W homilii ks. Szczerba przywołał słowa świadectwa jednego z najbliższych współpracowników biskupa: „Włączał się w każdą dziedzinę życia diecezjalnego, gdzie potrzebna była ingerencja czy natchnienie. Gdy mu zwracano uwagę, że przy takim trybie życia spali się bardzo szybko, bo musi się spalić, odpowiadał niezmiennie, iż woli być świecą spalającą się szybko przy pełnym płomieniu, użytecznym płomieniu, niż świecą tlącą się długo, ale bezużytecznie. Ta jego praca miała w sobie coś takiego, co mobilizowało do wysiłku i poświęcenia. Takim człowiekiem dobrym, humanistą w pełnym znaczeniu, człowiekiem pomagającym innym, był bp Zdzisław Goliński. Wydawało mi się zawsze, że gdy komuś okaże serce, poda rękę, to człowiek ten musi się poprawić, musi się zmienić”.

Ks. Szczerba zaznaczył, że bp. Golińskiego cechowały: wielka kultura bycia, szlachetność, pracowitość, poświęcenie, punktualność i doskonała organizacja. Zwrócił uwagę, że odwiedzając parafię, „okiem prawdziwego gospodarza, konkretnego człowieka, wskazywał, radził i pouczał, co należy czynić”.

Maciej Orman/Niedziela

– Gorliwie pracował jako duszpasterz i biskup w trudnych czasach komunistycznych. Czynił wszystko, żeby zbawiać ludzi, żeby im głosić jak Apostołowie: bliskie jest królestwo Boże – kontynuował kanclerz częstochowskiej kurii.

– Najważniejsze było to, że głosił bliskość królestwa Bożego – podkreślił ks. Szczerba. Wskazał, że świadectwem pragnienia przybliżania ludziom Chrystusa było utworzenie przez bp. Golińskiego 56 nowych parafii w diecezji częstochowskiej, mimo zakazu władz.

Maciej Orman/Niedziela

Celebrans zaznaczył, że bp Goliński był człowiekiem głębokiej wiary, który czuł się odpowiedzialnym za Kościół „i za to, co Chrystus złożył na jego barkach”. Przypomniał, że zawołaniem drugiego biskupa częstochowskiego były słowa: „Crux victoria”, czyli: „Krzyż zwycięża”. – To jest istota chrześcijaństwa. Takie proste słowa, ale jak trudno je w życiu realizować. My dzisiaj chcielibyśmy chrześcijaństwa bez krzyża – przyznał wikariusz generalny archidiecezji częstochowskiej.

Maciej Orman/Niedziela

W tym kontekście przytoczył słowa Tomasz a Kempis z jego dzieła „O naśladowaniu Chrystusa”: „Wielu ma dzisiaj Jezus tych, co kochają Jego Królestwo niebieskie, ale mało takich, którzy dźwigaliby Jego krzyż. Wielu ma spragnionych Jego pocieszenia, lecz mało pragnących dzielić z Nim ból. Wielu znajdzie przyjaciół do stołu, ale mało do postu. Wszyscy chcą się z Nim cieszyć, mało pragnie dla Niego i z Nim cierpieć. Wielu idzie za Jezusem do momentu łamania chleba, lecz niewielu aż do wychylenia kielicha męki. Wielu podziwia Jego cuda, mało postępuje za hańbą krzyża. Wielu kocha Jezusa, dopóki nie zjawią się trudności. Wielu Go chwali i błogosławi, dopóki otrzymuje od Niego jakieś łaski. Gdy zaś Jezus się ukryje i choć na chwilę ich opuści, skarżą się albo całkiem upadają na duchu”.

Maciej Orman/Niedziela

Na zakończenie ks. Szczerba powiedział za bł. ks. Janem Machą, męczennikiem ze Śląska: „Pragniecie królestwa Bożego? Chcecie tam iść? To pamiętajcie, jest jedna rada. Najmilsi, myślcie o niebie! (...) Myśl o niebie, a z tej myśli zrodzi się niejeden dobry czyn. Dobre zaś czyny wysłużą ci sowitą u Boga zapłatę”.

Po błogosławieństwie ks. Szczerba przewodniczył modlitwie za bp. Golińskiego w krypcie biskupów częstochowskich w podziemiach bazyliki archikatedralnej.

Maciej Orman/Niedziela

W Eucharystii uczestniczyła rodzina biskupa z Urzędowa i Lublina.

Podczas liturgii śpiewał chór Basilica Cantans pod dyr. Włodzimierza Krawczyńskiego.

Zdzisław Goliński urodził się 27 grudnia 1908 r. w Urzędowie k. Kraśnika. Studia seminaryjne odbył w latach 1926-30 w Lublinie. Święcenia kapłańskie przyjął 28 czerwca 1931 r. W latach 1930-33 specjalizował się w zakresie teologii moralnej na Wydziale Teologicznym KUL. Studia specjalistyczne z teologii moralnej odbył w Rzymie na Gregorianum i Angelicum w latach 1933-34. W tym czasie studiował również pedagogikę i psychologię wychowania.

Archiwum "Niedzieli"

Po powrocie do diecezji lubelskiej został mianowany kierownikiem życia religijnego i ojcem duchownym w Gimnazjum Biskupim w Lublinie. Podjął też prace naukową w Katedrze Teologii Moralnej na Wydziale Teologicznym KUL.

Na początku II wojny światowej został aresztowany przez hitlerowców i osadzony w więzieniu na Zamku Lubelskim. W marcu 1940 r. został cudownie uwolniony. Przez prawie 2 lata pomagał w duszpasterstwie parafialnym. Następnie pracował w Lubelskim Seminarium Duchownym, które zostało przeniesione do Krężnicy Jarej.

Po zakończeniu wojny podjął badania naukowe i przygotował rozprawę habilitacyjną pt. „Nauka św. Augustyna o kłamstwie”. Kolokwium habilitacyjne odbyło się 22 czerwca 1945 r. Od tej pory jego kariera naukowa zaczęła nabierać tempa. Stał na czele Katedry Teologii Moralnej Wydziału Teologicznego KUL. Oprócz tego prowadził wykłady w Seminarium Duchownym w Lublinie i Instytucie Wyższej Kultury Religijnej KUL. Włączał się także w działalność duszpasterską na szczeblu diecezjalnym: jako redaktor „Wiadomości Diecezjalnych Lubelskich” (1945-47) i prezes Związku Kapłanów „Unitas”.

28 marca 1947 r. papież Pius XII mianował go biskupem pomocniczym diecezji lubelskiej. Wówczas w swoim herbie biskupim umieścił krzyż i zawołanie: „Crux victoria”. Sakrę biskupią przyjął z rąk biskupa lubelskiego Stefana Wyszyńskiego. 22 kwietnia 1951 r. papież Pius XII mianował go biskupem diecezji częstochowskiej.

Wśród jego dokonań można wskazać m.in.: ustanowienie kapituły katedralnej, zorganizowanie dla kleryków tzw. studium domesticum, organizację Niższego Seminarium Duchownego, rozbudowę struktury Kurii Diecezjalnej, ustanowienie katedry częstochowskiej bazyliką mniejszą, powołanie dwóch nowych dekanatów i 56 nowych placówek duszpasterskich.

Pod jego przewodnictwem w dniach 28-29 września 1954 r. odbył się I Synod Diecezji Częstochowskiej. Od października do grudnia 1962 r. bp Goliński brał udział w I Sesji Soboru Watykańskiego II.

Lata jego posługi przypadają na wzmożoną antykościelną działalność reżimu komunistycznego, który usuwał nauczanie religii ze szkół i utrudniał tworzenie nowych parafii, a w 1953 r. doprowadził do zamknięcia Tygodnika Katolickiego „Niedziela”, którego, mimo starań księdza biskupa, nie udało się wówczas reaktywować.

Bp Zdzisław Goliński zmarł nagle 6 lipca 1963 r. w Częstochowie, w wieku 55 lat.