Ekumenizm to działania zmierzające do przywrócenia jedności wszystkich uczniów Jezusa Chrystusa. Jest dialogiem pomiędzy różnymi wyznaniami podzielonego chrześcijaństwa, jak np. Kościół prawosławny, starokatolicki czy różne odłamy protestantyzmu. Ostatecznym celem ekumenizmu jest przywrócenie pełnej i widzialnej jedności Kościoła. Jednym z jej owoców będzie wspólne sprawowanie Eucharystii, tak jak było to w pierwszych wiekach chrześcijaństwa.

„Wierni Kościoła katolickiego powinni bez wątpienia w pracy ekumenicznej troszczyć się o odłączonych braci, modląc się za nich, użyczając im wiadomości o sprawach Kościoła i pierwsi powinni wychodzić im naprzeciw” - podkreślają Ojcowie Soboru Watykańskiego II. Dlatego też zaangażowanie się w ruch ekumeniczny i modlitwa w intencji jedności jest chrześcijańskim obowiązkiem. Tylko w ten sposób można wypełnić wolę Chrystusa, który tuż przed męką modlił się, „abyśmy byli jedno”.

Niektórzy za ekumenizm uważają dialog np. z judaizmem czy islamem. Jednak nauczanie Kościoła mówi, że obydwa te dialogi znacząco różnią się od siebie i mają zupełnie inne cele. W odróżnieniu od ekumenizmu w dialogu międzyreligijnym nie może być mowy o powrocie do jedności, bowiem jedności miedzy chrześcijaństwem, judaizmem czy islamem nigdy nie było. Dlatego też rozmowy między nimi mają zupełnie inny charakter niż w przypadku dialogu ekumenicznego, czyli wewnątrzchrześcijańskiego.

To rozróżnienie widoczne jest też w kalendarzu ekumenicznym. Tydzień Powszechnej Modlitwy o Jedność Chrześcijan trwa od 18 do 25 stycznia. Dzień przed jego rozpoczęciem 17 stycznia Kościół katolicki obchodził Dzień Judaizmu, a 26 stycznia obędzie się Dzień Islamu.

Doświadczenie pokazuje, że podczas kurtuazyjnych spotkań ekumenicznych i międzyreligijnych unika się kwestii spornych, a jednocześnie podkreśla to, co nas łączy. Nie jestem zwolennikiem tego typu dialogu, bo sprowadza się on tylko do dyplomatycznego poklepywania się po plecach. Moim zdaniem prawdziwy dialog powinien opierać się na prawdzie bez względu, czy się ona komuś podoba, czy nie. Co więcej, powinien mieć wymiar praktyczny, a nie tylko teoretyczny. Odnoszę bowiem wrażenie, że o ekumenizmie i dialogu mówią często takie środowiska, które są obojętne religijnie.

Moim zdaniem ekumenizm powinien być domeną osób zaangażowanych, bo przecież może być on odpowiedzią ludzi wierzących właśnie na zobojętnienie religijne. Przypomina o tym ordynariusz warszawsko-praski arcybiskup Henryk Hoser. - Choć jesteśmy różni, łączy nas ten sam Bóg Stwórca, a postępująca sekularyzacja jest dla nas wyzwaniem byśmy zwarli szeregi i mówili o Nim światu jednym głosem - podkreśla abp Hoser.