Reklama

Święci i błogosławieni

Audiencja Generalna, 27 czerwca 2007

Święty Cyryl Jerozolimski

Niedziela Ogólnopolska 27/2007, str. 4

[ TEMATY ]

św. Cyryl Jerozolimski

pl.wikipedia.org

Święty Cyryl Jerozolimski

Święty Cyryl Jerozolimski

Drodzy Bracia i Siostry!

Nasza uwaga koncentruje się dzisiaj na św. Cyrylu Jerozolimskim. Jego życie jest przykładem spotkania dwóch wymiarów: z jednej strony - troski duszpasterskiej, zaś z drugiej - uwikłania, wbrew jego woli, w gorące spory, które wstrząsały wówczas Kościołem na Wschodzie. Cyryl, urodzony około 315 r. w Jerozolimie czy w jej okolicach, otrzymał wspaniałe wykształcenie literackie, które stało się później fundamentem jego kultury kościelnej, skoncentrowanej na studium Biblii. Wyświęcony na kapłana przez biskupa Maksyma, po jego śmierci czy też usunięciu, w 348 r. został wyświęcony na biskupa przez Akacjusza - wpływowego metropolitę Cezarei Palestyńskiej, zwolennika arianizmu, przekonanego, że będzie miał w nim sprzymierzeńca. Podejrzewano więc Cyryla, że otrzymał nominację biskupią dzięki związkom z arianizmem. W rzeczywistości Cyryl bardzo szybko starł się z Akacjuszem nie tylko na płaszczyźnie doktrynalnej, ale również na płaszczyźnie jurydycznej, gdyż bronił autonomii własnej stolicy w relacji do stolicy metropolitalnej w Cezarei.
Na przestrzeni dwudziestu lat Cyryl doświadczył trzech wygnań: pierwszego w 357 r., po odwołaniu go przez Synod w Jerozolimie, następnie w 360 r. - za przyczyną Akacjusza, wreszcie trzeciego wygnania, najdłuższego, trwającego jedenaście lat - w 367 r., za sprawą proariańskiego cesarza Walensa. Dopiero w 378 r., po śmierci cesarza, Cyryl mógł definitywnie objąć swoją stolicę i przywrócić jedność i pokój wśród wiernych.
Za jego ortodoksją, podawaną w wątpliwość przez niektóre współczesne mu źródła, przemawiają inne źródła, równie dawne. Wśród nich najbardziej autorytatywny jest list synodu z 382 r., po drugim Soborze powszechnym w Konstantynopolu (381 r.), w którym Cyryl uczestniczył bardzo aktywnie. W liście tym, wysłanym do biskupa Rzymu, biskupi wschodni uznali oficjalnie absolutną ortodoksyjność Cyryla, prawomocność jego święceń biskupich oraz zasługi jego troski duszpasterskiej, która została przerwana śmiercią w 387 r. Zachowały się po nim dwadzieścia cztery słynne katechezy, które zredagował jako biskup ok. 350 r. Pierwsze osiemnaście z nich, poprzedzone naukami przedkatechizmowymi, są skierowane do katechumenów czy do oświeconych („photizomenoi”); zostały wygłoszone w Bazylice Grobu Bożego. Pierwsze z nich (1-5) mówią kolejno o wskazaniach przedchrzcielnych, o nawróceniu z obyczajów pogańskich, o sakramencie chrztu, o dziesięciu prawdach dogmatycznych, zawartych w Credo, czyli w Symbolu Wiary. Następne zaś (6-18) stanowią „katechezę ciągłą” na temat Symbolu Jerozolimskiego z punktu widzenia antyariańskiego. Z pięciu ostatnich (19-23), nazywanych mistagogicznymi, pierwsze dwie stanowią komentarz do obrzędu chrztu, zaś trzy ostatnie traktują o krzyżmie, o Ciele i Krwi Chrystusa oraz o liturgii eucharystycznej. Jest w nich zawarte wytłumaczenie „Ojcze nasz” („Oratio Dominica”): stanowi ono podstawę wprowadzenia do modlitwy, która rozwija się paralelnie do wprowadzenia do trzech sakramentów: chrztu, bierzmowania oraz Eucharystii.
Podstawa wykształcenia w dziedzinie wiary chrześcijańskiej miała również wymiar polemiki z poganami, judeochrześcijanami oraz manichejczykami. Argumentacja była osadzona przede wszystkim na wypełnieniu obietnic Starego Testamentu i prowadzona w języku bogatym w obrazy. Katecheza była bardzo ważnym momentem, wpisanym w szeroki kontekst całego życia, w szczególności liturgicznego, wspólnoty chrześcijańskiej, w której macierzyńskim łonie dojrzewał przyszły wierzący, któremu towarzyszyła modlitwa oraz świadectwo braci. Homilie Cyryla w całej swej rozciągłości stanowią systematyczną katechezę na temat ponownych narodzin chrześcijanina przez chrzest. Mówi on do katechumena: „Wpadłeś w sieci Kościoła (por. Mt 13, 47). Pozwól się wziąć żywy; nie uciekaj, gdyż to Chrystus chce cię wziąć na swój haczyk, aby ci dać nie śmierć, ale zmartwychwstanie po śmierci. Musisz bowiem umrzeć i zmartwychwstać (por. Rz 6, 11. 14). (…) Umieraj dla grzechu, żyj dla sprawiedliwości, już od dzisiaj” (Protokatecheza 5).
Z punktu widzenia doktrynalnego, Cyryl komentuje Symbol Jerozolimski, uciekając się do typologii Pisma Świętego, w relacji „symfonicznej” między dwoma Testamentami, dochodząc do Chrystusa, Centrum wszechświata. Typologia ta będzie wspaniale opisana przez Augustyna z Hippony: „Stary Testament jest zasłoną Nowego Testamentu, zaś w Nowym Testamencie objawia się Stary Testament („De catechizandis rudibus” 4, 8). Co do katechezy moralnej - jest ona osadzona na głębokiej jedności z katechezą doktrynalną: dogmat jest wprowadzany stopniowo w dusze gotowe do przemiany postaw pogańskich na podstawie nowego życia w Chrystusie, które jest darem chrztu. Katecheza „mistagogiczna” wreszcie jest szczytem nauczania, jakie Cyryl dawał już nie katechumenom, ale nowoochrzczonym czy też neofitom podczas tygodnia paschalnego. Doprowadza ich ona do odkrycia pod rytami chrzcielnymi Wigilii Paschalnej tajemnic w nich zawartych i jeszcze nieujawnionych. Oświeceni światłem wiary, pogłębionej przez moc chrztu, neofici mogli lepiej pojąć doświadczenia Nocy Paschalnej. Oto tekst, który tłumaczy tajemnicę chrztu: „Trzy razy zostaliście zanurzeni w wodzie i za każdym razem z niej wyszliście, aby symbolizować trzy dni pogrzebania Chrystusa, naśladując w ten sposób tenże ryt naszego Zbawiciela, który spędził trzy dni i trzy noce w łonie ziemi (por. Mt 12, 40). Pierwszym wynurzeniem się z wody celebrowaliście pamięć pierwszego dnia, jaki spędził Chrystus w grobie, tak jak wraz z pierwszym zanurzeniem wyznaliście pierwszą noc spędzoną przez Niego w grobie. Kto żyje w nocy, nie widzi, zaś kto żyje w dzień, cieszy się światłem. Podobnie i wy: wcześniej byliście zanurzeni w nocy i nie widzieliście nic, wynurzając się zaś, znaleźliście się w pełnym dniu. Tajemnica śmierci i narodzin, ta woda zbawienia była dla was grobem i matką. (…) Dla was (…) czas umierania współistnieje z czasem narodzenia: jeden i ten sam czas zrealizował obydwa wydarzenia” (Druga katecheza mistagogiczna, 4).
Tajemnica, którą należy uchwycić, to plan Boży, realizujący się przez zbawcze działanie Chrystusa w Kościele. W swoim czasie do wymiaru mistagogicznego dołącza się wymiar symboli, który wyraża przeżycia duchowe, powodujące ich „wybuch”. W ten sposób katecheza Cyryla, osadzona na fundamencie trzech opisanych składników - doktrynalnego, moralnego oraz mistagogicznego - okazuje się katechezą globalną w Duchu Świętym. Wymiar mistagogiczny prowadzi do syntezy dwóch pierwszych, ukierunkowując je do celebracji sakramentalnej, w której realizuje się zbawienie całego człowieka.
Ostatecznie chodzi o katechezę integralną, która - angażując ciało, duszę i ducha - pozostaje wzorcowa również dla formacji katechetycznej dzisiejszych chrześcijan.

Z oryginału włoskiego tłumaczył o. Jan Pach OSPPE

Ocena: +2 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Wytrwać w oczekiwaniu

2021-11-22 20:57

Niedziela Ogólnopolska 48/2021, str. IV

[ TEMATY ]

homilia

Magdalena Pijewska/Archiwum Niedzieli

Czas płynie nieubłaganie. To, co wydarzyło się w naszym życiu, jest nieodwracalne. Gdy jednak mamy świadomość zataczającego koło czasu kalendarzowego, możemy choć na chwilę się zatrzymać i podjąć postanowienie. Rozpoczynamy nowy rok liturgiczny. To także szansa, żeby podjąć zobowiązania, które umocnią naszego ducha i pozwolą dobrze się przygotować na przyjście Zbawiciela. Podpowiedzią są dla nas słowa Jezusa: „Czuwajcie więc i módlcie się w każdym czasie, abyście mogli uniknąć tego wszystkiego, co ma nastąpić, i stanąć przed Synem Człowieczym” (Łk 21, 36).

CZYTAJ DALEJ

Okaż nam, Panie, łaskę swoją i daj nam zbawienie

Niedziela Ogólnopolska 48/2018, str. 33

Na progu Adwentu liturgia nawiązuje do obietnic mesjańskich, które Izraelici, lud Bożego wybrania, otrzymywali za pośrednictwem proroków. Jeden z nich, Jeremiasz, żyjący na przełomie VII i VI wieku przed Chrystusem, zapowiada spełnienie się obietnicy związanej z Dawidem i jego potomkiem, który „będzie wymierzać prawo i sprawiedliwość na ziemi”. Zaprowadzanie sprawiedliwości to jeden z najważniejszych znaków czasów mesjańskich. Wyznając, że Mesjasz w osobie Jezusa z Nazaretu już przyszedł, chrześcijanie są zobowiązani do współudziału w urzeczywistnianiu trwałej sprawiedliwości. Jej zaprowadzaniu towarzyszą wierność świętej woli Boga i świadomość, że „Pan naszą sprawiedliwością”. Za psalmistą wołamy:

CZYTAJ DALEJ

Konferencja poświęcona ks. Aleksandrowi Zienkiewiczowi

2021-11-27 23:39

Marzena Cyfert

W auli Papieskiego Wydziału Teologicznego we Wrocławiu 27 listopada odbyła się konferencja naukowa pt. „Miłości trzeba się uczyć... Miłość w małżeństwie i rodzinie w nauczaniu sługi Bożego ks. Aleksandra Zienkiewicza”. Sesja poświęcona nauczaniu „Wujka” w 25. rocznicę jego śmierci miała się odbyć w ubiegłym roku, jednak z powodu pandemii została wówczas odwołana.

Poranną sesję otworzył ks. dr hab. Rajmund Pietkiewicz, poprowadził zaś wychowanek „Wujka” ks. dr Jerzy Witczak. Pierwszy wykład pt. „Kształtowanie dojrzałych postaw w małżeństwie i rodzinie na fundamencie Ewangelii” przedstawił ks. dr Stanisław Puchała z Katowic. Nawiązał do słów ks. Zienkiewicza, będących wyrazem wielkiej troski o tych, których obejmował swoją duszpasterską pieczą: „Jeżeli miłość jest najwyższą wartością moralną, jeżeli miłość nadaje sens życiu i nasze szczęście tworzy, jeżeli miłość jest najwyższym nakazem Chrystusa i to nakazem, do którego sprowadzają się wszystkie inne; jeżeli miłość jest warunkiem zbawienia, to wtedy konsekwentnie wszystko musi być prześwietlane miłością i wszystko tej miłości podporządkowane”. – Te słowa sługi Bożego ks. Aleksandra Zienkiewicza brzmią jak program jego życia. Określają też i wyrażają jego ogromną troskę i poczucie odpowiedzialności za drugiego człowieka. Wypowiedź ta jest świadectwem osobistego życia ks. Aleksandra, który przez pryzmat wiary patrzył na życie swoje i tych, których obejmował duszpasterską troską – mówił ks. Puchała.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję