Reklama

Kultura

By historia nasza znana była

Zbierają od siedemdziesięciu lat cenne pamiątki historii naszego narodu. Zaczęli na obczyźnie w najbardziej tragicznym momencie współczesnej Polski. Już podczas wojny, aż po dzień dzisiejszy, kolejne pokolenia zgromadziły blisko milion eksponatów

Niedziela Ogólnopolska 49/2013, str. 24-26

Achiwum Instytutu Józefa Piłsudskiego

Początki Instytutu Józefa Piłsudskiego, działającego w Nowym Jorku od 1943 r., sięgają lat dwudziestych XX wieku. Założyli go, od lat mieszkający w USA, Polacy działający w Komitecie Narodowym Amerykanów Polskiego Pochodzenia. Głównie z inicjatywy ministrów rządu Józefa Piłsudskiego: Wacława Jędrzejewicza i Ignacego Matuszewskiego. Wówczas, jak i dziś, w pierwszej kolejności placówka stawiała sobie za cel badanie najnowszych dziejów Polski.

Obaj byli ministrowie rządu Marszałka, powołując do życia w Stanach Zjednoczonych Instytut Józefa Piłsudskiego, odwołali się do tradycji placówki założonej dwadzieścia lat wcześniej w Polsce przez przyjaciół Marszałka, m.in. Walerego Sławka, Aleksandra Prystora czy Wacława Sieroszewskiego. Pierwotna nazwa, z 1923 r., brzmiała: Instytut Józefa Piłsudskiego Poświęcony Badaniu Najnowszej Historii Polski. Przez kilkanaście lat przedwojennego działania Instytutu zgromadzono w jego archiwach wiele dokumentów i pamiątek z życia Marszałka i czasu walk o niepodległość Polski. Powstań – listopadowego i styczniowego. Pamiątek ze zsyłek, więzień i innych miejsc udręk Polaków. Zbiory te, zwane Archiwum Belwederskim,wywiezione zostały w 1939 r. i szczęśliwie trafiły do Nowego Jorku. Dziś są cennym dziedzictwem naszego narodu, udostępnianym badaczom nie tylko polskim, ale i z innych krajów.

Dokumenty jawne i niejawne

Najwięcej pamiątek w Instytucie zgromadzono jednak w czasie drugiej wojny światowej i po niej. Wśród nich znajdują się rękopisy polityków, korespondencja gen. Sikorskiego i ambasadora Jana Ciechanowskiego czy gen. Kazimierza Sosnkowskiego. – Mamy też dokumenty naszych ambasadorów z czasu wojny, którzy prowadzili ożywioną akcję dyplomatyczną i polityczną za Polską, jak np. pisma ambasadorów Michała Sokolnickiego, Juliusza Łukasiewicza – opowiada Iwona Drąg-Korga, dyrektor Instytutu. – Posiadamy też korespondencję polityków czy mężów stanu, którzy po drugiej wojnie światowej pozostali na emigracji, jak choćby generałów Kazimierza Sosnowskiego i Władysława Bortnowskiego. Ale w Instytucie możemy zapoznać się nie tylko z kolekcjami dokumentów dyplomatów, ale również historyków, jak choćby Władysława Pobóg-Malinowskiego, którego cały zbiór dokumentów i książek trafił do nas.

Reklama

W Instytucie zgromadzono także pamiątki z wielu instytucji polonijnych, np. z Kongresu Polonii Amerykańskiej i Komitetu Narodowego Amerykanów Polskiego Pochodzenia. Również zbiory Polskiego Centrum Informacji, agendy rządu polskiego na uchodźstwie, która została utworzona w USA dla informowania prezydenta Roosevelta, jego administracji i społeczeństwa amerykańskiego o sytuacji w okupowanej Polsce i Europie. Niezwykle ważne i mało znane jest archiwum „Estezet” – komórki wywiadowczej, jaką była działająca na terenie USA, a także w kilku innych państwach Polska „Samodzielna Ekspozytura Wywiadowcza «Estezet» Oddziału II Sztabu Naczelnego Wodza”. Jej powstanie w Nowym Jorku, jak można przeczytać w archiwum Instytutu, „uzgodnione zostało w sierpniu 1941 r., kiedy to podpisana została również wstępna umowa na temat współpracy wywiadowczej pomiędzy służbami polskimi i amerykańskimi. Placówka działała pod przykrywką w Konsulacie Generalnym RP w Nowym Jorku. Samodzielna Ekspozytura Wywiadowcza «Estezet» swoim zasięgiem obejmowała: Stany Zjednoczone, Kanadę, Brazylię, Argentynę, Chile, Paragwaj, Urugwaj, a także Peru oraz Boliwię i posiadała placówki w innych miastach Stanów Zjednoczonych, jak również w wymienionych krajach. Głównymi zadaniami placówki były: obserwacja sytuacji wojskowej i politycznej krajów obu Ameryk, stanu i rozwoju Polonii, agitacji i penetracji komunizmu ze specjalnym uwzględnieniem jego stosunku do Stanów Zjednoczonych i Kanady oraz spraw polskich, a także stanu, rozwoju i postawy towarzystw ukraińskich oraz analiza prasy mniejszościowej (polskiej, niemieckiej, ukraińskiej, czeskiej, słowackiej, litewskiej i żydowskiej)”.

Donatorzy i wolontariusze w Instytucie

W Instytucie na przestrzeni ostatnich siedemdziesięciu lat zgromadzono również niezwykłą galerię malarską wybitnych polskich twórców. Zbiory liczą ponad 240 obrazów. Są to dzieła Wyspiańskiego, Kossaków, Malczewskiego, Wyczółkowskiego, Styki, Gierymskiego. Wśród nich znajduje się też szkic Matejki. Część eksponatów pochodzi z Archiwum Belwederskiego. Przede wszystkim jednak z późniejszych donacji rodaków, którzy zamieszkali na Zachodzie w latach powojennych. Rozwieszone w czytelni, przywołują nastrój dawnej Polski, co znakomicie koresponduje z lekturą dokumentów tamtego czasu.

Jednak Instytut w zamyśle fundatorów został założony przede wszystkim jako instytucja naukowo-badawcza. Głównymi celami jego działalności są więc: zbieranie, porządkowanie i udostępnianie zbiorów archiwalnych, dokumentów bibliotecznych, kolekcjonerskich, falerystycznych, czyli medalierskich, również fotograficznych. Wśród szczególnej rangi pamiątek znalazły się osobiste rzeczy Marszałka, m.in. medale, szable, obrazy. Również korespondencja między Józefem Piłsudskim a gen. Maxime Weygandem czy Charles’em de Gaulle’em.

Reklama

Jak wiele tego typu instytucji, Instytut jest organizacją niedochodową. Utrzymuje się ze składek członkowskich. W tej chwili zatrudnia dwie osoby na etacie i kilkunastu wolontariuszy. Na ich utrzymanie muszą wystarczyć składki członków i sympatyków Instytutu. Podobnie jak na funkcjonowanie budynku. Na stałe z Instytutem współpracuje kilkanaścioro wolontariuszy, m.in. prezes Instytutu dr Magda Kapuścińska czy wiceprezes dr Marek Zieliński. – Wśród najmłodszej generacji bardzo udziela się Agnieszka Petla – uzupełnia dyrektor Instytutu Iwona Drąg-Korga. – Przewodzi ona młodej grupie, która pracuje w Instytucie, a także organizuje i zachęca innych do działania w naszej placówce.

Największe fundusze Instytut przeznacza na prace badawcze. Pieniądze Instytut otrzymuje przede wszystkim z Polski, do niedawna z Senatu RP. Dziś ich dyspozytorem jest MSZ.

Dla uczniów, studentów i naukowców

Drugą „codziennością” Instytutu jest prowadzenie działalności edukacyjnej na temat historii Polski. Niegdyś były to wykłady byłego ambasadora Wacława Jędrzejewicza, spotkania z politykami i twórcami czasu II Rzeczypospolitej. – Dziś wygląda to zupełnie inaczej. Wiele osób przyjeżdża z Polski, realizując swoje projekty badawcze, również Polacy mieszkający w USA – mówi dyrektor Instytutu. – Na podstawie naszych badań przygotowują oni różne pozycje książkowe, które nam przesyłają. Są to prace z zakresu problematyki końca XIX i całego XX wieku. Dotyczą zarówno samej Polski, jak i jej udziału w życiu Europy i Stanów Zjednoczonych. My natomiast wydajemy materiały pokonferencyjne. Współpracujemy z różnymi instytucjami w Polsce i wspólnie wydajemy publikacje książkowe. W tym roku np. ukazała się, przy współudziale IPN, praca Wacława Jędrzejewicza: „Rola Józefa Piłsudskiego w odbudowie i umacnianiu państwa polskiego”. Składa się na nią seria wykładów profesora, które wygłosił w Instytucie dla Polonii lat osiemdziesiątych. Książka została wydana z płytą CD z nagraniami wykładów.

Zbiorami Instytutu interesują się obecnie nie tylko badacze z Polski, ale też z Europy i USA. Instytut współpracuje z kilkoma uczelniami amerykańskimi, wśród nich z Uniwersytetem Columbia, Yale Universitety czy Central Connecticut State University. – Utrzymujemy stały kontakt na ogół z tymi uczelniami, które realizują polskie tematy. Również naukowcami, jak choćby z Timothy Snyderem. A także z jego studentami – opowiada dr Iwona Drąg-Korg. – W rozmowach często podkreślają oni, podobnie jak Timothy Snyder, że gdyby nie istniał Instytut, byłoby bardzo ciężko pracować. Nierzadko przyjeżdżają do nas studenci i naukowcy z różnych stron Stanów Zjednoczonych – również z Europy: Francji i Niemiec – którzy piszą na tematy związane z Europą Środkowo-Wschodnią. Oczywiście, najczęściej po nasze zasoby sięgają Polacy. Ale też niejednokrotnie bywają badacze z Japonii, gdzie bardzo dobrze jest rozwinięta szkoła polityki międzynarodowej XX wieku. A poza tym marszałek Piłsudski jest znany w Japonii, ponieważ był bardzo aktywny w kontaktach z Japończykami. Mamy więc dużo dokumentów z tamtego czasu.

Instytut Józefa Piłsudskiego jest dziś jedną z najbardziej aktywnych polskich placówek w Nowym Jorku. W ramach popularyzacji historii Polski wydaje rokrocznie „Biuletyn” w języku polskim i angielskim. Podobnie w obu językach wydawany jest miesięcznik Instytutu. – Od wielu lat staramy się upowszechniać wiedzę o naszej historii przez konferencje popularnonaukowe i typowo naukowe – mówi Iwona Drąg-Korga. – Pokazujemy też filmy dokumentalne o Polsce. Organizujemy promocje książek naukowych czy popularnonaukowych. W Instytucie odbywają się także cotygodniowe lekcje historii Polski dla młodzieży. Również spotkania z Polakami – z Polski czy studiującymi w USA.

Do niedawna jeszcze, chcąc zapoznać się z zasobami Instytutu Józefa Piłsudskiego, trzeba było jechać do Nowego Jorku. Od pięciu lat w wielu wypadkach nie jest to już konieczne. Realizowany jest bowiem przez zespół pracowników i współpracowników, także z Polski, program digitalizacji zbiorów, które są udostępniane w Internecie. – Myśleliśmy o digitalizacji zbiorów od dawna, ale jest to bardzo drogie przedsięwzięcie – wyjaśnia dyrektor Instytutu. – Jednak uporowi i ogromnej wiedzy Marka Zielińskiego oraz jego sile perswazji zawdzięczamy to, że weszliśmy w ten projekt. Otrzymaliśmy granty od Polonii amerykańskiej. Kupiliśmy za nie komputery, skanery. Rozpoczęliśmy też szkolenia z zakresu digitalizacji, m.in. w The New York Public Library, Metropolitan New York Library Council. Udało nam się stworzyć znakomity i niezwykle sprawny zespół. Dziś korzystamy w tym zakresie również z pomocy polskiej Naczelnej Dyrekcji Archiwów Państwowych oraz Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Przede wszystkim jednak z funduszy niegdyś Senatu, a teraz MSZ. Szkolimy wolontariuszy i co roku udaje nam się zdigitalizować, opisać i zamieścić w Internecie tysiące stron dokumentów. W tej chwili mamy ich na stronie pięć tysięcy w ośmiu kolekcjach. Są bezpłatne i łatwo dostępne. Można je również drukować. Chcemy bowiem, aby nasza historia znana była jak najszerszym kręgom odbiorców.

2013-12-03 15:58

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Kard. Nycz: Kard. Wyszyński zasługuje na wielką, a nie kameralną beatyfikację

2020-05-27 13:26

[ TEMATY ]

kard. Kaziemierz Nycz

beatyfikacja

kard. Kazimierz Nycz

www.prymaswyszyński.pl

kard. Stefan Wyszyński

- Rozważaliśmy wariant przewidujący zorganizowanie bardzo kameralnej beatyfikacji, z udziałem kilkudziesięciu osób, na przykład w katedrze. Nie zdecydowaliśmy się na to uznając, że trzeba umożliwić udział w tym wydarzeniu wszystkim chętnym z Polski i ze świata - przyznaje w rozmowie z KAI kard. Kazimierz Nycz. Wyjaśnia, że będzie to dodatkowy czas na poznawanie spuścizny Prymasa, który doskonale wykorzystał okres swego odosobnienia. Z okazji przypadającej jutro 39. rocznicy śmierci Prymasa Tysiąclecia, przypominamy fragmenty rozmowy z kard. Nyczem, przeprowadzonej przed kilkoma tygodniami.

Tomasz Królak (KAI): Niedziela, 7 czerwca, nie będzie wyglądała tak, jak sobie wyobrażaliśmy...

Kard. Kazimierz Nycz: To prawda. Beatyfikacja Prymasa Polski na Placu Piłsudskiego miała być wielkim dziękczynieniem za życie i dzieło Stefana Wyszyńskiego. Przygotowania, jakie podjęliśmy pół roku temu szły pełną parą. Pandemia pokrzyżowała plany. Stanęliśmy przed bardzo trudną decyzją. Staraliśmy się czekać jak najdłużej, z nadzieją, że duża uroczystość, godna Wyszyńskiego będzie możliwa, ale nie można było dłużej czekać. Światło w tunelu było bardzo słabo widoczne, stąd - po zaakceptowaniu tej decyzji przez Stolicę Apostolską - ogłosiłem bezterminowe zawieszenie tego wydarzenia. A kiedy będzie ono możliwe do zorganizowania, tego po prostu dziś nie wiemy.

Przyznam, że rozważaliśmy wariant przewidujący zorganizowanie bardzo kameralnej beatyfikacji, z udziałem kilkudziesięciu osób, na przykład w katedrze. Nie zdecydowaliśmy się na to uznając, że trzeba umożliwić udział w tym wydarzeniu wszystkim chętnym z Polski i ze świata bo, po prostu, "zasługuje" na to sam Błogosławiony. Beatyfikacja odbędzie się zgodnie z pierwotnym zamysłem, a więc na Placu Piłsudskiego.

KAI: Wydarzenie zostało zawieszone, ale duchowe przygotowania mogą iść swoim torem. Jak dobrze wykorzystać ten dodatkowy, nieoczekiwany i nie wiadomo jak długi czas?

- Wierzymy, że Bóg kieruje wszystkim a zatem i w to, że rzeczywiście jest to dodatkowy, dany nam, czas. Chciałbym, żeby to przygotowanie, przez poznawanie postaci Wyszyńskiego, jego życia i dzieła trwało nadal. Żeby nie ustawały w tym także media, którym dziękuję za dotychczasową pracę, i żeby trwały modlitwy o godną beatyfikację. Zawieszamy jedynie techniczne przygotowania do tego wydarzenia. Współpraca państwa, miasta i Kościoła, w tym kościelnego Komitetu, była wzorowa i mam nadzieję, że taką pozostanie. Kiedy tylko będzie to możliwe, wszystkie działania zostaną wznowione. W tej nowej sytuacji uroczystość beatyfikacyjna będzie także dziękczynieniem za ustanie pandemii.

KAI: Proces poznawania Wyszyńskiego wydłuży się także w przypadku Księdza Kardynała. Co nowego Ksiądz w nim odkrywa?

- Im głębiej wchodzi się w zagadnienia, którymi żył Prymas Wyszyński, a także w jego biografię, w to co mówił i pisał i w to, co stanowi istotę świętości czyli heroiczność cnót - tym częściej odkrywam jakieś nowe pola. Pokazują nam one, że Prymas nie miał łatwego życia, często miał "pod górkę", i to zarówno przed uwięzieniem, w trakcie jak i w późniejszych latach. Przecież właściwie całe życie prowadził Kościół w realiach komunistycznych. Umiejętność poruszania się po tej glebie była prawdziwą sztuką, w której wiele razy wykazywał się niezwykłą roztropnością.

Był otwarty na dialog, na rozmowę. Niektórzy mieli mu to nawet za złe, uważając, że jest aż za bardzo otwarty. Nie da się tego oceniać z perspektywy dzisiejszej wiedzy. Myślę, że trzeba to konfrontować i poznawać w perspektywie tamtych czasów, i z taką znajomością spraw, jaką on wówczas dysponował. Ponadto, jego wiedzy nie mieli często jego współpracownicy, nawet biskupi. Nie wszystkim bowiem mógł się do końca podzielić. Wiele jego decyzji było decyzjami z jednej strony odważnymi, a z drugiej bardzo dla niego trudnymi.

Według mnie do odkrywania pozostają jego wielkie, chciałoby się powiedzieć: strategiczne zamiary duszpasterskie, zrodzone w jego sercu i umyśle podczas uwięzienia. On tego czasu nie zmarnował, w żadnym stopniu. Tam się narodziła idea Wielkiej Nowenny, którą rozpoczął niedługo po wyjściu z internowania, w 1957 r.; tam powstał pomysł przygotowania i przeżycia Millenium; tam się narodziła idea Ślubów Jasnogórskich podjętych na 300-lecie ślubów Jana Kazimierza. Później były one wykorzystywane przez cały czas jego prymasostwa i pozostają, w zmodyfikowanej formie, używane do dzisiaj. A więc tam, w warunkach uwięzienia, narodziły się wielkie pomysły duszpasterskie. Prymas nie działał w perspektywie półrocznej czy na rok do przodu. To były programy obejmujące perspektywę lat kilkunastu.

KAI: To może i ten obecny czas, jaki przezywa Kościół w Polsce, czas fizycznego "odizolowania" duchownych, w tym biskupów, od wiernych, powinien zaowocować jakimś programem? Bo może ten czas umożliwia zobaczenie czegoś, czego na co dzień Kościół nie dostrzegał lub z czego nie zdawał sobie sprawy?

- Cóż, ta analogia jest bardzo nośna. Zresztą, ten dodatkowy czas zyskały też rodziny, społeczności lokalne, itd. ale też, owszem Kościół czy parafie. Uwięziony Prymas opracował pomysły wielkie i wspaniałe. Myślę, że Kościół w Polsce też staje dziś przed takim wyzwaniem. Już bowiem widzimy - i to nie tylko w Kościele - że wiele dziedzin życia ludzkiego w świecie, nie tylko polityka czy gospodarka, ale takich zwykłych, ludzkich, po ustaniu pandemii będzie wyglądało inaczej. Słyszę na przykład, że w ciągu tych dwóch miesięcy ludzie robią habilitacje, zdalnie, siedząc w swoich domach, realizują też inne przewody naukowe i szereg innych prac online. Jestem przekonany, że to się "przesunie" na czas po pandemii, to znaczy zadziała w nowy sposób w naszym życiu.

Sądzę, że to zjawisko odnosi się także do Kościoła. Media umożliwiły ludziom wspólną modlitwę i zaoferowały "wirtualne" kontakt z sacrum. To, co media mogą robią w tym czasie dla życia duchowego, dla głoszenia słowa Bożego, może być nowym sposobem obecności Kościoła w mediach i nowym sposobem komunikowania się. Ważne przy tym, żeby dotyczył on wszystkich wymiarów misji Kościoła. Chodzi więc o głoszenie Słowa, o przeżywanie liturgii (przy czym tu potrzebna jest daleko posunięta ostrożność, żeby się to nie "spodobało" jako wystarczająca forma uczestnictwa w Mszy św.) oraz o szeroko rozumianą posługę miłości. Mam na myśli pracę charytatywną Kościoła, która w tej chwili bardzo intensywnie się sprawdza, weryfikując na ile jesteśmy zdolni żyć konkretną, prawdziwą, codzienną miłością bliźniego; na ile są w naszych parafiach wydolne i wydajne zespoły charytatywne, wokół których pracują wolontariusze. Teraz bowiem trzeba po prostu iść do samotnych, chorych, potrzebujących i dowiedzieć się, jakiego wsparcia najbardziej oczekują.

Na terenie Warszawy działa duża grupa katolików świeckich, którzy w ramach tzw. Wspólnot Pomocy wspierają poszczególne parafie dostarczając im know-how na rzecz sprawnego systemu obejmującego najbardziej potrzebujących. To nie są proste rzeczy i wymagają konkretnej wiedzy. Choćby dlatego, że ludzie potrzebujący pomocy często przeżywają różne obawy, na przykład o to, czy pod pozorem wsparcia nie zostaną okradzeni. W naszej diecezji już kilkanaście parafii włączonych jest w taki system pomocy, zaś inicjatorzy starają się uruchomić podobne rozwiązania w kolejnych diecezjach, sam je tam rekomendowałem.

KAI: Odosobnienie stawia w nowej sytuacji i duchownych i świeckich...

- Przed wszystkimi stanęły nowe wyzwania. Oby to odosobnienie trwało jak najkrócej. Ludzie przeżywają różnego rodzaju obawy, więc Kościół, jeszcze bardziej niż dotąd musi być oparciem w ich egzystencjalnych pytaniach i problemach. U podstaw tych wszystkich niepokojów, co sygnalizują dziś psychiatrzy i psychologowie, leży lęk przed śmiercią. My go czasem tłumimy czy spychamy na dalszy plan, a w takich właśnie momentach kryzysu, ten lęk daje o sobie znać.

KAI: Okazuje się, że jednak umrzemy?

- Niby to wiemy, powtarzamy: wierzę w zmartwychwstanie i w życie wieczne, ale kiedy śmierć zajrzy w oczy lub się jakoś "przybliży", i to nie tylko do ludzi starych ale i młodych przecież, to reagujemy lękiem czy wręcz strachem.

KAI: W kościołach były tłumy - dziś garstka. Może dojdzie do przestawienia optyk: wierni zatęsknią za sakramentami, a księża uświadomią sobie, że mają przed sobą nie tłum ale zbiór jednostek?

- Tak, i to że każdy człowiek się liczy. Myślę, że ważne jest by wzajemnie traktować się w Kościele personalistycznie w znaczeniu: nie anonimowo. Chciałbym, żeby to pozostało jako jeden z owoców obecnego stanu odosobnienia.

Ja też mocno przeżywam obecną sytuację. Kiedy odprawiam Mszę św. mając przed sobą kilka osób, to cisną mi się na usta słowa: dziękuję, że tu jesteście. I to nie tylko za to, że jesteście jako reprezentanci całej wspólnoty, która normalnie na tej Mszy św. bywała, ale że jesteście wy - jako wy.

I chciałbym aby już z nami - biskupami i świeckimi - pozostało takie właśnie, wzajemne traktowanie: bardziej życzliwe, przyjazne, otwarte. Sądzę, że wszyscy taką potrzebę sobie uświadomiliśmy. Zdaliśmy sobie sprawę z tego, że trzeba się cieszyć z tego, że są ludzie w kościele, że możemy spotkać się z nimi także po Mszy św., wychodząc przed kościół żeby porozmawiać. Gdyby takie postawy utrwaliły bardziej w naszym życiu, to byłoby coś bardzo pięknego.

Rozmawiał Tomasz Królak

CZYTAJ DALEJ

Abp Depo odwołał dyspensę od obowiązku uczestnictwa w Mszach Świętych

2020-05-28 13:58

[ TEMATY ]

abp Wacław Depo

dyspensa

zarządzenie

B.M.Sztajner/Niedziela

Abp Wacław Depo, metropolita częstochowski w odpowiedzi na „Komunikat przewodniczącego Konferencji Episkopatu Polski w sprawie dyspens od udziału w niedzielnych Mszach Świętych” z dnia 27 maja 2020 r. (zgodnie z kan. 87 § 1, kan. 1245 i kan. 1248 § 2 Kodeksu Prawa Kanonicznego), biorąc pod uwagę aktualne zarządzenia państwowe,od niedzieli 31 maja br. włącznie, odwołał ogólną dyspensę od obowiązku niedzielnego uczestnictwa we Mszy św. w niedziele i święta nakazane, udzieloną dnia 24 marca 2020 r.

Równocześnie metropolita częstochowski udzielił zwolnienia od obowiązku uczestnictwa we Mszy św. w niedziele i święta nakazane: osobom w podeszłym wieku, osobom z objawami infekcji i wszystkim, którzy czują obawę przez zarażeniem.

Metropolita częstochowski zalecił, aby treść zarządzenia została ogłoszona wiernym w świątyniach, umieszczona na stronach internetowych parafii, na tablicach ogłoszeń, w biuletynach parafialnych i w mediach społecznościowych.

Pełny tekst zarządzenia TUTAJ

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

Wspierają nas

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję