który po nim następuje.
Niestety, obecnie w szeroko rozumianej ewangelizacji zazwyczaj nie faworyzuje się systematycznego studium jakiejś księgi biblijnej. Zwykle czyta się jej urywki (perykopy) zgodnie z przyjętym podziałem na rozdziały. Często też pozostawia się pole do popisu inspiracji i rozeznaniu ewangelizatora. Zarówno w jednym, jak i w drugim przypadku dosyć często dokonuje się przeskoku z jednej biblijnej księgi do drugiej i w ten sposób fatalnie izoluje się teksty od ksiąg, do których one należą. Dlatego też nie jest możliwe pogłębione studium kontekstu całości konkretnego pisma, jeśli każde głoszenie Słowa Bożego lub też spotkanie biblijne skupia się za każdym razem na passusie pochodzącym z innej księgi. Może to prowadzić do wielu nadużyć w interpretowaniu fragmentów Pisma Świętego. Wydaje się zatem rzeczą konieczną dokładne przestudiowanie danej księgi biblijnej. Dobrze też byłoby posłużyć się przy tym studium odpowiednimi opracowaniami lub komentarzami, które się do niej odnoszą.
Na zakończenie - kolejny cytat z Biblii, który warto zapamiętać: „Bądźcie mocni i mężnego serca, wszyscy, którzy pokładacie ufność w Panu!” (Ps 31, 25).