Reklama

Brasławszczyzna - kresy Kresów II Rzeczypospolitej

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

W okolicach 17 września w sposób szczególny wspominamy ziemie utracone, tak bliskie sercu zwłaszcza starszego pokolenia. Jedną z takich ziem jest Brasławszczyzna, zwana kresami Kresów II Rzeczypospolitej. Znajdowała się ona daleko na północny wschód od Wilna, przy samej granicy z Łotwą i z Sowietami, sięgając północną granicą po rzekę Dźwinę. Obejmowała powiat brasławski. Sam Brasław - położony nad jeziorem Drywiaty - był niedużym, ale malowniczym miastem. Obecnie znajduje się on na Białorusi, w obwodzie witebskim.
Brasławszczyzna to kraina jezior i dlatego nazywana była polską Finlandią. Było to największe skupisko jezior w przedwojennej Polsce. Uprawiano tu sporty wodne, przyjeżdżało wielu turystów. Specyfiką regionu byli liczni rybacy.
Ziemię tę zamieszkiwali wspólnie Polacy, Żydzi, Białorusini, Tatarzy, rosyjscy staroobrzędowcy, Litwini i Łotysze. Znajdowały się tu liczne dwory i majątki polskie, m.in. rodów Potockich, Platerów, Giedroyciów, Zanów, Sapiehów, Miłoszów...
Wśród zabytków można wymienić pałac Platerów w Opsie czy też dwory w Zawierzu lub w Widzach Łowczyńskich. Akwarela Napoleona Ordy z 1876 r. ukazuje imponującą skalę zrujnowanego pałacu Platerów w Belmontach. Ważne były też zabytki sakralne związane z wyznawanymi tu religiami. Szczególne czy wręcz centralne miejsce zajmuje na tej ziemi barokowy zespół klasztorny Bernardynów w Drui.
W okresie międzywojennym kwitło tu życie polskie. Było gimnazjum, szkoła rolnicza, szpital, kolonia urzędnicza... W Brasławiu w 1936 r. odsłonięto pomnik marszałka Józefa Piłsudskiego autorstwa wybitnego rzeźbiarza Alfonsa Karnego. Pomnik ten zniszczony został w 1939 r. po inwazji sowieckiej. Udało się jednak ludziom uratować i przechować brązowe popiersie Marszałka. 5 czerwca 2004 r. zostało ono przekazane do muzeum Marszałka w Sulejówku i ustawione przed fasadą budynku.
Brasławszczyznę przypomniała wystawa zorganizowana przez Oddział Etnografii Muzeum Narodowego w Gdańsku w 2004 r., która w roku następnym była eksponowana w Muzeum Niepodległości w Warszawie. Autorką tej wystawy, wymagającej żmudnych poszukiwań, jest Wiktoria Blacharska.
Warto przy tej okazji podkreślić ogromną wagę powołanego w końcu ubiegłego roku w Warszawie Instytutu Kresowego. Prowadzi on bardzo szeroko zakrojoną działalność popularyzującą i utrwalającą polskie tradycje kresowe oraz wiedzę o samych Kresach.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

2007-12-31 00:00

Oceń: +1 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Heroiczny salwatorianin

2026-07-14 10:49

Niedziela Ogólnopolska 29/2026, str. 20

[ TEMATY ]

patron tygodnia

vi.wikipedia.org

Bł. Franciszek Maria od Krzyża Jordan

Bł. Franciszek Maria od Krzyża Jordan
Jan Chrzciciel Jordan urodził się w Gurtweil, w Badenii (Niemcy). W wieku 30 lat, 21 lipca 1878 r., przyjął święcenia kapłańskie. Studiował języki orientalne. Po uzyskaniu błogosławieństwa papieża Leona XIII 8 grudnia 1881 r. wraz z dwoma towarzyszami zapoczątkował Apostolskie Towarzystwo Nauczania. W 1883 r. z polecenia władz kościelnych przekształcił to dzieło w zgromadzenie zakonne pod nazwą Towarzystwo Boskiego Zbawiciela (salwatorianie). Przyjął wówczas imię Franciszek Maria od Krzyża. Pięć lat później – 8 grudnia 1888 r. – wraz z Marią Teresą von Wüllenweber (bł. Marią od Apostołów) założył Kongregację Sióstr Boskiego Zbawiciela (salwatorianki).
CZYTAJ DALEJ

Człowiek może naprawdę zamieszkać w domu Jezusa

[ TEMATY ]

rozważania

Glossa Marginalia

Adobe Stock

Aniołowie

Aniołowie
Końcowy odcinek Micheasza jest modlitwą ludu po doświadczeniu rozproszenia. Wspólnota woła: „Paś lud Twój laską Twoją”. Laska pasterska oznacza prowadzenie, obronę oraz drogę przez teren niepewny. Baszan i Gilead przywołują pamięć ziem żyznych, bogatych w pastwiska. Lud prosi więc o powrót do pokoju, o chleb dla trzody, o życie wolne od ucisku. Werset o dniach wyjścia z Egiptu otwiera wielką pamięć Izraela. Ten sam Bóg, który niegdyś wyprowadził lud z domu niewoli, może znów okazać swe dzieła. Modlitwa nie szuka niezwykłości dla zdumienia. Prosi o działanie Boga, które wyrywa z zamknięcia i otwiera drogę. Szczytem perykopy jest pytanie: „Któż jest Bogiem jak Ty?”. Słychać tu echo samego imienia Micheasza. Prorok całym swoim przesłaniem prowadzi do tej odpowiedzi. Bóg Izraela przebacza w sposób rzeczywisty. „Dźwiga winę” swego ludu. Hebrajski zwrot wskazuje na zdjęcie ciężaru, który przygniata sumienie. Bóg nie zatrzymuje wzroku na oskarżeniu. Pochyla się nad „Resztą swego dziedzictwa”. To słowo ma wielką wagę. Nawet po sądzie pozostaje lud, którego Pan nie wyrzeka się. Dalej pojawiają się dwa słowa przymierza: ḥesed oraz ’ĕmet. Pierwsze mówi o wiernej miłości. Drugie o trwałości, niezawodności oraz prawdzie Boga. Obraz wrzucenia grzechów w głębokości morza przywołuje pamięć o Egipcie. Dawni ciemięzcy zginęli w wodach. Teraz w głębinę schodzi sama wina. Bóg nie tylko wyprowadza z zewnętrznej niewoli. Wyprowadza także z tego, co niszczy człowieka od środka. Ostatni werset wraca do Abrahama oraz Jakuba. Miłosierdzie nie jest nowym pomysłem Boga. Jest wiernością dawnej przysiędze. Dobra nowina tej modlitwy jest bardzo wielka. Pan pozostaje wierny nawet wtedy, gdy lud musi uczyć się wracać do Niego od początku.
CZYTAJ DALEJ

"Dzień dziecka ks. Jana Kaczkowskiego" - opowieść o miłości, empatii i godnym przeżywaniu życia mimo choroby

2026-07-21 09:11

[ TEMATY ]

Ks. Jan Kaczkowski

Mat.prasowy/TVP

"Dzień dziecka księdza Jana Kaczkowskiego" pokaże jednego z najbardziej niezwykłych polskich duchownych z perspektywy, której dotąd nie znaliśmy. Nowy dokument TVP powstał z prywatnych nagrań, niepublikowanych archiwaliów i wspomnień najbliższych, odsłaniając Kaczkowskiego nie tylko jako kapłana i twórcę puckiego hospicjum, ale też człowieka zmagającego się z chorobą, lękiem i własnymi słabościami.

Ksiądz Jan Kaczkowski – kapłan, społecznik i twórca puckiego hospicjum – dał się poznać jako altruista, pełen dystansu do siebie, charyzmy i humoru. W najnowszym dokumencie poznamy go bliżej: nie tylko jako osobę publiczną, ale przede wszystkim jako człowieka zmagającego się z własnymi słabościami, lękami i nieuleczalną chorobą.
CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

REKLAMA

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję