W dniach 21-28 kwietnia trwał w Łodzi VIII Festiwal Nauki, Techniki i Sztuki. Przyświecało mu hasło „Łódź w nauce i sztuce europejskiej”. W ramach Festiwalu, 25 kwietnia w bazylice archikatedralnej odbył się wykład prof. Krzysztofa Stefańskiego pt. „Łódzka archikatedra - »gotyk międzynarodowy« w sercu Polski”. Prof. Stefański jest kierownikiem zakładu historii architektury XIX-XX wieku Uniwersytetu Łódzkiego, ekspertem w zagadnieniach związanych ze sztuką Łodzi.
Prelegent potwierdził, że łódzka bazylika archikatedralna reprezentuje styl neogotycki, który dominował w architekturze sakralnej XIX i XX wieku. Kościół katedralny św. Stanisława Kostki został w swojej architektonicznej formie oparty na najwybitniejszych dziełach gotyku francuskiego z pierwszej połowy XIII wieku oraz na budowlach gotyku niemieckiego. Rzut kościoła na planie krzyża łacińskiego wzorowany jest na katedrach w Chartres i Amiens. Od francuskich wzorów odróżnia go smukła, ustawiona osiowo wieża. Jednowieżowe rozwiązania odnajdujemy w architekturze niemieckiej, m.in. w katedrach w Ulm i Fryburgu Bryzgowijskim.
O indywidualnym charakterze łódzkiej katedry decyduje także fakt, że przy jej powstaniu brało udział wielu architektów reprezentujących różne środowiska. W 1898 r. ogłoszono Międzynarodowy Konkurs na projekt budowy kościoła św. Stanisława. Pierwotny projekt budowli wykonała łódzka spółka architektoniczno-budowlana „Wende i Zarske”. Główną rolę odgrywał Johannes Wende, ale przy jego powstaniu miał również udział młody architekt z Berlina, Emil Zillmann. J. Wende był także architektem projektu obecnej katedry ewangelickiej św. Mateusza. Korekty planów dokonywali wybitni polscy architekci Józef Dziekoński z Warszawy i Sławomir Odrzywolski z Krakowa. Szczegółowe rysunki wykonawcze opracowywał architekt Siegfried Stern z Wiednia. Zwieńczenie wieży projektował łódzki architekt powiatowy, a jednocześnie diecezjalny, Józef Kaban.
Prof. Stefański zwrócił także uwagę, że elewację kościoła katedralnego wyłożono cegłą licówką koloru jasnożółtego. Jest to rozwiązanie bardzo rzadkie w polskiej architekturze sakralnej. Nowatorskie jest także zastosowanie w budowli żelbetowych sklepień. Zwieńczenie wieży, wykonane w roku 1927 w Radomsku, jest także żelbetowe. Jego modernistyczna forma wyłamuje się z jednolitego stylu architektonicznego świątyni, choć jednocześnie w udany sposób przenosi motywy stylu gotyckiego na nowoczesny materiał, dzięki czemu nie kłóci się z neogotyckim charakterem całości. W zwieńczeniu tym dostrzec możemy podobieństwa do wieży kościoła Mariackiego w Krakowie.
Budowla okazałego kościoła była wielkim obciążeniem finansowym dla łódzkich katolików. Trzeba bowiem pamiętać, że największe fortuny w ówczesnej Łodzi należały do przemysłowców wyznania luterańskiego i religii mojżeszowej. Katolików było w tym towarzystwie niewielu.
Walory architektoniczne łódzkiej archikatedry podkreśla bogaty wystrój, głównie o charakterze neogotyckim.
Cennymi zabytkami sztuki neogotyckiej są ołtarze oraz piękna, dębowa ambona, którą umieszczono przy pierwszym filarze korpusu archikatedry od strony południowej we wrześniu 1912 r. Baldachim ambony zdobią przedstawienia Ewangelistów i figura Chrystusa - Dobrego Pasterza. Trzy neogotyckie ołtarze, umieszczone w nawie głównej i obu skrzydłach transeptu, wykonane zostały przez warsztat Stufflessera z St. Ulrich w Tyrolu. Ołtarz główny pw. Przemienienia Pańskiego ufundował prezes Komitetu Budowy, baron Juliusz Heinzel. Ołtarz św. Stanisława Kostki - patrona archikatedry, został ufundowany przez robotników fabryki Ludwika Geyera. 2 września tego 1912 r. poświęcono ołtarz Matki Boskiej Różańcowej, umieszczony w przeciwległym, północnym skrzydle transeptu. Ufundowali go kupcy handlujący trzodą chlewną Rzeźni Miejskiej i Bałuckiej. W centrum ołtarza znajdują się figury Matki Bożej, św. Dominika i św. Katarzyny ze Sieny. Górę i boki ołtarza wypełniły kwatery przedstawiające tajemnice różańcowe. Przy ołtarzu tym odbywają się październikowe nabożeństwa różańcowe oraz nowenna do Matki Bożej Nieustającej Pomocy. Więcej o wyposażeniu katedry na stronie:
Pomóż w rozwoju naszego portalu
