„W naszym świecie, często zdominowanym przez zeświecczoną kulturę, która upowszechnia wzorce życia oderwanego od Boga, wiara wielu ludzi poddana jest trudnej próbie, a nierzadko słabnie i gaśnie. Odczuwamy zatem pilną potrzebę skutecznego głoszenia wiary oraz solidnej i głębokiej formacji chrześcijańskiej. (...) Dlatego właśnie powstały ruchy i nowe wspólnoty kościelne: są one odpowiedzią, wzbudzoną przez Ducha Świętego na to dramatyczne wyzwanie schyłku naszego tysiąclecia. To wy właśnie jesteście tą opatrznościową odpowiedzią. Prawdziwe charyzmaty muszą prowadzić do spotkania z Chrystusem w sakramentach. Kościelne wspólnoty, do których należycie, pomogły wam odkryć powołanie chrzcielne, wykorzystać dary Ducha Świętego otrzymane w sakramencie bierzmowania, zawierzyć miłosierdziu Bożemu w sakramencie pojednania i uznać Eucharystię za źródło i szczyt całego chrześcijańskiego życia. Również dzięki temu głębokiemu doświadczeniu Kościoła powstały wspaniałe chrześcijańskie rodziny otwarte na życie, prawdziwe »kościoły domowe«, zrodziły się liczne powołania do kapłaństwa i do życia zakonnego, a także nowe formy życia ludzi świeckich, inspirowane radami ewangelicznymi. W waszych ruchach i nowych wspólnotach nauczyliście się, że wiara nie jest abstrakcyjnym rozumowaniem ani mglistym uczuciem religijnym, ale nowym życiem w Chrystusie, wzbudzonym przez Ducha Świętego”.
Jan Paweł II, Przemówienie do przedstawicieli ruchów kościelnych, Watykan, 30 maja 1998 r.

W ramach Kongresu o swojej posłudze w Kościele w świecie współczesnym mówić będą przedstawiciele Drogi Neokatechumanalnej, Ruchu Focolari (Dzieło Maryi), Polskiego Związku Kobiet Katolickich, Stowarzyszenia Rodzin Katolickich Archidiecezji Lubelskiej, Ruchu Rodzin Nazaretańskich, Franciszkańskiego Zakonu Świeckich, Karmelitańskiego Zakonu Świeckich, Katolickiego Stowarzyszenia Emerytów i Rencistów, Legionu Maryi, Akcji Katolickiej, Odnowy w Duchu Świętym, Ruchu Światło-Życie, Ruchu Solidarności z Ubogimi Trzeciego Świata „Maitri” oraz Katolickiego Stowarzyszenia Kolejarzy Polskich.
Zgodnie z adhortacją Christifideles laici (nr 30), ruchem, stowarzyszeniem, grupą lub wspólnotą katolicką nazywamy takie zrzeszenie, które stawia sobie na pierwszym miejscu powołanie każdego chrześcijanina do świętości, troszcząc się o ścisłą łączność między życiem a wiarą; czuje się odpowiedzialne w wyznawaniu wiary katolickiej i dlatego jest miejscem jej głoszenia zgodnie z autentyczną interpretacją Nauczycielskiego Urzędu Kościoła; daje świadectwo trwałej i autentycznej komunii, wyrażającej się w synowskim odniesieniu do papieża i biskupa; jest zgodne z apostolskim celem Kościoła i ma udział w jego realizacji, czyli w ewangelizacji i uświęcaniu ludzi; jest obecne w ludzkiej społeczności, by pełnić służbę na rzecz pełnej godności człowieka.
Klamrą spinającą wszystkie ruchy i stowarzyszenia, działające na terenie naszej archidiecezji, jest Rada Ruchów, Wspólnot Formacyjnych i Stowarzyszeń Katolickich, która została powołana przez abp. Józefa Życińskiego. Jej celem jest promowanie obecności organizacji katolików świeckich w Kościele i społeczeństwie, a także tworzenie płaszczyzny porozumienia i współpracy dla działających w archidiecezji organizacji katolickich, bez względu na ich status formalny (ruchy, wspólnoty formacyjne, stowarzyszenia, grupy nieformalne aprobowane przez władzę kościelną i inne). Do zadań Rady należy dawanie świadectwa jedności; wzajemne wspieranie się organizacji katolickich; udzielanie informacji o życiu i działalności zrzeszeń katolików świeckich; podejmowanie wspólnych inicjatyw i działań; współpraca z Ogólnopolską Radą Ruchów Katolickich; wyrażanie opinii i zajmowanie stanowiska w sprawach publicznych; a także organizowanie różnorodnych spotkań, seminariów, konferencji czy rekolekcji. Przewodniczącym Rady obecnie jest prof. Witold Stępniewski (prezes Stowarzyszenia Rodzin Katolickich).